Qazaqstan • 26 Qyrkúıek, 2022

«Uly dala joryǵy» – Ulytaý óńirinde

151 ret kórsetildi

At týraly áńgime aıtylsa alakóńil kúı keship, báıge dese, delebesi qozatyn dúıim eldi erekshe eleńdetip qoıǵan «Uly dala joryǵy» báıge-marafonyna qatysýshylar Ulytaý óńirine engen alǵashqy kúni Alǵabas aýyly irgesinde aıaldap, kelesi kúni, ıaǵnı jarystyń besinshi kezeńinde Joshy han kesenesine jetti.

Marafonnyń besinshi kúniniń qo­rytyndysynda úzdik úshtiktiń kósh ­basyndaǵy Aqtóbe komandasy belgilengen mejeni 43 saǵat 46 mınýtta júrip ótse, shymkenttik shabandozdar márege 44 saǵat 25 mınýtta jetti. Al mańǵystaýlyqtar 44 saǵat 39 mınýtta úshinshi bolyp keldi.

Marafondy uıymdastyrýshy ta­raptyń ókili Ǵabıt Esimbekovtiń aıtýynsha, «Joshy han» tarıhı-mádenı kesheninde aıaldaý marafonnyń mádenı baǵdarlamasyna engizilgen.

– Qarakeńgir ózeniniń jaǵasynda ornalasqan kóne sáýlet eskertkishi sanatyndaǵy Joshy han kesenesine at basyn buryp, rýhyna taǵzym etýdi aldyn ala josparǵa engizgen edik. Biregeı jobaǵa qatysýshylar qazaq handarynyń túpki atasy – Joshy handy tereń tanyp-bilýi mańyzdy, – dedi ol.

Ulytaý óńirindegi ekinshi aıaldamaǵa jetkende shabandozdarmen birge ár óńirdiń atbegileri men bapkerleri de 500 shaqyrymdyq joldy basyp ótti. Ozyq shyqqan komandanyń kórsetkishi – attyń júıriktigi men shabandozdyń sheberliginen ǵana emes, atbegi men bapkerdiń qajyrly eńbeginiń nátıjesi ekenin de aıta ketken jón.

– Komanda quramynyń kúnde­lik­ti tirligi tańǵy saǵat 5.00-de basta­la­dy. Bap pen baq qatar shabatyndyqtan, ­biz úshin shabandozdardyń densaý­lyǵy men kóńil kúıi mańyzdy. Mun­daı marafon álemde alǵash ret uıym­dastyry­lyp otyr. Attar jolmen de, jolsyzben de tartyp keledi. Jigit­terdiń bas­ty múddesi ózgelerden ozyq shyǵyp, júldege qol jetkizý emes. Biz­di orny­myzdan qozǵaǵan – namys, – deıdi jambyldyq atbegi Baýyr­­jan Terlikbaev. Onyń aıtýynsha, jol uzaq, sondyqtan komandaǵa eki kólik únemi erip júredi. Uzaq qashyqtyq­ta attardyń aýzyn shaıyp otyrady. Onyń da óz ólshemi bar. Alaman báıgede atqa sý berilmeıdi. Budan bólek, ár sáıgúliktiń baby men minezin eskerý qajet. Jemshóbi de muqııat qadaǵalanady.

Sol kúni kesh túse shabandozdar­dyń shatyrly qalashyǵy dýmandy ortaǵa aınaldy.

Oraıly sátte Ulytaý oblysy áki­­­miniń orynbasary Ǵalymjan Qus­manǵalı báıge-marafonǵa qatysý­shylarǵa sát sapar tiledi.

«Astanadan bastaý alǵan «Uly da­la joryǵynyń» Túrkistanǵa bet alýy tarıhı derekterdi qaıta jań­­ǵyrt­qandaı áserge bólep otyr. Siz­der esimi alty Alashqa málim Ala­sha han, Dombaýyl jáne Joshy han ke­se­­nelerine at basyn buryp, zııarat
et­tińizder. Shabandozdardyń shań­ǵyt­qan jolynda sáttilik serik bolsyn!

Alaman báıgeni Ulytaý jurtshy­lyǵy tamashalap, tuńǵysh ret ótip jatqan iri jobaǵa kýáger bolýy rýhanı serpiliske negiz qalary sózsiz. 12 kúndik alaman jarys at sportyna dúmpý berip, jastardyń ulttyq qun­dylyqtarǵa qyzyǵýshylyǵyn oıatty.

Álemge bıligi júrgen Shyńǵys han tulparynyń tuıaǵy tıgen bul jazyqta el tarıhyna qatysty talaı oqıǵalar bolǵany anyq. «Uly dala joryǵy» shabandozdary sol izben júrip, tarıhymyzdy qaıta túletti», dedi óz lebizinde Ǵalymjan Muratuly.

Kelesi kúni tań bozynda jarys­tyń altynshy kezeńin baǵyndyrý­ǵa attanǵan komandalar Jezqazǵan qala­synyń tu­synan biri ilgeri, biri sál keıindeý ótip, Qyzylorda oblysy baǵytynda mys shaharynan 55 sha­qyrym qashyqtyqta ornalasqan qonalqy orynǵa jetti. Osy kezeń qorytyndysynda olar jarys jo­ly­nyń teń jartysyn, ıaǵnı 600 shaqy­rymdy eńserdi. Eń bastysy, báıge-marafon shartyna sáıkes, shabandozdar osy jerde alǵash jáne sońǵy ret at aýystyrýǵa tıis edi.

Bul jerde de táýekeli mol sapar­ǵa bel býyp shyqqan meımandardy Uly­taý oblysy ákimdigi men Ulytaý ­aýdany ákimdiginiń laýazymdy ókil­deri qushaq jaıa qarsy aldy. Sonyń jar­qyn aıǵaǵy ispetti meımandos peıil, qonaqjaı dástúrge saı aqshań­qan kıizúılerin tizbekteı tigip tas­taǵan bolatyn.

Sol kúni qas qaraıa «Uly dala joryǵy» jobasynyń avtory Baqyt­jan Turlybek, marafondy uıym­dastyrý komıtetiniń músheleri Ǵanı Dúıshenov pen Arman Abdollaev, sondaı-aq bolmys-bitimi bólek báı­geniń bas tóreshisi Nadejda Kýpsova jýrnalıster úshin dalalyq baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Jýrnalıst Gúl­bıǵash Omar tizginin ustaǵan más­lıhat barysynda spıkerler 1 200 shaqyrymnyń teń jartysyn basyp ótken úzdik komandalardyń jaı-kúıi, jarys jolyndaǵy júırikterdiń jal­py jaǵdaıy jáne aldaǵy 600 sha­qyrymdy quraıtyn qashyqtyq – Jezqazǵannan Túrkistanǵa deıingi jol josparyna qatysty egjeı-tegjeıli áńgime órbitti. Jýrnalıster tikeleı qoıǵan jáne áleýmettik jeliler ar­qyly túsken saýaldarǵa tushymdy jaýaptar berildi.

n

Baspasóz máslıhaty barysynda málim bolǵandaı, jarystyń bas­­tapqy kezeńderinde jekelegen komandalardyń tóreshilerdiń usy­nystary men pikirlerine qulaq aspaýy sebepti az-kem qıynshylyqtar oryn alypty. Degenmen júre kele jaǵ­daı qalypty arnaǵa túsken. Alǵash attanǵanda marafon quramynda at­begiler men shabandozdardy, aspazdar men jumysshylardy, kólik júrgizýshiler men taǵy basqalaryn qosqanda 200 adam bolǵan eken. Olar­dyń qatary komandalardyń jarys jolynan shyǵyp qalýy sebepti, sıreı túsken syńaıly. Attarǵa qajetti jem-azyqtyń túr-túri jetkilikti. Vete­rı­nar dárigerler tynymsyz is ústinde. Sáıgúlikterdiń densaýlyq ahýaly jos­parǵa saı, kúndelikti tekserilip oty­rady. Sonyń nátıjesinde, olardyń zo­ryǵyp jyǵylýyna jol berilmegen. Uıaly baılanys arnaıy jyljymaly qon­dyrǵy arqyly qamtamasyz etilgen.

Qoldaǵy málimetke súıen­sek, qal­ǵan 9 komandada 32 at bar. Báıge talabyna sáıkes, ár komandada keminde ­3 at (bastapqyda – 5 at) bolýǵa tıis. ­Bes aty bar komanda – Aqtóbe oblysy ǵana. Túrli sebeptermen 10 komanda jarys jolynan shyǵyp qalǵan.

Báıge-marafonnyń jetinshi ke­ze­ńinde shabandozdar 700 shaqy­rym­dyq mejeni aıaqtap, Ulytaý oblysy Mı­bulaq aýyldyq okrýgi mańyna aıal­dady. Sol kúnniń qorytyndysy bo­ıynsha úzdik úshtiktiń qatarynda Aqtóbe (1-oryn) jáne Mańǵystaý ­(2-oryn) shabandozdary bolsa, ­Je­tisý oblysynyń komandasy 3-orynǵa ­tuıaq iliktirdi.

Joǵaryda aıtylǵandaı, jetin­shi kezeńniń ereksheligi – marafonǵa qaty­sýshylardyń jolǵa tyń attarmen shyǵýy. Shabandozdar da júristiń jyldamdaı túskenin aıtady.

Aıryqsha atap óter bir jaıt – komandasy jarys jolynan shyǵyp ketse de, jekelegen shabandozdar­dyń jarys jolynda qala berýi. Olar­dyń qatarynan Ulytaý oblysy komandasynyń bir júıriginiń jaǵ­daıy nasharlap jarysty toqtatty. Odan bólek 6 shabandoz komandasyz jeke-dara qatysyp keledi. Bulardyń túpki maqsaty – attarynyń kúsh-qýaty men múmkindigin baǵamdaý.

Aıtpaqshy, marafonshylar Uly­taý aýdany Mıbulaq aýyldyq okrý­giniń qurylǵanyna 40 jyl tolýyna oraı ótkizilip jatqan dúbirli toıdyń ústinen túsip, jergilikti aǵaıynnyń qurmeti men qoshemetine bólendi.

Tańerteńgilik sol aýyldan attanǵan marafonǵa qatysýshylar segizinshi kezeń aınalymyna jolǵa shyqty. Qazir shabandozdar Betpaqdala tósinde ońtústikke baǵyt alyp barady.

 

 

Ahat QURMANSEIIT,

«Egemen Qazaqstan»

 

Ulytaý oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Ekibastuz: Taǵy 9 úıge jylý berildi

Aımaqtar • Búgin, 21:02

Senatorlar ózekti máselelerdi talqylady

Parlament • Búgin, 14:03

ÁCh 1/8 fınalynda kimder oınaıdy?

Fýtbol • Búgin, 12:40

Bir táýlikte 173 adam koronavırýs juqtyrǵan

Koronavırýs • Búgin, 11:02

Uqsas jańalyqtar