Qoǵam • 03 Qazan, 2022

Advokatqa da qamqorlyq kerek

64 ret kórsetildi

Elimizdegi advokatýra ınstıtýtyn jetildirý máselesi jaıly az aıtylǵan joq. Kópshilik advokattardyń jumysyna kóńili tolmaıtynyn, salada bilikti mamandardyń az ekenin alǵa tartady. Advokattar alqasy músheleri quqyqtyq jaǵynan da, áleýmettik jaǵynan da qoldaýǵa zárý ekenin aıtady.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda: «Azamattar quqyqtaryn qorǵaı otyryp, advokattar quqyqta­ryn da umytpaý kerek. Olardyń qyzmetiniń qaýipsizdigin qamta­masyz etý qajet, sondaı-aq advokattar jumysyna kedergi kel­tiretin zańsyz is-qımyldarǵa jol berilmeýge tıis», degen bolatyn. Bul rette, Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń otyry­synda elimizdegi advokatýra ıns­tıtýtynyń quqyq qorǵaý áleýetin damytý máseleleri talqylandy.

Respýblıkalyq advokattar al­qasynyń tóraǵasy Aıdyn Bıke­baevtyń aıtýynsha, 2022-2025 jyldarǵa arnalǵan advokatýra júıesin damytýdyń tujy­rym­damasy qolǵa alynǵan. Ma­ńyzdy qujat «Jańa Qazaqstan – jańa advokatýra», dep atalady.

– Tujyrymdamada salada­­ǵy máseleler aıtylyp qana qoı­maı, sheshý joldary usynyl­ǵan. Máselen, naqty dáleldemeler­di alý úshin qupııa dep tanyl­ǵan aqpa­rattarǵa qoljetimdilik, advo­­kattardyń qaýipsizdigi, ja­laqy jáne áleýmettik qorǵaý máseleleri sııaqty usynystar kórsetilgen. Sondaı-aq qor­ǵa­lý­­shymen kez­desý ýaqytyn shek­temeı, kez kelgen ýaqytta júz­desý, advokattyń kabı­netindegi, qala berdi kezdesý bólmesindegi, tergeý ızo­lıatoryndaǵy beıne­kameralardy alyp tastaý, qyl­mystyq atqarý júıesi meke­me­le­rinde qujattardy teksermeý máse­lelerine basa mán berildi. Bul – advokat qupııalaryn saq­taý qaǵıdasyna qarsy. Advo­kat­tarǵa quqyq qorǵaý jáne arnaıy organdardyń ǵımaratyna kez kel­gen ýaqytta kirip-shyǵyp, noýtbýk, uıaly telefon kirgizýine ruq­sat berilse degen usynys ta bar.

Taǵy bir másele – advokattar memlekettik mańyzy bar qu­­jat­tarǵa qol jetkizý úshin ruq­­sat qaǵazyn alý kerek. Bul úde­ris uzaqqa sozylyp, bir aıǵa jal­ǵasatyny ókinishti. Elimizdiń kez kelgen azamaty advokattyń qyz­metine júginýge quqyly ekenin eskersek, ruqsat qaǵazy daıyn bolǵansha aıyptalýshy da ızolıa­torda kútýge májbúr bolady. Kór­shi Reseıde advokattar bulaı san­dalyp júrmeıdi. Qupııany jarııalamaý jóninde qolhat jazyp, sol kúni-aq qajetti materıal­dar­ǵa qol jetkizedi. Osy aıtyl­ǵan máse­le­lerdi sheshýge Prezıdent ja­­nyn­daǵy Adam quqyqtary jó­nindegi komıssııanyń músheleri qolushyn sozsa degen tilegimiz bar. Teńdik pen básekelestik qaǵı­datyn saqtaý úshin Konstıtýsııa­ǵa prokýratýramen uqsastyǵy boıynsha advokatýra mártebesi bekitiletin jeke bapty engizýge bolady dep sanaımyz, dedi Aıdyn Bıkebaev.

Jalaqy máselesi jóninde áń­gime bólek. Jıynda elimizde mem­lekettik baǵdarlama sheńberin­de advokattardyń eńbekaqysy ǵana mınýtpen esepteletini aıtyldy. Tipti, qarajatty alý úshin tergeýshiniń qoly kerek eken. Mundaı táýeldilik bar jer­­de, ıaǵnı «qarsylasy» jala­qy­ny taǵaıyndaıtyn bolsa, advo­kattardyń jumys sapasy jaı­ly áńgime qozǵaýdyń ózi ar­tyq. Búginde ár advokat aı sa­ıyn ár is úshin ortasha eseppen 10-20 myń teńge alady eken. Memleketpen kepildendirilgen zań kómegi sheńberinde jeke tergeý áreketteri úshin nebári 200-300 teńge ǵana tólenetin kórinedi. «Azamattardyń quqyǵyn qorǵaý sapaly júrgizilýi úshin advokat ár is úshin kem degende 150 myń teńge alý kerek dep esepteımiz. Salany qarjylandyrý kólemin ulǵaıtý qajet», dedi A.Bıkebaev.

Komıssııa otyrysy bary­syn­da Ádilet mınıstriniń ory­nbasary Almat Madalıev qań­tardaǵy oqıǵalarǵa baılanysty tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan ke­zeńde advokatýra halyqqa zań kómegin kórsetýdi júıeli jal­ǵastyrǵanyn atap ótti. Ol mem­leketpen kepildendirilgen zań kómegi baǵdarlamasyna qaty­sýshy advokattarǵa jumys ýaqytynan tys barlyq is júr­gizý áreketterinde joǵary mól­sherleme boıynsha eńbekaqy tóleý máselesi sheshilgenin jáne saǵattyq mólsherlemeniń ýaqytyn ulǵaıtý máselesi pysyqtalyp jatqanyn aıtty.

Komıssııa otyrysynda qaral­ǵan máselelerdiń negizinde Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezı­dentine usynymdyq sheshimder ázirlenbek.

Sońǵy jańalyqtar

Ile-Balqashtaǵy qulan úıiri

Qazaqstan • Keshe

Ekibastuz eleń-alańy basyldy

Aımaqtar • Keshe

Úzdikter iriktele bastady

Fýtbol • Keshe

Beısen Quranbek týrnıri

Qoǵam • Keshe

Eriktiniń eńbegi eren

Qoǵam • Keshe

Shertpe kúıler sherýi

О́ner • Keshe

Aqqan juldyz izimen

Tanym • Keshe

Sahnaǵa adaldyq

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar