– Osy zań jobasy eńbek naryǵyndaǵy barlyq taraptyń bilim berý júıesiniń jáne bıznes- qaýymdastyǵyndaǵy qyzmetkerlerdiń ózara qarym-qatynasty retteýge arnalǵan. Munyń barlyǵyn Ulttyq biliktilik júıe arqyly iske asyrýǵa bolady. Sebebi joba «Qazirgi mamandar neni bilýge jáne úırenýge tıis?», «Olarǵa neni jáne qalaı oqytý kerek?», «Olardyń kásiptik biliktiligin qalaı anyqtaýǵa bolady?» degen úsh negizgi suraqqa jaýap beredi. Árıne, zań jobasyn ázirleýden buryn Ulttyq biliktilik júıesin damytý boıynsha birqatar mańyzdy jumys júzege asty. 2018 jyldan bastap eńbek naryǵynyń qurylymyn naqtylaý úshin jańa Ulttyq qyzmetter synyptaýyshy engizilgen. Osy qujattyń quramynda 12 myńǵa jýyq kásip pen laýazym bar, – deıdi O.Ordabaev.
Onyń aıtýynsha, ulttyq biliktilik aıasynda salalyq biliktilik sheńberleri jáne kásiptik standarttar ázirlenip bekitildi. Kásiptik standarttar júıeniń óte mańyzdy elementi jáne osy mamandyq qyzmetkerlerine naryq talaptaryn jınaqtaý fýnksııasyn atqarady, sondaı-aq qyzmetkerlerdi oqytý jáne daıarlaý baǵdarlamalaryn qurý úshin negiz bola alady. Buǵan qosa retteletin kásipter tizbesi bekitildi. Ulttyq palata mamandaryn baǵalaýdy júrgizetin sertıfıkattaý ortalyqtarynyń tizbesi júrgiziledi.
Sonymen qatar ulttyq biliktilik júıesin damytý maqsatynda ázirlengen zań jobasy birqatar jańalyqty qarastyrady. Birinshisi – úsh deńgeıli ınstıtýsıonaldyq júıeni engizý. Ekinshisi – kásiptik biliktilikterdi taný tártibin reglamentteý. Úshinshisi – eńbek naryǵynyń beıresmı jáne ınformaldy bilim berýdi taný, jeke sheberlikti rastaý múmkindigi, qyzmetkerlerdi yntalandyrý sharalary.
– «Kásibı biliktilik týraly» zań jobasynda jumys ornynda sertıfıkattaý prosesin yntalandyrý sharalary da bolady. Sondaı-aq jumyssyz halyqqa osy sertıfıkattaýdan ótý úshin belgili bir vaýcherler kózdeledi. Barlyq personaly táýelsiz rastaý ortalyqtarynda sertıfıkattaýdan ótken jumys berýshiler úshin jańa tártip engiziledi. Senim sertıfıkattary beriledi. Bul eńbek ınspektorlaryn tekserý múldem basqa rejimde júzege asyrylatynyn kórsetedi. Osy sharalardyń barlyǵy zań jobasynda qarastyryldy. Biz zań jobasynyń qanshalyqty tıimdi bolatynyn baǵamdap otyrmyz, óıtkeni bul bilim berý júıesi men eńbek naryǵy arasyndaǵy kópir ispettes, – dedi vıse-mınıstr.
Joǵary oqý oryndaryn akkredıtteý nemese keıbir sapasy tómen ýnıversıtetterdi lısenzııasynan aıyrý týraly aqparattarǵa qanyqpyz. Osy oraıda brıfıngte jýrnalıster tarapynan «Bul ereje kásiptik jáne tehnıkalyq bilim berý mekemelerinde qalaı saqtalady?», «Mamandy daıyndaýda talapqa saı kelmeıtin nemese lısenzııasynan aıyrylǵan qansha kásiptik oryn bar?» degen saýaldar qoıyldy.
Bul rette Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim komıteti tóraǵasynyń orynbasary mindetin atqarýshy Baný Narbekova JOO júıesinde 2010 jyldan bastap Qazaqstannyń Bolon úderisine qosylǵanyn jetkizdi. Al onyń basty talaptarynyń biri – táýelsiz akkredıtasııa nemese sapany qamtamasyz etý júıesin qalyptastyrý. Búginde elimizde 12 akkredıtasııalyq agenttik bar. Olar mınıstrlik tarapynan tanylǵan.
– Aldymen attestattaý men lısenzııadan ótkizýdiń arajigin ashyp alaıyq. Akkredıtteýden ótý Bolon úderisiniń deklarasııasyna qol qoıǵandyqtan, jalpyeýropalyq bilim júıesindegi standarttyń negizinde júzege asyrylady jáne bilim baǵdarlamalary jumys berýshilermen birge ázirlenedi. Búginde JOO-nyń 60%-y arnaıy baǵdarlamalaryn akkredıtteýden ótkizdi. Bul olarǵa mamandar daıyndaýǵa jáne memlekettik tapsyrys alýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar ınstıtýsıonaldy akkredıtteý bar. Odan barlyq ýnıversıtet ótti. Sebebi olar akkredıtteýden ótpese, odan ári qyzmet etýine qatysty suraqtar týyndaýy yqtımal. Al lısenzııa máselesi – qazir memleket tarapynan júrgizilip otyrǵan saıasat. Osy kúnge deıin 15 oqý orny jabyldy. Bul jumys jalǵasyn tabady, – dedi B.Narbekova.
