Pikir • 06 Qazan, 2022

Ánniń sózin buzbaı aıtý – paryz

664 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Án – halqymyzdyń júrek syry, arman-muńy, tilek-jyry. Onyń san ǵasyrlar boıy qazaǵymen birge jasasyp kele jatqandyǵy da sol ómirsheńdiginen bolsa kerek.

Ánniń sózin buzbaı aıtý – paryz

Sońǵy kezderi bizdiń keıbir ánshilerimiz ánniń sózin buzyp aıtatyn bolyp júr. «Áp-ádemi án edi, pushyq shirkin qor qyldy» degendeı, ondaıda ishińnen ájeptáýir renjip qalatynyń ras.

Sózimiz dáleldi bolý úshin mysal keltireıik. Aqyn Aıtbaı Hangeldınniń «Qýanysh sómkem toly arqalaǵan, sálem hat ár aýyldan, ár qaladan» dep keletin sózine jazylǵan «Pochtalon» (hat tasýshy) degen ándi bilmeıtinder kemde-kem. Sol ánniń aıaq jaǵyn (sońyn) bazbir oryndaýshylar «Qymbatty dostar, dostar...» dep aıtyp júr. Bizdińshe, durysy «Taǵy da kelem kúnde men» emes pe edi?

Efırden jıi beriletin ánderdiń biri – «Maraldym». Tyńdaýshynyń qulaǵyna ábden sińip ketken týyndy týǵan jerge degen saǵynysh sazyndaı áser qaldyrady. Osyndaǵy «Baqytyn senen tapqan qyz-ulda­ryń» degen sózdi «ul-qyzdaryń» dep aıtqan durys bolatyn sııaqty.

Kompozıtor Eskendir Hasanǵalıevtiń aqyn Muhtar Shahanovtyń sózine jazylǵan «Aınalaıyn» atty ánin tyńdaǵan saıyn da oılanyp qalatynymyz bar. Oǵan sebep: «Meniń kemem alǵa júzse, sen qýandyń alǵashqy ret» degen sóz. Menińshe, «alǵashqy» degennen góri «alǵash» dep aıtqan durys sekildi. Bul – meniń tyńdaýshy retindegi jeke pikirim. Onymen bireý kelisse, bireý kelispeýi múmkin.

Qalaı degende, án – qazaq óneriniń injý-marjany, máńgi ólmes murasy, tyńdaýshynyń qulaq quryshyn qandyratyn áýen. Sondyqtan ár ánniń sózin durys aıtaıyq degimiz keledi.

 

Káribaı ÁMZEULY,

zeınetker

 

Túrkistan oblysy