Sondaı-aq osynaý is-shara barysynda arnaıy merekelik konsert uıymdastyrylyp, sahna tórinde án salǵan ónerpazdar ardagerlerdiń kóńilin bir serpiltip tastady. Sonymen birge barsha qarııalarǵa qala ákiminiń tarapynan arnaıy syılyqtar tabys etildi. Munan bólek, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası ómiriniń damýyna aıryqsha úles qosqan birqatar ardagerge zor qurmet kórsetilip, syı-sııapattar jasaldy.
Osy rette shahar basshysy M.Áıtenov aıtýly merekede el úshin etken eseli eńbekteri arqyly tek megapolıs emes, tutas ońtústik óńiriniń belgili azamattaryna aınalǵan Ismat Tursynqululy, О́stemir Tilegenuly, Aldanazar Qurmanbaev, Ábilqasym Dosbolov, Dosybaı Sherimqulovqa «Qurmetti ardager», Bolathan Ermekbaevqa «Qurmetti qurylysshy» ataǵyn berse, Ulyqpan Bashenov, Asylbek Toqmaǵanbetov jáne Bastarbek Baıjanovty «Qurmet belgisi» tósbelgisimen marapattady.
– О́ńirimizdiń óristep, kóshimizdiń órge basyp, órken jaıýy sizderdiń eren eńbekterińiz ben qaıratkerlik jolyndaǵy jasaǵan jumystaryńyzdyń nátıjesi. Sonymen birge búgingi jarqyn jetistikterimiz de sizderdiń tynym tappaı atqarǵan eńbekterińizdiń jemisi dep bilý kerek.
«Aýylyńda aqsaqaldy qarııa bolsa, jazýly turǵan hatpen teń» demekshi, babalardyń osynaý danalyǵymen ómir súrgen, sonymen bıik maqsat-murat qurǵan halqymyzdyń búgingi urpaǵy qaı kezeńde de úlkendi úlgi tutýdan, kishige izet qylýdan tanbaǵan. Osy rette sizderdiń baı tájirıbelerińizdi joǵary baǵalaımyz. Jemisti eńbekterińizge alǵys bildirip, ómir joldaryńyzdan, aqyl-keńesterińizden árdaıym ózimizge ónege teremiz, – dedi Murat Dúısenbekuly.
Jalpy, shymkenttik qarııalardy halyqaralyq qarttar kúni qarsańynda úlken qýanyshqa bólegen taǵy bir oqıǵa týraly aıtyp ótsek. Bul – Shymkentte zeınetkerlerdi saýyqtyrýǵa arnalǵan «Belsendi uzaq ómir» ortalyǵynyń kezekti jańa bir bólimshesiniń ashylýy. Atalǵan nysannyń lenta qııý rásimine resmı túrde qatysqan shahar basshysy ardagerlerdiń qurmetine tilek arnap, merekelerimen quttyqtady. Ákim aqjarma tilegimen birge qarttarǵa búgingi tańda memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan zor qamqorlyq pen kómek jaıly jáne onyń kólemi jyl saıyn artyp otyrǵanyn, sondaı-aq bul baǵyttaǵy ıgi is memleket saıasaty men Prezıdent tapsyrmalary aıasynda árqashan jergilikti ákimdik nazarynan túspeıtinin jetkizdi.
Aıta ketý kerek, jańadan ashylǵan bólimshe Qarataý aýdany, Jibek joly kóshesinde ornalasqan. Onda jartylaı stasıonarlyq jaǵdaıda eki aýysym boıynsha kún saıyn 140 zeınetkerge qyzmet kórsetiledi. Ardagerler munda dárigerlik tekserýden ótip qana qoımaı, ART terapııa, ásemdik jasarý terapııasy, karaokemen án aıtý, horeografııa, ıoga, eńbek terapııasy, ınemen emdeý terapııasy, emdik deneshynyqtyrý sııaqty saýyqtyrý sharalarynan ótedi. Sonymen qosa bos ýaqytty tıimdi ótkizý maqsatynda bılıard, tennıs, sadaq atý, basseın, massaj, trenajerlyq qyzmet túrleri de qarastyrylǵan. Jalǵyzilikti jandarǵa arnalǵan 8 saǵattyq jartylaı stasıonar da jumys isteıdi.
Shymkent qalasy jumyspen qamtý jáne áleýmettik qorǵaý basqarmasynyń «Belsendi uzaq ómir ortalyǵy» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń basshysy Maýııa Aldanazarovanyń aıtýynsha, alǵashynda bul mekeme ákimdiktiń qaýlysymen 2019 jyly qurylyp, «Asyl júrek» dep atalǵan. 2021 jyly 18 qazanda ákim qaýlysymen mekeme ataýy «Belsendi uzaq ómir ortalyǵy» bolyp ózgertiledi. Munda zeınet jasyndaǵy azamattar 4 saǵattyq qyzmet túrlerin tegin ala alady. Eń basty shart, zeınetkerler júrip-tura alatyn, ıaǵnı ortalyqqa óz aıaǵymen keletin jaǵdaıda bolýy kerek. Ortalyqqa kelgen boıda olar aldymen dárigerlik tekserýden ótedi. Qan qysymy ólshenip, basqa da densaýlyq jaǵdaıy jiti tekseriledi. Kún saıyn tańerteń ortalyq jumysy dene jattyǵýy men ánuran aıtýdan bastalady. Sodan soń qaı ardager qaısy úıirmege qatysqysy keledi, sol jaqqa qaraı barady. Jazylǵan ýaqytyna qaraı árkim ózine unaǵan qyzmet túrin ala beredi. Ol joǵaryda atalǵan, ıoga, horeografııa, ART terapııasy, massaj nemese bılıard bolýy múmkin. Budan bólek ata-ájeler arasynda sporttyq is-sharalar jıi ótip turady. Shahmat, doıby, tennıs, tastaıaqtan ardagerler osy is-shara aıasynda ózara jarysqa túsedi. Sonymen birge týǵan kún men mereıtoılar da ortalyqta ataýsyz qalmaıdy. Bul kezde týǵan kún ıeleri mekeme tarapynan syılyqqa ıe bolyp, jyly lebizder men quttyqtaý tilekterdi estıdi. Kún jyly kezde ár aptanyń jumasynda demalýshylar barlyǵy birge qaladaǵy denrosaıabaqqa baryp serýendeıdi. Olarmen áleýmettik qyzmetkerler, dene shynyqtyrýmen aınalysatyn mamandar, psıhologter men dárigerler de birge erip barady. Denrosaıabaqta skandınavııalyq júrispen saıabaqty bir aralap júrip ótedi. Sosyn top-topqa bólinip, estafetalyq oıyndar uıymdastyrylady. Sońynda án aıtyp, bı bılep barynsha kóńil kóterip qaıtady.
2021 jyly jeltoqsan aıynda ortalyqtyń birinshi bólimshesi ashylady. Dýlatı kóshesinde ornalasqan bul bólimshede jalǵyzilikti qarttarǵa tańerteńnen keshke deıin bolyp, saýyqtyrý sharalaryn qabyldaýǵa tıisti jaǵdaılar qarastyrylǵan. Qosymsha úsh mezgil ystyq tamaq beriledi. Palatalar úı jaǵdaıyndaǵy bólmeler sekildi jabdyqtalǵan. Teledıdarmen qamtylǵan. Qalaǵan ýaqytynda as úıge baryp, shaı qoıyp, tamaqtanyp alýlaryna bolady. Joǵary sanatty dıetolog, kardıolog syndy mamandar sol jerde demalýshylardyń densaýlyǵyna kóz almaı qarap júredi. Psıhologter, áleýmettik qyzmetkerler olarmen suhbat júrgizip, kóńilderin aýlaıdy.
Ortalyq basshysynyń aıtýynsha, ár bólimsheniń ózindik ereksheligi bar. Árqaısysynda bir-birin qaıtalamaıtyn saýyqtyrý sharalary júrgiziledi. Máselen, Dýlatı kóshesinde ortalyqta sensorly kabınet bar. Onda uıqysy buzylǵan qarttar relaks mýzykanyń áserimen demalyp, mıyn tynyqtyrady. Sonyń nátıjesinde uıqysy qalpyna kelip, psıhıkasy túzeledi. Mundaı em sharasyn psıholog taǵaıyndaıdy. Fızıologııalyq em qabyldaý kabıneti de jumys isteıdi.
Dýlatı kóshesindegi ortalyqtyń bólimshesinde ART terapııasy da qarastyrylǵan. Bul terapııada ata-ájeler sýret salady. Jáne beıneleý ónerinde qummen sýret salýdy da paıdalanady. Sonymen birge qolónermen aınalysyp, balshyqtan qumyra jáne basqa da buıymdar jasaıdy. О́zderiniń qolynan shyqqan dúnıelerin úılerine áketýge ruqsat etilgen. Budan bólek tynys alý joldaryn emdeıtin tuz kenishi bar. Sondaı-aq erlerge arnalǵan eńbek terapııasy qoldanylady. Atalǵan em túrine arnap sheberhana jasaqtalǵan. Ustahanada stanoktar qoıylǵan. Barlyq quraldarmen qamtylǵan. Demalýshylar aǵashtan oıý oıyp, ústel, oryndyq sekildi túrli turmystyq buıymdardy jasaı alady.
Al Jibek joly kóshesindegi bólimshede jasarý nemese ásemdik kabıneti ájelerge qyzmet kórsetedi. Ol jerde kárilikpen kúresý úshin terige túrli kútim jasalady. Máselen, qolǵa parafın qoıylady, betke massaj jasap, ýqalaıdy jáne bet terisin tartady. Mereıtoı bolǵan kúni týǵan kún ıelerine sulýlyq salonyndaǵydaı bet júzi men shashyna deıin ádemilep árleý qyzmetterin kórsetip, úılerine shyǵaryp salady. Sonymen birge bul bólimshede ardagerler dárigerdiń nusqaýymen basseınde júzip, densaýlyǵyn jaqsartýyna bolady.
Ortalyqta qarııalarǵa arab, aǵylshyn jáne latyn tilderi oqytylady. Til úırený kýrsynda ásirese demalýshylarǵa arab tilin úırengen qatty unaıdy. О́ıtkeni kópshiligi qarııalyq jasta bolǵan soń Quran oqyp, duǵalar jattaǵysy keledi. Al arabsha saýat ashýǵa qaladaǵy medreselerdiń birinen arnaıy ustaz qosymsha jumysqa alynǵan. Sondaı-aq orys ultynyń ókilderine qazaq tili úıretiledi. Arab tilinen keıin ekinshi orynda suranysta turǵan aǵylshyn tili. Ony da meńgerýde qarııalar belsendi kórinedi. Buǵan qosymsha ortalyqtaǵy baı kitaphana qoryn atap ótýge bolady. Osy kitaphanadan ardagerler túrli taqyryp pen janrdaǵy kitaptardy taýyp oqıdy.
2019 jyldan beri osynda kelip, ýaqytyn paıdaly ári tıimdi ótkizip júrgen qarııalar bar. Bul jer olar úshin ekinshi úıi sııaqty bolyp ketken. Sondyqtan ortalyqty tastap eshqaıda ketkisi kelmeıdi. Tipti jalǵyzbasty atalar men ájeler osynda bir-birin taýyp, tanysyp, bas qosyp jatady. Kúnine mekeme 260 adamdy qabyldaıdy. Al birinshi bólimshede kún saıyn 280 adam, oǵan qosymsha jalǵyzilikti 25 zeınekter 8 saǵat boıy palatalarda em-dom men saýyqtyrý terapııalaryn qabyldaıdy. Sonymen qatar ekinshi bólimshede 150 adam kúndelikti qyzmet túrlerin alyp otyrady. Sonda ortalyq jalpy alǵanda kúnine 700-den astam ardagerge qyzmet kórsetedi. Bul jerge kelý úshin burynǵydaı jumyspen qamtý ortalyǵyna baryp qujat ákelýdiń qajeti joq. Negizgi suralatyn qujattar – zeınetkerlik kýáliginiń kóshirmesi, aýmaqtyq ýchaskelik dárigerden alynǵan ambýlatorlyq kartanyń úzindisi, flıýorografııa, psıhdıspanser men narkodıspanserde esepte turmaıtyny jónindegi anyqtama jáne vaksınalaý kýáligi. Osy qujattaryn ákelip, ortalyqqa ótkizýi kerek. Sodan soń oǵan arnaıy esep kartasy ashylyp, kelgen kúnnen bastap densaýlyq tarıhy jazylady deıdi ortalyq basshysy.
Shart boıynsha bir jylda ár zeınetker «Belsendi uzaq ómir ortalyǵy» mekemesinde 2 aı merzim boıy qyzmet alýǵa quqyly. Degenmen ortalyq syıymdylyǵy áli tolyp úlgermegendikten mundaǵy demalýshylar ári qaraı da qyzmetin alyp júre berýlerine bolady. Eger shekti merzimnen asyp bara jatsa, ondaı kezde birinshi kelgen zeınetkerlerdi ýaqytsha demalysqa jiberedi eken. Biraq keıin adam sany qaıta azaıǵan ýaqytta demalystaǵy qarııany qaıta shaqyryp, saýyqtyrý sharasyn ári qaraı jalǵastyrýǵa múmkindik alady.
– Meniń osynda kelip, ýaqytymdy tıimdi ótkizip, tıisti em-domymdy alyp júrgenime osymen ekinshi jyl boldy. Biz sekildi qarııalar úshin mundaı ortalyq óte jaqsy. Barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qart adamnyń kóńilin sergitip, bir ýaq demalýy úshin búkil kerektiniń bári qarastyrylǵan. Qalasań sportpen shuǵyldan, ıntellektýaldy ispen aınalys, qol eńbegin jasa. Qysqasy, janyńa ne qajet, sonyń barlyǵyn osy jerden taba alasyz. Osynda bılıardqa qyzyǵatyn 10-15 qarııa bar. Solarmen tastaıaq oınap, oıymyzdy da, denemizdi de shynyqtyryp jatyrmyz. Qalta telefonymda qadam sanaıtyn qosymsha engizip qoıǵanmyn. Kún saıyn ortalyqqa jetkenshe 2-3 shaqyrym jol júrip keledi ekenmin. Sonyń ózi bizge úlken sport. Qarııalarǵa qamqorlyq kórsetip, bar jaqsylyqty úıip-tógip otyrǵan memleketke, Prezıdent tapsyrmalaryn buljytpaı oryndap, isten nátıje shyǵara bilgen jergilikti ákimdikke osyndaǵy qarııalar atynan alǵysymdy bildiremin. Men ózim qurylys salasynda jumys istegenmin. Eńbek ótilim elý jyldy quraıdy. Qazyǵurt aýdanynyń týmasymyn. Qarapaıym jumysshydan basshylyqqa deıingi qyzmet satylarynan ótkenbiz. Qazir seksenniń ekeýine keldik. Adam jastaıynan óziniń densaýlyǵyna kóńil bólse jáne rýhanı tazalyqqa umtylsa, ádemi qartaıady dep senemin. Sondyqtan ósip kele jatqan urpaq ımandylyqqa bet buryp, sanany jaman oılardan tazartyp, jaman is-áreketterden boıdy aýlaq ustasa uzaq jasaýdyń kiltine ıe bolar dep úmittenemin. Sonymen birge kúndelikti tutynatyn taǵamǵa da mán berýimiz kerek. Neǵurlym ekologııalyq taza, tabıǵı ónimdi molynan paıdalansaq, soǵurlym densaýlyǵymyz da jaqsy bolady. О́z kezeginde ortalyqtaǵy mamandarǵa da rahmet aıtamyn. Densaýlyǵymyzdy oılap, sát saıyn qasymyzdan tabylady, – deıdi ardager Kárimberdi Qarsybaev.
Búgingi tańda «Belsendi uzaq ómir» ortalyǵynyń bólimsheleri qaladaǵy tórt aýdannyń úsheýinde, atap aıtqanda, Ál-Farabı, Eńbekshi jáne Qarataý aýdandarynda ashylǵan. Jospar boıynsha Abaı aýdanynda taǵy bir bólimsheniń lentasy kelesi jyly qıylady dep kútilýde. Sondaı-aq búginde Shymkent qalasynda 84 844 zeınetker bolsa, sonyń 5-i – UOS ardageri, 2 390-y – tyl eńbekkerleri.
ShYMKENT
