Nobel syılyǵy kimderge buıyrdy?

Laýreattar óz zertteýlerin­de ekonomıkadaǵy bank róli­ne tereńirek úńiledi. Ásirese, qarjy daǵdarysy kezindegi bankter rólin zerdeleıdi. Olar óz zertteýlerin ótken ǵasyrdyń 80-jyldarynda bastaǵan. Onda bank sektorynyń «quldyraý» mehanızmin sıpattap, sektor­dyń álsiz tustaryn ataıdy, sony­men birge bank jáne olar­dyń klıentteri, sáıkesinshe ekono­mıkaǵa tıer soqqyny jeńildetý úshin qandaı amaldar qajet ekenin taýyp, usynady.

Ben Bernanke – amerıkalyq ekonomıst. 2006-2014 jyldary AQSh Federaldy rezerv júıesiniń tóraǵasy boldy. FRJ basshylyǵynan ketkennen keıin ekonomıka salasynda zertteýlermen aınalysty.

Dýglas Daımond jáne Fılıp Dıbvıg – ótimdi emes aktıvter men ótimdi mindettemelerdiń úılesimi salymshylar arasynda dúrbeleń týǵyzýyn kórsetetin Daımond-Dıbvıg modeliniń avtorlary. D.Daımond uzaq jyldar boıy AQSh ekonomıkalyq zertteýler ulttyq bıýrosynda ǵylymı qyzmetker bolyp jumys istegen. F.Dıbvıg V­ashın­gton ýnıversıteti janyn­daǵy bıznes-mekteptiń professory.

Ben Bernanke AQSh-taǵy 1930 jyldardaǵy Uly dep­res­sııany taldap, bank sek­­toryndaǵy dúrbeleń men salym­dardyń jappaı keri qaıtarylýynyń daǵdarysty tym tereńdetip jibergenin kór­setken. Qarjy ınstıtýttary y­dyraǵannan keıin qaryz alýshylar týraly qundy aqparat uzaq ýaqytqa joǵalyp ketti, qoǵamnyń jınaqtardy ónimdi ınvestısııalarǵa baǵyttaý múm­kindigi tómendedi.

Daımond pen Dıbvıg óz jumystarynda banktiń quldy­raýy jaıly aqparattyń taraýy qarjy ınstıtýttaryn ál­siz ete túsedi, óıtkeni ondaı sy­bys taraǵan kezde s­alym­­shy­­­lar jappaı bankter óz aq­sha­­laryn alyp kete bastaı­dy deıdi. Ekonomısterdiń pikiri­ne qa­ra­ǵanda, eger úkimet depozıt­terdi saqtandyryp, bankter úshin sońǵy ınstansııadaǵy kre­dı­tor rólin atqara alsa, ondaı dúrbeleńniń aldyn alýǵa bolady.