Sultan Beıbarystyń 800 jyldyǵy toılanady

Bıyl 13 qyr­kúıekte Aqordada Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ál-Azhar ýnı­ver­sıtetiniń Joǵarǵy ımamy Ahmad at-Taıebti qabyldaǵany belgili. Kezdesý barysynda Mem­leket basshysy kelesi jyly Sultan Beıbarystyń týǵa­nyna 800 jyl tolatyndyǵyn atap ótip, mereıtoıǵa daıyndyq aıasynda Qazaqstan tarapy Kaır­degi Sultan Beıbarys meshi­tin qaıta jóndeýge úlesin qosaty­nyn aıtqan bolatyn. Mysyr­dyń Mádenıet mınıstri eki el arasyndaǵy mádenı yntymaq­tastyq­tyń ilgerileýine kóńili tolatynyn, osy baǵyttaǵy baılanysty odan ári keńeıtýdi qoldaıtynyn bildirdi.

Sonymen qatar kezdesýde suhbat­tasýshylar Qazaqstan men Mysyr­dyń baı tarıhı-máde­­nı murasy bar ekenin ataı oty­ryp, muraǵat isi sala­syn­daǵy nor­matıvtik-qu­qyq­tyq aktiler, aq­parat jáne qujat­tar, mu­raǵattaný, arheografııa jáne qujattaný boıynsha áde­bıet­termen, sondaı-aq ózara mura­ǵattyq qujattardyń jarııalanymdarymen almasýǵa kelisti. Bul baǵytta Ulttyq mura­ǵat qor­laryn Qazaqstan men My­syr ha­lyqtarynyń tarıhy men máde­­nıeti týraly málimet­terdi qam­­tıtyn qujat­tarmen tolyq­­­tyrý maqsa­tynda eki mem­le­ket­tiń ult­tyq zańnamasyna sáıkes olar­­dyń kóshirmelerin bir-birine sáıkes­tendirýge jáne berýge ýaǵdalasty.

Qazaqstannyń Mysyrdaǵy elshisi Qaırat Lama Sharıf jańadan taǵaıyndalǵan Mysyr Arab Respýblıkasynyń Máde­nıet mınıstri Nevın Ál-Kılanı­men alǵashqy resmı kez­desýin ótkizdi.

Qaırat Lama Sharıf óz kezeginde Mysyrda qazaqstandyq restavratorlar men basqa da mamandardyń biliktiligin arttyrý kýrstaryn uıymdastyrý týraly usynystaryn jetkizdi. Taraptar 2023 jyly Sultan áz-Zahır Beıbarystyń 800 jyldyǵyn atap ótýdiń mańyz­dylyǵyn atap ótti.

Osyǵan oraı Qazaqstan elshisi Mysyr Mádenıet mı­nıstri­ne Qazaqstan Respýb­lı­kasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi tarapynan ázir­lengen usynystardy tabys etti. Birinshi kezekte Kaır qalasyn­da kúrdeli jóndeýden ótken Sultan áz-Zahır Beıbarys me­shi­tin saltanatty túrde ashý jos­par­lanǵan. Sondaı-aq Ál-Azhar ýnıversıtetinde Sultan Beıbarystyń 800 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq ǵylymı konferensııa ótkizilmek. Kaır halyqaralyq qazirgi zamanǵy eksperımentaldy teatr festı­vali sheńberinde Raqymjan Otar­baevtyń «Sultan Beıbarys» spektakli sahnalanady.

Mysyr tarıhynyń mámlúkter dáýirine arnalǵan arab jáne qazaq tilderindegi ensıklopedııasyn jaryqqa shyǵarý da jos­parda bar. Mysyrda Sultan Beıbarystyń 800 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan poshta markalary shyǵarylady.

Astana qalasynda da Sultan Beıbarystyń 800 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan ǵylymı konferensııa ótkizilip, merekelik poshta markalary shyǵarylady. Qazir Qazaqstan qalalarynyń birine, eldi mekenderdiń kósheleri men alańdaryna, sport saraılaryna Sultan Beıbarys esimin berý qarastyrylyp jatyr. Astana, Almaty, Atyraý, Aqtaý, Taraz, Túrkistan qalalarynda mámlúkter dáýiri týraly syr shertetin Kaırdiń Islam óneri mýzeıiniń jyljymaly kórmesi uıymdastyrylady.

Mysyr tarapy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mý­zeıine mámlúkter dáýirindegi jádi­gerlerdiń kóshirmelerin jasap, syıǵa tartady. Barlyq joǵa­ry oqý oryndarynda Sultan Beı­barystyń 800 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymı konferensııa­lar men sımpozıýmdar ótkizý, bul is-sharalarǵa mysyrlyq jáne arab mámlúktanýshy ǵalymdaryn shaqy­ra otyryp, Sultan Beıba­rys­tyń tulǵasyn ulyqtaý isi jalǵa­sady. Atap aıtqanda, H.Dos­mu­hamedov atyndaǵy Atyraý ýnı­versıtetinde Qypshaq mámlúk­terin zertteý ortalyǵy men mura­jaı ashý, Aqtaý qalasynda Sultan ál-Mansýr Qalaýyn kesheni úlgisinde meshit salý máselesin zertteý qolǵa alynady.

Kaspıı jaǵalaýynda «Sultan Beıbarys – Uly dala eliniń barysy» atty teatrlyq qoıylym uıymdastyrylady. M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz óńir­lik ýnıversıtetinde «Atlah-Talas shaıqasynan Aın Jalut shaı­qasyna deıingi kezeń» atty Or­ta­lyq Azııa jáne arab tarıh­shy­lary­nyń ǵylymı sımpozıýmyn ót­kizý de is-sharalar tiziminde tur. 2023 jyldyń shilde aıynyń birin­shi jeksenbisinde, ıaǵnı Dom­byra kúninde «Segiz ǵasyr jyrlaı­dy» atty mádenı is-shara uıym­das­ty­ry­lyp, jyrshylar men my­syr­lyq aýyz ádebıeti maıtal­man­da­ry­nyń dańq­ty Sultan Beıba­rys pen bas­qa mám­lúkter týraly «Ba­tyr­lar jyry» folklor keshi ótedi.

Sultan Beıbarystyń 800 jyl­dyǵy sheńberinde kókpar, báıge, jamby atý, qazaqsha kúres, qusbe­gilik, asyq, aýdaryspaq seki­ldi kóshpelilerdiń ulttyq oıyn­­dary­nyń halyqaralyq týrnır­­leri uıymdastyrylmaq. Halyq­­aralyq túrki mádenıeti uıymy­­nyń qoldaýymen Túrki­s­tan qalasyndaǵy tarıhı-mádenı alańda «Sultan Beıbarystyń Uly dalaǵa oralýy» atty art-fes­tı­val ótkizý de josparǵa endi.

О́z kezeginde Mysyr Máde­nıet mınıstri Nevın Ál-Kılanı Qazaqstan tarapynyń usynys-pikirlerin qarastyrýdy jáne 23-25 qarashada Astana qalasynda ótetin Saýda-ekono­mıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq jáne ǵylymı-tehnıkalyq ynty­maq­tastyq boıynsha Qazaqstan-Mysyr úkimetaralyq komıssııa­synyń 6-otyrysynda birlesken sheshim qabyldaýdy usyndy.

ALMATY