Osy oraıda Balalar jylyn jarııalaý arqyly respýblıkanyń úshinshi megapolısinde jas óskinderdiń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýǵa, óz eliniń jalyndy patrıoty bolyp ósýine keń jol ashyldy. Sondyqtan bıyl balalarǵa barynsha qamqorlyq jasaýǵa, sapaly bilimmen qamtýǵa, múmkindigi shekteýli balalardyń densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa, óskeleń urpaqtyń óz zamanyna saı ósip-jetilýine qajetti ınfraqurylymdy damytýǵa erekshe kóńil bólindi. Sondaı-aq bilim berý salasynda balalar úshin qaýipsiz, jaıly jaǵdaı jasaıtyn sharalar qabyldanýda.
Balalardyń tolyqqandy qosymsha bilim alýyna jáne tárbıesine, onyń ishinde ekologııalyq, sporttyq, shyǵarmashylyq jáne zııatkerlik damý múmkindikterin iske asyrýǵa jan-jaqty jaǵdaı jasalyp otyr.
Sonyń biri – shahardaǵy Oqýshylar saraıy. Onda balalardyń sabaqtan keıingi qosymsha bilim alýyna, ishki talanttaryn ashyp, qabiletterin arttyrýǵa jáne bos ýaqytyn úıirme jumystaryna arnap, tıimdi paıdalanýǵa jaǵdaılar qarastyrylǵan. Sol sebepti Balalar jylynyń óz maqsatyna oraı joǵary deńgeıde ótýine Oqýshylar saraıynyń qosar úlesi orasan. Osyǵan sáıkes oqý jyly barysynda ujym tarapynan arnaıy jospar túzilip, kópshilik is-sharalar, ashyq tárbıe saǵaty, kezdesýler men baıqaý-jarystar uıymdastyrylyp jatyr. Atap aıtar bolsaq, úıirmearalyq «Eń alǵyr, eń talantty, eń ónerli ana men bala» saıysy, «Tynysh álem – ásem áýen» konserttik baǵdarlamasy, balalar aqyny J.Qaljanovanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «О́leńmen terbetemin bóbegimdi» atty kezdesý keshi, «Juldyz-aı» balalar shyǵarmashylyǵy baıqaýy, «Dos bolaıyq bárimiz» baldyrǵandarǵa arnalǵan tanymdyq sabaǵy, «О́tkenimiz ónege, kútkenimiz keleshek» ashyq sabaǵy, «О́reli óner kóshinde» sahna sańlaqtarymen syr suhbat keshi, «Júrekke tógip myń sáýle» atty M.Maqataev shyǵarmashylyǵyna sholý jáne «Amanat bir ózińe jyrym-syrym» sabaǵy. Oqýshylar saraıynda osy sekildi jáne budan basqa da kóptegen mádenı, tanymdyq is-sharalar ótkizilip jatyr.
Al Balalar jylyna oraı uıymdastyrylǵan «Jas oqyrman-2022» qalalyq baıqaýy mekemeishilik bolyp bastalyp, qala kóleminde jalǵasyn tapty. 2022 jyly mereıtoıy belgilengen qazaq aqyn-jazýshylarynyń shyǵarmalaryn jas oqyrmandar jatqa mánerlep oqyp, úzdikter anyqtaldy.
О́tken oqý jylynyń qorytyndysy retinde Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúnine oraı qala kóleminde «Shumkent Daryny FEST» merekelik baǵdarlamasy kópshilikti qyzyqty dýmanǵa bóledi. Sonymen qatar qalalyq deńgeıde ótetin «Shymqalanyń jas talanttary-2022» qalalyq óner baıqaýynyń mekemede úıirmearalyq kezeńi uıymdastyryldy. Munda «Jas bıshi», «Jas aqyn», «Jas sheber», «Jas ánshi», «Jas sýretshi», «Jas ǵalym», «Dástúrli án», «Jas aspapta oryndaýshy», «Kórkemsóz sheberi», «Sahnalyq qoıylym» nomınasııalary boıynsha jas ónerpazdar saıysqa túsip, daryndy balalar anyqtalyp, júldeli oryndar ıelendi.
Balalar jylynyń atalyp ótýi – daryndy jastardy iriktep, qoldaý kórsetýge yqpal etip otyr. Máselen, 2022 jylǵy 10 sáýirde ótken «Biz izdegen talanttar» halyqaralyq baıqaýynda «Shabyt» teatr úıirmesi (jetekshisi L.Kasymova) «Sahnalyq qoıylym» nomınasııasy, al «Kórkem sóz» atalymy boıynsha A.Tastanbekova bas júldeni ıelendi.
Sonymen birge bıylǵy 14 mamyrda ótken «Erteńime senemin» atty halyqaralyq kópjanrly festıval óner baıqaýynda «Qurmanǵazy» ansambli bas júlde jáne «Býrabaı» shıpajaıyna shaqyrtý qaǵazyn jeńip aldy.
2022 jylǵy 17 qańtarda Balalar jyly aıasynda uıymdastyrylǵan respýblıkalyq balalar sýreti baıqaýynda «Suńǵat» úıirmesi J.Meırambaı, B.Temirbek pen A.Teńizbaı Alǵyshat jáne arnaıy dıplomdarmen marapattaldy.
«Altyn urpaq» atty qalalyq óner baıqaýy «Ágýgaı dombyra» úıirmesiniń shákirti J.Baıtemir I oryn ıelendi. Qazaqtyń aǵartýshy aqyny Y.Altynsarınniń 180 jyldyǵyna arnalǵan «Altyn urpaq» qalalyq jyr-terme baıqaýynda «Shabyt» aýla klýby, «Kúı-dombyra» úıirmesi jáne «О́rleý» ansambli júldeli oryndardan kórindi.
Respýblıkalyq tamyz konferensııasy aıasynda qosymsha bilim berý mekemeleriniń qyzmetkerlerine arnalǵan respýblıkalyq forým Oqýshylar saraıy bazasynda uıymdastyryldy. Forým aıasynda qonaqtar mekemeniń jumysymen jan-jaqty tanysyp shyǵýǵa múmkindik aldy. Atalǵan is-shara barysynda Oqýshylar saraıynyń aýlasynda kórkemsýret jáne qolóner baǵytynda balalar shyǵarmashylyǵynyń kórmesi uıymdastyrylyp, tehnıkalyq jáne balalardyń qoǵamdyq uıymdary taqyrybynda seksııalyq jumystar onlaın jáne shtattyq rejimde ótti. Sonymen qatar jaz boıy alty aýysymda jumys atqaryp, 1 200 bala men jasóspirimniń demalyp, saýyǵýyna jaǵdaı jasaldy. Osy rette Oqýshylar saraıyna qarasty qala syrtyndaǵy Saıram aýdanynyń Kólkent aýylynda ornalasqan «Aqsý» saýyqtyrý lagerinde jazǵy maýsymnyń jabylý saltanaty ótti. Oǵan jaýapty mamandar men is-sharaǵa arnaıy shaqyrylǵan qonaqtar qatysyp, «Bir úıdiń balasyndaı» atty lager alaýy janynda dýmandy keshtiń kórigin qyzdyrdy.
Budan bólek bıylǵy 12 qazanda Oqýshylar saraıy ǵımaratynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Oqý-aǵartý mınıstri A.Aımaǵambetov Shymkent qalasynyń bilim salasy qyzmetkerlerimen kezdesti. Osyndaı respýblıkalyq deńgeıdegi jıyn, konferensııa, kezdesýlerdiń mekeme bazasynda ótip turýy ujymnyń iskerligin arttyryp, jańa ıgi isterge qadam basýǵa talpyndyratyny sózsiz.
О́z kezeginde Oqýshylar saraıynyń negizgi maqsat-mindetine arnaıy toqtalsaq, bul túrli baǵytta qosymsha bilim berý, kópshilik-uıymdastyrý jáne ádistemelik, sporttyq-tehnıkalyq jumystardy mekemeniń barlyq bólimderimen birlese júzege asyrady.
Máselen, 2022-2023 oqý jylynda 115 úıirme jumysy mynadaı baǵyttar boıynsha balalarǵa qyzmet kórsetti. Atap aıtqanda, áleýmettik-pedagogıkalyq, tildik, sporttyq, tehnıkalyq, kórkemsýret, horeografııalyq, sazdyq-aspaptyq, sahnalyq jáne sheshendik óner, sondaı-aq qoldanbaly óner úıirmeleri. Búgingi tańda munda qosymsha bilim berýmen qamtylǵan oqýshylar sany 4 965 balany quraıdy.
Aıta ketý kerek, Oqýshylar saraıyndaǵy úıirmeler bala men ata-ananyń talabyna, suranysyna qaraı jumys júrgizedi. Sońǵy úsh jyldyq jumysqa jasalǵan monıtorıng nátıjesinde qazirgi jastardyń ulttyq óner, qolóner jáne sportqa degen qyzyǵýshylyǵy artqany baıqalady. Máselen, ulttyq baǵyttaǵy úıirmeler sany 2019-2020 oqý jylynda – 31-ge, 2020-2021 jyldardaǵy oqý jylynda – 43-ke, ótken jyl men bıylǵyny qosqanda – 53-ke jetip, oǵan qatysatyn balalardyń san mólsheri de 3 200-den asyp otyr. Asa qyzyǵýshylyq tanytqan úıirmeler qatarynda ulttyq bı jáne dombyra bar. Sonymen birge jańadan ashylǵan qolóner úıirmeleri: qumyra jasaý, aǵash óńdeý, bylǵary óńdeý, zergerlik, gobelen, kıiz basý, toqyma ónerine balalardyń qyzyǵýshylyǵy asa joǵary.
Qazaqta «О́nerliniń órisi keń», «Jigitke jeti óner de az», dep jas jetkinshek ul-qyzyn ónerge baýlýǵa asa zor mán bergen. Sondyqtan ulttyq dástúrli ónerdi qaıta dáripteý, ómirsheńdigin joǵaltpaý maqsatynda dombyra, qobyz, jetigen, dástúrli án, aıtys ónerin nasıhattaıtyn 25 úıirmege búgingi tańda 400-den astam bala qatysady. Bul degenimiz dombyra men qobyz sekildi ulttyq aspaptarǵa jas órenderdiń qurmeti men qyzyǵýshylyǵynyń artqany. Ári sol arqyly dástúrli án-jyr ónerin búgingi urpaq sanasynda qaıta jańǵyrtýǵa mol múmkindik týyp otyr.
Álbette balalardyń ulttyq qolónerge degen yntasy bólek. Sonyń bir aıǵaǵy, úıirmede sándik-qoldanbaly qolónerdiń eń kóne jáne keń taraǵan túrlerinen toqyma toqý, oıý-órnekter oıý, kıiz basý, túrli kıim úlgilerin tigý, gobelen toqý, bylǵary jáne aǵash óńdeý, zergerlik buıym jasaý boıynsha alǵashqy syzbalardy qaǵazǵa túsirý sekildi jumystardy oqýshylar yqylaspen oryndaýda.
Básekelestik beleń alǵan búgingi naryqtyq zamanda ulttyq qolónerimizben tanylyp, osy kúnderi tańsyq bolǵan ejelgi buıymdarymyzdy jas urpaqtyń qolymen jańǵyrtý da Oqýshylar saraıynyń basty maqsattarynyń biri. Sonyń nátıjesinde keleshekte úıirmede tálim alyp shyqqan qolónershi jastar nebir kádesyılar, kózdiń jaýyn alar zergerlik buıymdar jasap, qazaqtyń qolónerin jandandyratyny aqıqat. Bul sondaı-aq jastardyń naryqtyq ekonomıkaǵa tez beıimdelýine jáne qolónershilik baǵytta jeke kásipterin ashýǵa kómektesedi.
Oqýshylar saraıynda qazaqtyń ulttyq sport túrlerin damytý da qolǵa alynyp otyr. Ejelden sadaq tartý, báıge, saıys, kúres, aýdaryspaq sııaqty sport túrlerimen aınalysqan qazaq óte jaýynger halyq bolǵan. Sol úshin de osynaý asyl qazynamyzdy qaıta tiriltip, jas urpaqtyń óz tamyrynan qol úzip qalmaýyna jaǵdaı jasaýǵa mindettimiz. Búgingi tańda toǵyzqumalaq, asyq atý, sadaq tartý jáne qazaqsha kúres úıirmelerine suranys kóbeıgen. Osy oraıda Oqýshylar saraıynyń ujymy tarapynan bul baǵyttaǵy jumystar belsendi atqarylýda.
ShYMKENT
