Asqarov ardaqtalǵan kún

Atalǵan is-sharaǵa kezinde A.Asqarovtyń kózin kórgen, birge qyzmet atqarǵan zamandastary – eńbek ardagerleri, zııaly qaýym ókilderi jáne osy maqsatqa oraı Shymshaharǵa arnaıy kelgen qo­naqtar qatysty.

Gúl shoqtaryn qoıý rásiminen soń jınalǵan qaýym qaıratkerdi qurmetpen eske alyp, esimin ulyq­tady. Solardyń ishinde Shymkent qalasy ákiminiń birinshi orynbasary Shyńǵys Muqan Asanbaı Asqarovtyń megapolıstiń damýy­na ólsheýsiz úles qosqanyn tebi­rene jetkizdi.

Qazaq eliniń órkendeýi jolynda ýaqytyn da janyn da aıama­ǵan tulǵalardyń qatarynda Asekeńniń esimi erekshe atalady. Jáne dáreje turǵysynan ol kisiniń alar orny árdaıym bıik­te turady. Shymkenttikter árda­ıym ardaqty azamatty jadyn­da ustap ótedi. О́ıtkeni ol qala­nyń gúldenýine, kórkeıýine kóp eń­bek sińirgen adam. Mundaı tulǵa­lardyń halyq jadynan umyt qalýy múmkin emes dedi ol.

Is-shara barysynda Asanbaı Asqarovtyń qyzy Janna Asan­baı­qyzy men Qonaev qory­nyń tóraǵasy Eldar Qonaev ta sóz alyp, jyly estelikterimen bó­listi.

Sondaı-aq osy kúni Asanbaı Asqarov atyndaǵy qordyń jáne Ardagerler keńesiniń uıym­das­tyrýymen «Rıksos Hadısha» qonaqúıiniń úlken zalynda ǵy­lymı konferensııa ótti. Atal­ǵan jıyn A.Asqarovpen bir­ge kezinde qyzmet atqarǵan za­man­dastarynyń, eńbek arda­­ger­­­leriniń, qalalyq máslı­hat depýtattarynyń, ǵalymdar­dyń, mádenıet pen óner qaırat­ker­leriniń, bir top zııaly qaýym ókilderiniń jáne ustazdar men jastardyń basyn qosty.

Konferensııada minberden sóz sóılegender A.Asqarovtyń memleket jáne qoǵam qaıratkeri retindegi tulǵalyq qasıeti tý­ra­ly baıandama jasady. Bire­geı tulǵanyń taǵdyrdan talaı taıaq jese de adamdyq, adaldyq qasıetiniń týyn jyqpaı bıik ustaǵany, ar-namysyn taptat­pa­ǵan, ishki jan tazalyǵyna kir shaldyrmaı ketken azamat bolǵany mazmundy baıandaldy. Ol Almaty, Jambyl, Shymkent oblystary partııa komıtetiniń birinshi hatshysy laýazymynda bolǵan ýaǵynda mansapqa aldanyp týra joldan taıqyp ketpedi. Úsh oblysty tabany kúrekteı 26 jyl qatarynan basqarý sol zamanda Orta Azııa elderi basshylary­nyń ishinde tek A.Asqarovqa ǵana bu­ıyrypty. Sonsha jyl qazaǵy qalyń ólkelerdiń tizginin ustasa da eren tulǵa eldiń qasıetin, jerdiń qadirin kemel júrekpen sezinip, ózi týyp-ósken týǵan jer­diń órkendeýi jolynda aıanbaı eńbek etti.

 Halqy úshin aıanbaı qyzmet etken qaıratker óziniń sanaly ǵumyrynda sharyqtaýdy da, qul­dyraýdy da bastan ke­shir­di. Halqynyń shynaıy súıis­pen­shiligine bólendi. Sondaı-aq al­maǵaıyp zamandaǵy saıası qaq­tyǵystardyń da qurbany boldy. Elge qyzmet etýdiń úlgisin kór­setken Asanbaı Asqarovtaı tul­ǵanyń ómirin, eren eńbegin osy zalda otyrǵan ardager aǵalar kózben kórdi. Al biz sekildi jas býyn sizder aıtqan taǵylymdy áńgimeden ónege alyp kelemiz. Onyń jarqyn beınesin urpaq­tan-urpaqqa jetkizý bizderge artyl­ǵan amanattyq paryz, mártebeli mindet. Sharbolattaı rýhy bıik azamat qasıetti qalamdy serik etip, kitaptar jazdy. Qansha­ma qıyndyq kórse de adaldyq qasıetin bıik ustady. Ol óziniń qalamgerlik qarymymen de hal­qyna qaltqysyz qyzmet etip, ótken men búginniń dıdaryn dóp basqan oı tolǵamdarymen, es­te­lik, óleńderimen artyna mol mura qaldyrdy, dedi qala áki­mi jasaǵan baıandamasynda. Asqa­rovtyń «jaqsy basshy bolý úshin adamda úsh qasıet bolýy shart: biliktilik pen zııalylyq, tazalyq pen adaldyq, halqyn sheksiz súıý, osy úsh qasıet bolsa, uıymdastyrý qabileti ýaqyt óte qalyptasady. Basshylardyń ke­lesi býynyna aıtqan bul qasıet at ústinde júrgen árbir aza­mattyń oı túbinde jatýǵa tıis. «Táýelsizdiktiń qadirin bodan bop júrgende emes, osyndaı er­kin­dikte, teńdikte, derbestikte bil­gen jaqsy. Ol úshin ulttyq sanaǵa, qozǵaý salmaı bolmaıdy. Ulttyq sanaǵa jetpeı ult bolýdyń qıyn ekenin umytpaǵan jón dedi shahar basshysy Murat Áıtenov quttyqtaý sózinde.

Konferensııadan soń dendro­­saıabaqta aǵash kóshetteri otyr­ǵyzyldy.

Memleket jáne qoǵam qaı­ratkeri, eńbek jolynda respýb­lıkadaǵy úsh iri oblysty bas­qar­ǵan, halyqtyń erekshe yqy­la­syna bólengen Asanbaı ­Asqa­rovtyń týǵanyna 100 jyl to­lýy­­na oraı J.Shanın atyndaǵy Shym­­kent qalalyq akademııalyq qa­zaq drama teatrynda jazýshy Marhabat Baıǵuttyń «Asqarovtyń aqqa­ıyńdary» atty dramasy sahnalandy. Belgili tulǵanyń ǵumyr shejiresinen syr shertetin qo­ıy­lymda keıipkerdiń ishki jan kúızelisteri barynsha shynaıy áser qaldyrady. Avtor memleket qaıratkeri Asanbaı Asqarov pen jazýshy Sherhan Murtaza arasyndaǵy suhbat arqyly bir ulttyń tutas bir kezeńdegi tarıhynan syr shertedi. Talaı darabozdy shabysynan súrindirgen qaskóılik degen jaman qasıet qazaq qoǵamynda keshe ǵana paıda boldy desek qatelesemiz. As­qarovtyń zamanynda ol tipti jańasha sıpat alǵandaı áserge bóledi. Sol sekildi spektakldegi Jaǵympaz ben Jandaıshaptyń urpaqtary aramyzda búgin de, erteń de ómir súre beredi. Syrtqy kelbetteri ǵana ózgermese, qalǵan is-áreketterdiń barlyǵy qaı zaman kelse de qaıtalanyp otyrady. Jaǵympaz ben Jandaıshapty sahnadan kórgen saıyn sanany aldymen osyndaı oı baýraıdy. Qysqasy jazýshy dramatýrg Marhabat Baıǵut osy spektakli arqyly eren tulǵanyń qyryn jan-jaqtan asha bildi.

Asanbaı Asqarov tek talantty basshy emes, aqyn, zertteýshi, óz ultyn súıgen azamat bolǵan. Onyń «Taǵdyr», «Jumaq pen to­zaq jyrlary» jyr jınaqtary, «Uly Turannyń uldary», «Men elimmen birgemin», «О́lmeıtin artymda sózim qalsa» atty ósıet kitaptary jaryq kórgen.

Halqy úshin týǵan er esimin el jadynda máńgilikke qaldyrý úshin búginde jergilikti ákimdik tarapynan birshama ister atqarylyp jatyr. Solardyń ishindegi eń mańyzdylaryn atap ótsek, qazir­gi tańda Shymkentte Asanbaı Asqarovqa qoıylǵan eskertkish bar. Megapolıstiń bir kóshesi belgili tulǵanyń esimimen atalady. Sonymen birge búginde talaı oqýshy A.Asqarov atyndaǵy orta mektepte oqyp júr. Talantty bas­shynyń qurmeti úshin shahardan arnaıy murajaı ashylǵan. Al osydan eki jyl buryn qala bas­shylyǵy qoqys polıgonyn jasyl aımaq etken Asanbaı Asqarovtyń atyn dendrosaıabaqqa berý týraly uıǵarym shyǵardy.

ShYMKENT