Birlik alańyndaǵy aıshyqty ister

Ortalyq Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqy Assambleıasy keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmasyna sáıkes quryldy.

 Atalǵan mekemeniń saltanatty ashy­lýyna ákimniń birinshi orynbasary Sh.Mu­qan, ishki saıasat jáne jastar isteri jónin­degi basqarma basshylyǵy, etnomádenı birlestikterdiń tóraǵalary, Assambleıa músheleri men Assambleıa janyndaǵy qoǵamdyq qurylymdardyń jetekshileri, stýdent jastar qatysty.

«Birlik alańy» kovorkıng ortalyǵy – birlik pen kelisimniń jalpyulttyq biriktirýshi qundylyqtaryn qoǵamdyq sanada nyǵaıtýǵa jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń syndarly dıalogin ornyqtyrýǵa baǵyttalǵan.

Ortalyq tórt negizgi baǵyt boıynsha ju­mys júrgizedi. Birinshisi, qalalyq Qa­zaqstan halqy Assambleıasy janyndaǵy 7 qoǵamdyq qurylym men 17 etnomádenı birlestiktiń qatysýymen turaqty negizde brıfıngter uıymdastyrý.

Brıfıng barysynda QHA múshe­leriniń eldegi saıası reformalardy iske asyrý jónindegi sarapshy pikirleri, Assambleıa qurylymdarynyń atqaryp jatqan jumystary, etnomádenı birles­tikter men Assambleıanyń bastamalary jáne jobalary qalyń buqaraǵa tanys­tyrylady.

Ekinshiden, qoǵam turaqtylyǵyn ny­ǵaıtýda halyqtyq jobalardy irikteý, olar­ǵa qoldaý kórsetý múmkindikteri qaras­tyrylady.

Azamattyq bastamalar, onyń ishinde jastar usynǵan qoǵamdyq máni bar áleý­mettik startap jobalar qoldaýǵa ıe bolady. Jan-jaqty utymdy, qoǵam turaq­tylyǵyn saqtaýǵa tıimdi jobalardy memlekettik salalyq baǵdarlamalar men áleýmettik granttar arqyly qarjy­landyrýǵa usynymdar beriledi. Solardan úzdik dep tanylǵandaryna Assambleıa músheleri seriktes mesenattar tabýǵa yqpal etedi.

Úshinshiden, «Assambleıa jastary» uıymy sheńberinde jastardyń dıalog alańyn qalyptastyrý, debattar men pikir-saıystar uıymdastyrý qolǵa alynady.

Bul baǵytta qazaq halqynyń ulttyq tarıhy, mádenıeti, salt-sanasy jónindegi is-sharalar ótkizilip, etnos jastaryn joǵary mádenı-estetıkalyq, patrıottyq jáne eljandylyq rýhta tárbıeleý jos­parlanýda.

Tórtinshiden, memlekettik tildi úıretý maqsatynda túrli tásilder boıynsha semınar-trenıngter júrgiziledi. Onyń ishinde etnos ókilderine bazalyq negizde qazaq tilin oqyp-úırenýine jaǵdaı jasalady. Bul úshin qaladaǵy joǵary jáne orta arnaýly oqý oryndarymen kelisim ornatylmaq. Qazaq tili – memlekettik til. Sondyqtan oǵan degen qamqorlyq memleket turǵysynda jyldan-jylǵa kúsheıip keledi. Bul týraly Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ulytaýdaǵy quryltaıda da basa aıtqan bolatyn.

«Memlekettik rámizderimizge, ana tilimizge degen qurmet árqashan joǵary bolýǵa tıis. Qazaq tiline qatysty alańdaý­shylyq eldegi jaǵdaıdy durys túsin­begennen týyndap otyr. Shyn máninde, burynǵy ahýal men qazirgi kezeńdi múlde salystyrýǵa kelmeıdi. Memlekettik tildiń tuǵyry kún ótken saıyn nyǵaıyp keledi. Oǵan qosa, álemdik kommýnıkasııa quraldary qazaq tiline mańyz bere bastady», degen edi Memleket basshysy.

О́zara qatynas tili qazaq tili bolatyn bolǵan soń jastardyń, ásirese ózge etnos ókilderiniń memlekettik tildi meńgerý deńgeıi joǵary bolý kerek. Bir jaǵynan osynaý jospardy iske asyrý maqsatynda atalǵan kovorkıng ortalyǵy ashylyp otyr. «Elý jylda el jańa» demekshi, búginde qoǵam ózgergen. Jastardyń kózqarasy, pikiri basqa. О́z taǵdyryn Qazaqstanmen baılanystyratyn etnostardyń ishinde qazaqsha oqyp úırengisi, sóıleskisi keletin jas býyn ókilderi óte kóp. Olarǵa tıisti jaǵdaı jasaý – memlekettiń mindeti. Joǵaryda atalǵan kovorkıng ortalyǵy arqyly qa­zaq tilin damytýǵa úlken úles qosylyp, memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeı­tý odan saıyn nyǵaıa túspek.

Kovorkıng ortalyǵynyń ashylý rási­minen soń is-shara etnos jastary arasyn­daǵy tartysty debatpen jalǵasty.

Osy oraıda M.Áýezov atyndaǵy OQÝ jastar ortalyǵy dırektorynyń oryn­basary E.Anarhanuly ulttyq merekege aınalǵan Respýblıka kúniniń mańyz­dylyǵyna aıryqsha toqtalyp ótti.

Bıyl Ulytaýda ótken Ulttyq quryl­taıdyń alǵashqy otyrysynda Prezıdent Respýblıka kúni merekesine ulttyq mártebesin qaıtarýdy usyndy. «Bul data el aýmaǵynda 2009 jylǵa deıin keń kólemde atalyp ótti. Keıinnen engizilgen ózgeristerge sáıkes memlekettik merekeler qatarynan alynǵan bolatyn. Endi araǵa 13 jyl salyp, Respýblıka kúni merekesimen qaıta qaýyshtyq. Sondyqtan Táýelsiz el ekenimizdi eske salyp turatyn bul merekeni ár jyl saıyn mándi de sándi etip ótkizýimiz kerek. Qazaq úshin táýel­sizdikten artyq baqyt joq. Adamdar osy­ny uǵynyp, el aǵalary jastardyń sana­syna azattyqty saqtaýdyń jolynda kúre­sý kerektigin quıyp otyrýy qajet. Ege­­men el barda halyqtyń arman-tilegi oryn­dalyp, aldyna qoıǵan maqsat-múd­desi iske asa beredi. Ras, táýelsizdikti alý ońaı da, ony ustap turý qıyn. Sol sebepti egemendikti qyzǵyshtaı qorý – halyqtyń moınyna artylǵan júk. Ásirese keleshekte el tizginin qolyna alatyn jastardyń bul turǵyda jaýapkershiligi mol bolýǵa tıis», dedi ol.

Jalpy, «Assambleıa jastary» respýb­lıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Shymkent qalalyq ókildigi 2022 jylǵy 1 aqpan kúni qurylyp, onyń jetekshisi bolyp Ońtústik Qazaqstan medısına akademııasynyń 2-kýrs stýdenti Nurbolat Meıirbekov taǵaıyndaldy. Uıym qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlik qundylyqtary negizinde jastar bastamashyldyǵyn qoldaý, olardy memlekettik qundylyqtar aıasyna toptastyrý, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmeti sheńberinde jastardy jumyldyrý jáne qazaqstandyq jastardyń áleýmettik belsendiligin damytý baǵytynda jumystar atqaryp keledi.

Máselen, jyl basynan beri «As­sambleıa jastary» RQB Shymkent qalalyq ókildigi músheleriniń qatysýymen 38 is-shara uıymdastyrylyp, belsendi jas­tar men aqparattyq-túsindirý toby múshelerimen 24 kezdesý ótkizildi. De­bat sońynda «Assambleıa jastary» uıymy­nyń jyl sońyna deıin ótkizetin is-shara­lary men jobalary tanystyrylyp, jas­tar belsendiligin arttyrý mańyzy túsindirildi.

Debatqa túsken oıynshylar men kórermen jastar elimizdiń óskeleń urpaǵy otansúıgish, týǵan jeriniń naǵyz patrıoty bolýǵa tıis. Ol úshin ádiletti Qazaqstan bas­tamasymen birge adamdardyń qoǵamdaǵy bir-birimen qarym-qatynasy, bılik pen qarapaıym halyq arasyndaǵy baılanys­tar ǵana emes, sana-sezim, ishki oı-túısik te qosa ózgerýi kerek. Al bul maqsatqa jetý úshin aldymen qoǵamda ádilettilik, zań, ulttyq qundylyqtar men ar-namys ústem qurýy qajet. Ádiletti qoǵam qurýǵa qazaq memleketiniń tolyq múmkindigi bar. О́ıtkeni oǵan qajetti kúsh-qýat elde tolyq jetkilikti. Adamı resýrs, kapıtal, saıaı-ekonomıkalyq turaqtylyq, beıtaraptyq, jan-jaqty ıntegrasııa Qazaqstandy aldyna qoıǵan maqsatyna mindetti túrde jetkizedi. Endigi keregi – adal eńbek, tynymsyz izdenis, myqty menedjment pen jastar tárbıesi. Jasampazdyqqa umtylý – qazaqtyń boıynda burynnan bar qasıet. Ádiletti Qazaqstandy qalyptastyrýda osy qasıetti halyqtyń boıynda qaıtadan oıatý kerek. Ásirese el jastardan saıası belsendilik pen qaıratkerlikti kútedi. О́z kezeginde jastar halyqtyń osy senimin aqtap, údeden shyǵa bilýi kerek degen qorytyndyǵa keldi.

Sonymen birge Dostyq úıi ǵıma­ra­tynda Shymkent qalasy ákiminiń bi­rin­shi orynbasary, qalalyq QHA tór­aǵa­synyń orynbasary arnaıy kezdesý ótkizip, el birligi men tatýlyqty ny­ǵaıtýǵa eleýli úles qosqan 8 azamatty joǵa­ry nagradamen marapattady.

Elimiz shırek ǵasyrda tolaǵaı tabystar men jetis­tikterge qol jetkizdi. Onyń ishinde Qazaq­standa ómir súrip jatqan etnos ókilderi qoǵamnyń túrli salasynda eńbek etip, berekeli birlik jolynda qazaqstandyq damýdyń ózindik modelin qalyptastyrdy.

Sonyń bir aıǵaǵy, búginde Assambleıa músheleri el ıgiligine baǵyttalǵan baısaldy bastamalarǵa qoldaý kórsetip, ishki birlik pen tatýlyqty nyǵaıtý jolynda jemisti jumys júrgizip keledi.

Osy oraıda, Qazaqstan Respýblıka­synda el birligin nyǵaıtýǵa, tatýlyq pen kelisimdi saqtaýǵa jáne rýhanı mádenıetti damytýǵa qosqan eleýli úlesi úshin Qazaq­stan halqy Assambleıasynyń «Birlik» altyn medalimen Shymkent qalalyq óz­bek etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Tahır­jan Hakımbekov, Ál-Farabı aýdan­dyq ózbek etnomádenı birlestiginiń tór­aıymy Nýrınısa Dosmetova jáne evreı etnomádenı birlestiginiń belsendi múshesi Bella Atran marapattaldy. Son­daı-aq «Shymkent qalalyq uıǵyrlar qaýymdastyǵy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Dınmuhamed Iskendırovke Qazaqstan  Prezıdentiniń Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń Qurmet gramotasy, al Nur­bolat Meıirbekovke Alǵyshaty tapsyryldy.

Sonymen qatar Qazaqstan halqy Assam­bleıasy tóraǵasynyń orynbasa­ry-Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Qazaqstan halqy Assam­bleıasy hatshylyǵynyń meńgerýshisi M.Ázil­hanovtyń atynan birqatar Alǵyshattar tabystaldy.

ShYMKENT