Borly ken orny Aqtoǵaı aýdanynyń aýmaǵynda ornalasqan. Balqash qalasynan soltústikke qaraı 60 shaqyrym, Qońyrat kenishinen 45 shaqyrym, Shyǵys Qońyrattan 38 shaqyrym qashyqtyqta jatyr. Buǵan deıin jasalǵan barlaý jumystary ken ornynyń mıneraldyq qoryn 115 mln tonna shamasynda baǵalaǵan degen derek bar. Ondaǵy mystyń úlesi 0,35 paıyz kóleminde. Irandyq «Irkaz Metal Corporation» JShS-nyń birneshe kún buryn ǵana tusaýy kesilgen katodty mys gıdrometallýrgııa zaýyty dál osy Borlynyń qoınaýynda.
Zaýyttyń jobalyq qýaty jylyna 5 myń tonna katodty mysty quraıdy. Bolashaqta 140 adam osy zaýyttan nápaqasyn aıyrmaq. Qazirdiń ózinde Aqtoǵaı aýdanynyń ondaǵan turǵyny jańa zaýytqa jumysqa ornalasyp úlgergen. Aldaǵy ýaqytta olardyń qatary áli tolyǵa túseri anyq. Aqtoǵaı aýdandyq kásipkerlik jáne ónerkásip bóliminiń basshysy Saılaýken Áýbákirov te zaýyttyń jergilikti turǵyndardy jumysqa alatynyn alǵa tartty.
– Zaýytqa ınvestısııa quıǵan Iran kompanııasy. Jobanyń quny 9,1 mlrd teńge. Jalpy, zaýytqa óndiris oryndaryn salý úshin 1 748, 8 gektar jer telimi berildi. О́nim eksportqa shyǵarylady. Qytaı jáne Eýropa elderine jóneltý kózdelip otyr, – deıdi S.Áýbákirov.
Borlynyń katodty mysy SX-EW tehnologııasymen óndiriledi. Bul degenimiz – mysty metall tabaqshaǵa tundyrý arqyly alý. Mundaı katodty mystardyń sapasy joǵary ári taza bolmaq. M00k markasyna sáıkes keledi. Bul marka mystyń úlesi 99,9 paıyz degendi bildiredi.
SX-EW katodty mys óndirý tehnologııasy – gıdrometallýrgııalyq proseske negizdelgen ınnovasııalyq ádis. Atalǵan zamanaýı tehnologııa elimizde keıingi on jylda qoldanyla bastaǵan. Mundaı ozyq tehnologııa zaýyt qurylysynda asa qomaqty shyǵyndy qajet etpeıdi. Taǵy bir ereksheligi – ónimdiligi az kenderdiń qoryn paıdalanýǵa múmkindik beretindigi. Sondaı-aq qorshaǵan ortaǵa tıgizer zalaly joq.
«Jyl saıyn óndiristik qýattylyqtardyń jetkiliksiz kólemine baılanysty Qazaqstan mys konsentratynyń shamamen 30 paıyzyn (966 myń tonna) shetelge eksporttaıdy. Al jańa kásiporyndardyń ashylýy mys konsentratyn el ishinde barynsha qaıta óńdeýge múmkindik berip, qosylǵan quny joǵary ónim shyǵarýǵa yqpal etedi», dep habarlady Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi.
Mashınajasaý men aqparattyq tehnologııalardyń damýynda mys óndirisiniń mańyzy orasan. Statıstıkaǵa súıensek, daıyn ónim túrindegi álemdik mystyń 65 paıyzy pırometallýrgııadan, 18 paıyzy suıyq ekstraksııa men elektrolızden, al 17 paıyzy mys ónimderin qaıtalap óńdeýden alynady.
Qaraǵandy oblysy,
Aqtoǵaı aýdany