Dıplomatııalyq korpýs ókilderimen kezdesti

Baspasóz máslıhatynda alǵash bolyp sóz tizginin alǵan M.Tileý­be­r­di elimizdiń bıyl eleýli ózge­ris­­terdi bastan ótkergenin atap ótti.

«Bul ózgeristerdiń qatarynda 5 maýsymda ótken búkilhalyqtyq referendým kezinde Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgerister bar. Elimiz tez ózgerip jatqandyqtan aza­mat­tarymyzdyń daýys berý arqyly memlekettiń bolashaǵy týraly óz tańdaýyn jasaýy mańyzdy.

Bul – Qazaqstan táýelsizdik alǵa­ly ótkizilip jatqan jetinshi prezı­denttik saılaý. Muny elimiz­degi demokratııanyń damýyndaǵy taǵy bir mańyzdy kezeń dep sanaýǵa bolady. Bul saılaý halqymyzǵa Qasym-Jomart Toqaevtyń úsh jyl prezıdenttigi, Ádiletti Qazaqstan ustanymy týraly paıymdaýǵa múmkindik beredi. Saılaýda ártúrli saıası kózqarasy bar alty kandıdat dodaǵa túsedi, básekege toly saılaý ótkizý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Prezıdenttikke kandıdattar qataryna saıası partııalardyń ókilderi ǵana emes, túrli birlestik ókilderi de kiredi.

Bir atap óterligi, tarıhymyz­da alǵash ret eki áıel prezıdenttikke úmitker bolyp otyr. Bul – Qazaq­stan­nyń demokratııalyq damýyn­daǵy taǵy bir qadam. Qazaqstan kóp jyl boıy genderlik teńdikti qam­tamasyz etý men áıelderdiń bız­nes pen saıasattaǵy rólin arttyrý qadamdaryn jasap keledi. Qa­zir osy kúsh-jigerdiń jemisin kórip otyrmyz. Árıne, daýys berý Qa­zaq­stannyń kózqarastarynyń shynaıy kórinisi bolsa ǵana saılaý nátıjesi prezıdentke naqty jáne myqty mandat beredi. Osylaısha, Úki­met saılaýdy ádil jáne ashyq etýge nıetti. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev saılaý naýqany zań­ǵa sáıkes ashyq, jergilikti jáne ha­lyq­aralyq baıqaýshylardyń kóp­­tep qatysýymen ótkiziletinin bir­­neshe ret aıtty», dedi M.Tileýberdi.

Sondaı-aq vedomstvo basshysy prezıdenttik saılaýdy ha­lyq­aralyq uıymdar men Qazaqstanda akkredıttelgen dıplomatııalyq korpýs baqylaıtynyn atap ótti. Elimiz álemdik qoǵamdastyqtyń ja­ýapty múshesi ekenin atap ótip, Qa­­zaq­stannyń saılaýdy ulttyq zań­na­maǵa jáne halyqaralyq stan­dart­tarǵa saı ótkizýge saqadaı saı ekenin jetkizdi.

«Birinshiden, maýsym aıynda qabyldanǵan konstıtýsııalyq tú­zetýler men reformalardan keıin Prezıdentke qandaı da bir saıa­sı par­tııanyń múshesi bolýǵa tyıym salynǵan. Bul Prezıdenttiń saıa­sı kúreske qatysýyn boldyrmaý men básekelestikke yqpal etýi úshin jasaldy. Sol sebepti Pre­­zı­dent jyl basynda Amanat bas­qa­­rýshy partııasynyń tóraǵasy qyz­me­tinen ketti. Osylaısha, bul saı­laý­dyń aldyńǵy saılaýdan aıyr­ma­­shy­lyǵy, qazirgi Prezıdent saıası par­tııanyń múshesi retinde usynylmaıdy.

Ekinshiden, byltyr zańnamaǵa túzetýler engizilgen soń, bıýlletenderge «Bárine qarsymyn» baǵany engizildi. Bul baǵan aldaǵy saılaýda qoldanylady. Eń bastysy, 1 qyrkúıekte Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda pre­zı­denttik merzimin qaıta saılaý quqyǵynsyz jeti jylmen shek­teýdi usyndy. Prezıdenttik man­datty bir merzimge shekteý Mem­leket basshysynyń ulttyq da­mýdyń strategııalyq mindet­terine barynsha mán berýine yq­pal etedi. Muny bizdiń elimiz úshin naǵyz demokratııalyq serpin dep sanaýǵa bolady. Bir ǵana jeti jyldyq merzim bılikti monopolııalaý qaterlerin joıady jáne demokratııanyń negizgi qaǵıdattaryn nyǵaıtady», dedi Syrtqy ister mınıstri.

M.Tileýberdi elde júzege asyrylyp jatqan aýqymdy re­for­malarǵa da toqtaldy. Memleket bas­shysy azamattyq qoǵam ókilde­riniń qatysýymen maýsym referen­dýmynda qabyldanǵan 6 mańyz­dy zańǵa qol qoıǵany týraly áń­gimelep berdi. Osy zańdar­dyń kúshine enýi saıası júıeni demo­kra­tııalandyrýǵa jáne memlekettik bılik tarmaqtary arasyndaǵy prezıdenttiń ókilettikterin shekteýge jáne Parlamenttiń rólin kúsheıtýge qatysty tejeý men te­pe-teńdik júıesin odan ári jetil­dirýge yqpal etedi.

«Parlament saılaýy kelesi jyldyń birinshi jartysyna josparlanǵan. Bul saılaý keze­ńi bizdiń saıası, úkimettik jáne eko­no­mıkalyq júıelerimizdi qaıta jandandyrady jáne memlekettik basqarýdy aıtarlyqtaı jań­ǵyr­tady. Prezıdent jáne Parla­ment saılaýlaryna halyq kóptep qaty­sady dep úmittenemiz. Bizdiń azamattar ultymyzdyń bola­shaǵyn anyqtaýda sheshýshi ról atqarýy tıis. Jahandyq geosaıası syn-qaterlerdi eskersek, aldaǵy saılaý Qazaqstan úshin ǵana emes, halyqaralyq qo­ǵam­dastyq úshin de mańyzdy. Halyq­aralyq daǵ­darystar jahandyq turaq­syz­dyq pen qaýip-qaterdiń sebebi bolyp otyrǵany barshaǵa aıan. Osy­laısha, turaqty jáne gúlden­gen Qazaqstan halyqaralyq qoǵam­das­tyqtyń múddesine saı keledi, óıtkeni bizdiń elimiz keń aýqymdy jahandyq yntymaqtastyqqa, saý­da men dıplomatııaǵa jár­demdesýge umtylady. Bul saılaý osy maqsattarǵa jetýge yq­pal etedi. Biz halyqaralyq árip­tes­teri­miz ben búgin osynda usy­nyl­ǵan el­der tarapynan ynty­maq­tas­tyq pen qoldaý kútemiz», dedi M.Ti­leý­berdi.

Al Ortalyq saılaý komıs­sııa­synyń tóraǵasy N.Ábdirov dıp­lomatııalyq korpýs ókilderimen kezdesý dástúrge aınalyp kele jatqanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, komıssııa zańǵa sáıkes óz jumysyn júrgizedi, ashyqtyq pen buqaralyq dıalog qaǵıdatymen áreket etedi.

«Qoldanystaǵy zańnamanyń normalaryn saqtaý men zańdy quqyqtyq turǵydan durys paı­dalaný – qyzmetimizge basty negiz ekenin atap ótkim keledi. Res­pýb­lıkalyq referendým qory­tyndysy boıynsha el azamattary jalpy saıası jáne elektoraldyq kórinisti sapaly ózgertýge alyp keletin el Konstıtýsııasyna ózge­rister men tolyqtyrýlardy qol­dady. Memleket basshysy 5 qara­shada Konstıtýsııalyq reformany júzege asyrýǵa arnalǵan birqatar zańǵa qol qoıdy», dedi N.Ábdirov.

Ortalyq saılaý komıs­sııa­synyń tóraǵasy bıylǵy saılaý­dan bastap Prezıdent 7 jylǵa bir ǵana merzimge saılanatynyn atap ótti. Sonymen qatar saı­laýǵa daıyndyq barysy qalaı júr­­gizilip jatqanyn da baıandady.

«Qoǵamdyq birlestikter usyn­ǵan 12 kandıdattyń qujattary Ortalyq saılaý komıssııasyna kelip tústi. Sáıkestikti anyqtaý rásiminen ótken 6 kandıdat tirkeldi. Qalǵan 6 ótinish berýshige zań talaptaryn oryndamaǵandyqtan bas tartyldy. Qazirgi tańda kandıdattardyń shtabtary 2022 jylǵy 19 qarashada saǵat 00:00-ge deıin jalǵasatyn saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizip jatyr. Ortalyq saılaý komıssııasy, jergilikti komıssııalar saılaýdy qoldanystaǵy zańnamaǵa qatań sáıkestikte ótkizý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaıdy. El aýmaǵy boıynsha barlyǵy 10 101 ýchaske iske qosylady, saılaýshylar tizimine 11 950 485 azamat engen. 4 qarashadan bas­tap azamattarǵa ózderin tizimnen tek­serý múmkindigi usynyldy. Qazaq­stan Respýblıkasynyń shet memle­ket­terdegi ókildikteriniń janynan 68 saılaý ýchaskesi quryldy», dedi N.Ábdirov.

Baıandamashy sondaı-aq Or­talyq saılaý komıssııasy múm­kindigi shekteýli azamattardyń daýys berýi úshin qajetti jaǵdaı ja­saýǵa erekshe nazar aýdaryp otyr­ǵanyn jetkizdi. Bul másele OSK otyrystarynyń birinde talqy­lanyp, ınvataksı, sýrdoaýdarma, taktıldi joldar jáne Braıl trafaretimen qamtamasyz etý bo­ıynsha tapsyrmalar berilgen.