Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Jaqynda munaıly óńir jurtshylyǵymen kezdesken el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev birneshe problemaǵa nazar aýdardy. «Atyraý oblysyndaǵy taǵy bir ózekti másele – elektr jelisiniń tozýy. Onyń 40 paıyzǵa jýyǵy eskirgen. Bıyl 15 eldi mekenniń elektr jelisi jóndelip jatyr. Degenmen bul jetkiliksiz. Sońǵy jyldary aımaqta elektr qýaty júıesi durys istemeıtin boldy. О́ńirdegi energııa tapshylyǵy – shamamen 200 megavatt. «Atyraý jaryq» kompanııasynyń jumysyna qatysty syn-eskertýler bar. Eger kompanııa óz mindettemesin oryndamasa, ondaı kelisimdi buzý qajet», degen edi Prezıdent.
Shyndyǵynda, Atyraýda elektr energııasynyń óshpeıtin kúni joq deýge bolady. Sońǵy eki jyl boıy eki kúnniń birinde jel soqsa da, jańbyr jaýsa da elektr jaryǵy jalp etip sónip jatady. Tutynýshynyń júıkesin juqartyp, tózimin taýysýǵa aınalǵan jaryqtyń «jyry» jyldyń tórt mezgilinde qaıtalanady.
Jaryqtyń jıi sónýiniń sebebi nede? О́ńirdi elektr energııasymen qamtyp otyrǵan «Atyraý-Jaryq» AQ basshylary buǵan tabıǵı qubylysty alǵa tartady. Jazda aptap ystyqty, al jyldyń ózge mezgilinde jańbyr men qatty jeldi «kináli» sanaıdy. Máselen, byltyrǵy qańtarda elektr jelisiniń 220 kVL-254-Oral-Inder, L-201-Atyraý-Inder jáne Karabatan Utility Solutions-tyń 2 generatory isten shyqqany belgili boldy. Sonyń saldarynan «Atyraý jaryqtyń» elektr jelisinen energııa tutynatyn Atyraý qalasynyń sol jaǵalaý bóligi, Jylyoı, Inder, Qyzylqoǵa, Mahambet, Qurmanǵazy jáne Maqat aýdanynda jaryq óship qaldy. Al bıylǵy naýryzdyń basynda Qurmanǵazy aýdanynyń 10-nan astam aýylynda elektr energııasy «jalp» etti. «Atyraý jaryq» AQ prezıdentiniń orynbasary Meıirbek Ǵubashevtyń málimetinshe, qar aralas nóser jańbyr men qatty jeldiń saldarynan bir 22 metrlik 35 kVT, alty 22 metrlik 10 kVT, 400-ge jýyq 11 metrlik 10 kVT elektr baǵanasy qulaǵan. Osyǵan baılanysty medısına mekemeleri men ózge de áleýmettik mańyzy bar nysandarda ýaqytsha dızel generatory iske qosylǵan.
– Qurmanǵazy aýdanynda qulaǵan baǵanalar 1975 jyldan beri qoldanysta boldy. Elektr energııasynan 10 890 abonent ajyratyldy. Mundaı jaǵdaı aýdanda alǵash ret bolyp otyr. Osyǵan baılanysty oblystan qosymsha 60 elektrmonter, 22 arnaıy tehnıka, SV-10,5 baǵanasynyń 152 danasy, «Atyraý jaryq» AQ qorynan AS-120 mm jáne AS-50 mm symdarynyń eki oramasy jiberildi. Alaıda Atyraý qalasy men Qurmanǵazy aýdany arasyndaǵy joldyń qazirgi jaǵdaıy, qashyqtyǵy eskerilip, baǵanalar bir reıske 10 danadan jetkizildi. Munyń bári, árıne, jumysty keshiktirdi, – deıdi M.Ǵubashev.
Qyzylqoǵa aýdanynyń Taısoıǵan, Jamansor, Kenbaı, Jangeldın, Oıyl, Kózdiqara aýyldarynda da jaryq jıi sónedi. Al 13 qarashada Atyraý qalasynyń birneshe shaǵyn aýdanynda jaryqtyń óshkeni týraly habar jeldeı esti. Oblys ákiminiń baspasóz qyzmeti málim etkendeı, 14 qarashada saǵat 02:40-ta Atyraý qalasynyń Birlik shaǵyn aýdanyndaǵy №18 qosalqy elektr stansasynda órt bolǵan. Sonyń saldarynan Bereke, Geolog, Geolog-2, Konteıner, Birlik, Juldyz-1, Juldyz-3, Munaıshy shaǵyn aýdandary men Tomarly eldi mekeni elektr qýatynsyz qalǵan.
Oblystyq bilim basqarmasy baspasóz qyzmetiniń aqparatyna qaraǵanda, 14 qarashada 5 balabaqsha men 6 mektepte jaryq janbady. Sol sebepten, balabaqshalarǵa kún saıyn kelip júrgen 1 062 balaqaı úıine keri oraldy. Al jalpy orta bilim beretin mektepterdiń 10 337 oqýshysy sabaqty onlaın oqýǵa májbúr boldy. Kishkentaı balaqaıy balabaqshaǵa, mektep jasyndaǵy balasy bilim ordasyna barmasa, ár ata-ananyń mazasyzdanatyny daýsyz. Úıinde qalǵan balalaryna alańdaǵan olar jumysynda baıyz taýyp otyra almasy anyq.
«Atyraý jaryq» AQ prezıdentiniń orynbasary M.Ǵubashevtyń málimetinshe, 14 qarashada jergilikti ýaqytpen saǵat 11:00-degi málimetke sáıkes Atyraý qalasyndaǵy Geolog, Juldyz, Birlik, Tomarly jáne Konteıner shaǵyn aýdandarynda 8 myń jeke, 700 zańdy tulǵa elektr qýatyna qosyla almady.
– Qosalqy elektr stansasyndaǵy KRÝN-10kV jıyntyq taratý qurylǵysynda órt shyqty. Tekserý kezinde KL-10 kV shyǵys kabel jelileriniń zaqymdanǵany anyqtaldy. О́rtengen kabelderdi aýystyrýǵa 42 adam tartyldy. О́rttiń sebebin anyqtaý úshin arnaıy komıssııa quryldy. Oǵan jańbyr sebep bolýy múmkin emes ekenin atap ótkim keledi. О́ıtkeni kabeldik arna betonnan jasalǵan. Bári qurǵaq, sý tımegen. Ony ózim tekserdim, – deıdi M.Ǵubashev.
Bul kompanııadaǵy túıtkildi jaıt tek elektr taratý jelisine ǵana tán emes sekildi. Byltyrǵy tamyzda eki oqys oqıǵadan eki adam kóz jumdy. Alǵashqysynda elektrmonterler brıgadasy avtogıdrokótergishpen 6-7 metr bıikte joǵary voltty elektr jelisiniń symdaryn montajdaýǵa kirisken. Sol kezde avtogıdrokótergishtiń munarasy qulap, montajdaýshy eki adam aýyr dene jaraqatyn alǵan. Ekeýi de oblystyq aýrýhanaǵa jetkizilgenimen, zardap shekken jumysshynyń biri jantásilim etti. Keıin Atyraý qalasyndaǵy «Nursaıa» shaǵyn aýdanynda elektr baǵanasyna shyǵyp, jelini jóndeýge kirisken 59 jastaǵy monterdi toq soqqan.
Bıylǵy tamyz aıynda «Atyraý jaryq» AQ-nyń Jylyoı aýdanyndaǵy qyzmetkerleri jumysqa shyǵýdan bas tartyp, narazylyǵyn bildirdi. Jumysshylardyń aıtýynsha, Teńiz kenishinde jumys isteıtinderge tamaqtaný úshin 15 kúnge 32 myń teńge berilgen. Jumysshylar demalatyn jataqhana eski ǵımaratta ornalasqan. Tipti qural-saımandar jetispegen. Qyzmettik «ÝAZ» kóligine bes adam minedi. Al 15 adam jumysqa jaıaý qatynaýǵa májbúr bolǵan. Osyndaı ýáj aıtqan jumysshylar jalaqyny ósirýdi, tehnıkany jańartýdy talap etti.
Prezıdent synynan keıin de elektr jelisinen aqaý tabylǵan «Atyraý jaryq» AQ-daǵy ahýal osyndaı. Al atyraýlyqtar jaryqtyń úzdiksiz berilgenin qalaıdy.
Atyraý oblysy
