TMD aýmaǵyndaǵy tańdaýly kompanııa
«Alageum Electric» – TMD-daǵy transformatorlar men elektrtehnıkalyq ónimderdiń iri óndirýshisi. Kompanııa 1997 jyly qurylǵan. Negizinen elektrtehnıkalyq ónimderdi jobalaýǵa, óndirýge jáne montajdaýǵa mamandanǵan. Holdıngtiń qurylý jolynda Saıdolla Qojabaev bastaǵan entýzıastardyń eńbegi zor. Olar Qazaqstannyń elektrmashına jasaý tarıhyn ózgertip, batyl qadam jasady. Osylaısha, 1997 jyly 17 qarashada «Alageum Electric» toby quryldy. Búginde ol salanyń ınnovasııalyq damýynyń flagmanyna aınaldy.
Álbette, kompanııalar tobynyń damý tarıhy kóz aldymyzda. Tarıhtyń ishinde izdenister men tyń jańalyqtar, jetistikter men rekordtar, qıyndyqtardy jeńý men kúrdeli máselelerdi sheshý jaǵdaılary bar. Holdıng quryltaıshylarynyń alysty ańǵara biletindiginiń, «Alageum Electric» komandasynyń saýatty basqarýy men kásibıliginiń arqasynda top otandyq kásiporyndardyń álemdik naryqtan laıyqty oryn ala alatyndyǵyn naqty ispen dáleldep berdi.
«Alageum Electric» kompanııalar tobynyń quryltaıshysy jáne aksıoneri Saıdolla Qojabaevtyń aıtýynsha, holdıng quramyndaǵy eń kóne kásiporyn – Kentaý transformator zaýyty. Ol 1959 jyly qurylǵan.
– 1997 jyly «Alageum Electric»-tiń qanatynyń astyna kirgen zaýyt sol kezde bankrottyqtyń az-aq aldynda turǵan edi. Zaýyttyń salyqtar boıynsha qaryzy 76 mln teńgege, jalaqy boıynsha bereshegi 53 mln teńgege jetti. 25 jyl ishinde zaýyt bankrottyqty eńserip qana qoımaı, óndiristik prosester men qarjylyq nátıjelerdi joǵary deńgeıge kóterdi. Sonymen birge taýarlyq ónimdi óndirý deńgeıin 200 ese arttyrdy. Al kompanııalar toby boıynsha óndiris kólemi 1 myń ese ósti, – deıdi Saıdolla Qojabaev.
1997 jyly kásiporynnyń nomenklatýrasy 10-nan aspaıtyn. Al búginde ónimderdiń tizbesi 400-den asyp tústi. Olardyń barlyǵy derlik Qazaqstanda buryn óndirilmegen, eksporttyq suranysqa ıe ónimder. Forbes nusqasy boıynsha «Alageum Electric» Qazaqstandaǵy 50 iri jeke kompanııalardyń reıtıngine endi. Bul rette bir ǵana Kentaý transformator zaýytynyń el bıýdjetine tóleıtin salyqtyq tólemderiniń jalpy somasy keıingi 5 jylda 14 mlrd teńgeni quraǵan.
– Holdıngtiń qanatynyń astyndaǵy kásiporynnyń biri – Oral transformator zaýyty. Ol 2014 jyly paıdalanýǵa berildi. Bul kásiporyndy «Kentaý transformator zaýyty» AQ-nyń jarty ǵasyrlyq jumys tájirıbesiniń jemisi dese bolǵandaı. О́ıtkeni zaýyt dál osy kásiporynnyń tájirıbesi negizinde iske qosyldy. Sodan beri kásiporyn otandyq ónimdi halyqaralyq naryqqa usynyp keledi. Zaýyttyń óndiristik qýaty 13 myń transformatordy quraıdy. Mundaǵy ónimniń 95 paıyzy eksportqa baǵyttalǵan. Zaýytta elektrtehnıkalyq jabdyqtar óndirisiniń jańa tehnologııalary engizilgen. Qazir munda 300-ge jýyq adam eńbek etedi, – deıdi «Kentaý transformator zaýyty» AQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Serǵazy Kúntýarov.
Jańa tehnologııalarǵa basymdyq beredi
Top quramyna kiretin Aqtaý transformator zaýyty – Qazaqstanda betondy transformatorlyq podstansalardy óndiretin jalǵyz kásiporyn. Zaýyttyń negizgi ónimi – elektr qalqan jabdyǵy. Kásiporyn 2018 jyly Mańǵystaý oblysynyń Indýstrııalandyrý kartasy sheńberinde jobalanyp, iske qosyldy.
Sondaı-aq 2018 jyly Shymkent qalasynda salmaǵy 300 tonna, kerneýi 110, 220, 500 kVt qýatty transformatorlar men reaktorlar shyǵaratyn Asia Trafo zaýyty iske qosyldy. Ol – Ortalyq Azııadaǵy transformatorlyq jabdyqtar shyǵaratyn eń iri zaýyt. Asia Trafo-nyń negizgi ónimi – qýaty 500 MVA-qa deıingi, kerneýi 110, 220, 500 kVt-ty quraıtyn kúshtik maı transformatorlary men avtotransformatorlar, reaktorlar. Zaýyttyń jobalyq qýaty jylyna 12 myń MVA-dan asady. О́ndiriske progressıvti jáne ekologııalyq taza tehnologııalar engizilgen. Olardyń basym bóligin álemdik óndirýshiler endi-endi qoldanyla bastady. Munda konstrýktorlyq qujattamany ázirleýden bastap shyǵarylatyn buıymdardy tıep-jóneltýge jáne servıstik qyzmet kórsetýge deıingi óndiristi basqarýdyń jańa júıesi ornatylǵan.
«Alageum Electric» quramyna elimizdiń oblys ortalyqtarynda ornalasqan 10-nan astam mamandandyrylǵan montajdaý basqarmalaryn biriktiretin «Elektromontaj» AQ da («ELMO» AQ) kiredi. Holdıng quramyna engen sátten bastap kásiporyn ekonomıkalyq áleýetti edáýir kúsheıtti, bıznes-prosester júıelendi ári jumys standarttary kóterildi. «Elektromontaj» AQ quramynda ystyq myryshtaý qyzmetterin usyna otyryp, naýalar, tirekter, kabeldik sóreler jáne perforasııalanǵan qoraptar shyǵaratyn elektrmontaj buıymdary zaýyty jumys isteıdi.
Byltyr «Alageum Electric» Petropavl qalasynyń «Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda soltústik óńir úshin biregeı kásiporyndy – Petropavl elektrtehnıkalyq zaýytyn iske qosty. Ol bir jylda 13 myń ónim shyǵara alatyn óndiristik qýatqa ıe. Kásiporynnyń basty ereksheligi – shyǵarylatyn ónimniń 98 paıyzy TMD elderine eksporttalady. О́nimderiniń negizgilerine taratý transformatorlaryn, joǵary voltty uıashyqtardy jáne basqalaryn jatqyzýǵa bolady. «Alageum Electric» kompanııasy Soltústik Qazaqstan oblysyna 10 mlrd teńgeden astam ınvestısııa quıa otyryp, jańa jumys oryndaryn ashty. Buǵan qosa tutas óńirdiń óndiristik jáne ekonomıkalyq ósýine yqpal etti. Kásiporyn 350-den astam adamdy jumys ornymen qamtamasyz ete alady. Turaqty jalaqydan bólek, qyzmetkerlerine turǵyn úı beriledi. Máselen, bıyl 40 páterli úıdiń qurylysy aıaqtaldy. Taǵy bir 104 páterli úı salý josparlanyp otyr. Osylaısha, bir jyl ishinde jergilikti ákimdiktiń qoldaýymen arnaıy ekonomıkalyq aımaqta eksportqa baǵdarlanǵan ınvestısııalyq joba iske asyryldy.
– Kompanııa júırik ýaqytpen jarysa júıtkip keledi. Tıisinshe, únemi jańa tehnologııalardy engizýge den qoıady. Tıimdi basqarýdyń nátıjesinde «Alageum Electric» zaýyttary pandemııa kezinde de jumys istep, jańa qýattarǵa shyǵýdy oıdaǵydaı jalǵastyrdy. Petropavl elektrtehnıkalyq zaýytynan bólek, bertinde iske asyrylǵan jobalardyń qataryna osy jyly Oral qalasynda iske qosylǵan paneldik radıatorlar shyǵaratyn zaýytty da qosýǵa bolady. Keıingi birneshe jylda 4-500 kV kerneý dıapazonyndaǵy elektrtehnıkalyq ónimderdiń tolyq ónim jelisi ıgerildi. О́ndiriletin ónim nomenklatýrasynda ártúrli modıfıkasııadaǵy energııa únemdeıtin transformatorlyq jabdyq, ekologııalyq taza qurǵaq transformatorlar bar, – dep naqtylady «Alageum Electric» kompanııalar tobynyń Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Nurmahan Ábdirahmanov.
Kompanııada kaıdzen júıesi engizilgen
Úzdiksiz ınnovasııalyq damýdyń nátıjesinde «Alageum Electric» transformatorlary joǵary sapaly, senimdi jabdyq retinde bedelge ıe boldy. El tarıhynda tuńǵysh ret EKSPO-2017 kórmesi úshin Kentaý transformator zaýyty arnaıy qýaty 80 myń KVA jáne salmaǵy 93 tonna bolatyn 110 kV transformatorlar jasady. Bul jabdyq ondaǵan myń tutynýshyǵa senimdi elektr qýatyn usynyp, úzdiksiz qyzmet ete alady. Bul rette transformatordyń atalǵan modeli bıznes-klastaǵy bir avtomobılden qymbat emes, biraq strategııalyq turǵydan mańyzy joǵary.
– Kompanııa tabysynyń negizgi faktory – onyń qyzmetkerleri, kez kelgen mindetti sheshýge qabiletti mamandar toby. Kásiporyndarda ǵylymdy qajetsinetin óndiristiń damýyn, utymdylyqty jáne ınnovasııalarǵa degen umtylysty eskere otyryp, ózin-ózi damytý arqyly qoǵamǵa paıda ákelýge negizdelgen korporatıvtik qundylyqtar engizilgen. Sonyń biri – japondyq kaıdzen júıesi. Onyń maqsaty – óndiristik prosesterdi únemi jaqsartý, basqarýdy ońtaılandyrý, qyzmetkerler ómiriniń barlyq aspektisimen jumys isteý. Holdıng qurylǵannan beri qyzmetkerler sany 4 500-ge deıin ósti, – deıdi Saıdolla Qojabaev.
Kompanııalar toby tabıǵı resýrstarǵa uqypty qaraý qaǵıdattaryna adaldyq tanytyp, óndiriske energııa únemdeıtin tehnologııalardy engizýde. Asia Trafo kásipornynyń keńsesi 2020 jyly ónerkásiptik kásiporyndar arasyndaǵy «Jasyl keńse-2020» baıqaýynda jeńimpaz dep tanyldy. О́ndirilgen transformatorlardyń jumys kezinde shý deńgeıi tómen, sonymen qatar qorshaǵan ortaǵa áser etý yqtımaldyǵy az. Zaýyt qurylysynda jylý aınasy qaǵıdaty boıynsha jumys isteıtin mýltıfýnksıonaldy tereze bar. Ol kásiporynnyń ońtaıly mıkroklımatyn tıimdi qoldaý úshin ınnovasııalyq jáne tehnıkalyq turǵydan dáleldengen sheshim. Tereze jylý sáýlelerin eki jaqqa da sátti shaǵylystyrady, bul qys mezgilinde jylýdy saqtaýǵa jáne jazdyń aptap ystyǵynda shamadan tys qyzýdyń aldyn alýǵa múmkindik beredi. Bul 90 paıyzǵa deıin jylýdy qalpyna keltirý fýnksııasymen birge keńse bólmelerin jylytý nemese salqyndatý kezinde resýrstardy aıtarlyqtaı únemdeıdi. Sondaı-aq zaýytta avtomatty jaryqtandyrý júıesi, ózdiginen sýarý jáne jasyl jelekterdi tamshylatyp sýarý, qoqystardy bólek jınaýǵa arnalǵan konteınerler ornatylǵan. 2017 jyldan bastap qazirgi ýaqytqa deıin 1 myńnan astam aǵash otyrǵyzyldy.
Kompanııa aımaqtardaǵy óziniń áleýmettik jaýapkershiligin sezine otyryp, jyl saıyn qaıyrymdylyqqa qarajat bóledi. Keıingi 10 jylda demeýshilik pen qaıyrymdylyqqa 2 mlrd teńgeden astam qarajat jumsalǵan. Sońǵy 5 jylda kompanııa Qazaqstanda mádenıetti damytýǵa aıtarlyqtaı qoldaý kórsetti. Máselen, Astanadaǵy opera jáne balet teatry men ulttyq horeografııa akademııasyna qoldaý kórsetildi. Sonymen qatar «Alageum Electric» ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa ınvestısııa quıýda. Osylaısha, 2017 jyly Qostanaıdaǵy kópirlerdiń biriniń aýmaǵynda jaryqtandyrý qaıta jańartyldy, al Shymkentte «Tassaı» ındýstrııalyq aımaǵyna kiretin arka salyndy. Sonymen qatar kompanııa túrli úkimettik emes uıymdarǵa, sonyń ishinde balalardyń quqyqtaryn qorǵaýmen aınalysatyn «Asyl bala» qaýymdastyǵyna demeýshilik kómek kórsetedi. «Alageum Electric» qoldaýymen 2017 jyly múmkindigi shekteýli stýdentterge arnalǵan kásibı olımpıada ótkizildi. Holdıng jyl saıyn az qamtylǵan otbasylardan shyqqan balalar men ardagerlerge ataýly kómek kórsetedi. 2018 jyly Alageum Electric Vlast ınternet-jýrnaly túzgen Qazaqstannyń ónerkásiptik kompanııalary arasynda qaıyrymdylyq reıtıngte 26-orynǵa ıe boldy.
Bilikti kadrlardy daıarlaý úshin qurylǵan «Kentaý transformator zaýyty» AQ janyndaǵy Kentaý polıtehnıkalyq kolledji bazalyq kásiporynmen yntymaqtastyq ornatýdyń ozyq úlgisi bola alady. Munda holdıngtiń qajettilikteri úshin kadrlar daıarlanady. Shákirtaqy tóleýden bastap kepildi jumysqa ornalasýǵa deıingi sharýalar oıdaǵydaı rettelgen.
Holdıng 25 jyldyǵyn elektrtehnıkalyq jabdyqtardy ázirleý jáne óndirý salasyndaǵy tolaıym tabystarymen qarsy aldy. Klıentterdiń zamanaýı tendensııalary men talaptaryna súıene otyryp, qoımalarmen jáne mamandandyrylǵan óndiristik bazalarmen jabdyqtalǵan, óńirlik jelileri bar kompanııa holdıngtiń barlyq ónimin «bir tereze» arqyly satady ári qyzmetterdiń tolyq keshenin usynady. «Alageum Electric» kompanııasynyń ónimderi otandyq jáne halyqaralyq sapa standarttaryna sáıkes keledi, sondaı-aq TMD jáne Taıaý Shyǵys elderine eksporttalady.
«Alageum Electric» búgingi jetken bıikpen shektelip qalmaı, jańa óndiristik kásiporyndardy salý jáne iske qosý, joǵary qýatty elektrtehnıkalyq jabdyqtar óndirisin keńeıtý boıynsha jańa maqsattardy kózdep otyr. Tehnologııalyq áleýetke, rettelgen óndiriske, abyroı-bedelge ıe kompanııanyń jergilikti ári eksporttyq naryqtardaǵy áleýeti joǵary ekenine eshkim kúmán keltire almasy anyq.
