Ǵylym • 07 Jeltoqsan, 2022

Bilim kókjıegin keńeıtken

58 ret kórsetildi

Adam kapıtalyn damytýǵa basymdyq berilip jatqan qazirgi ýaqytta bilim berý salasynyń mańyzy odan saıyn arta tústi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen bul baǵyttaǵy jumystar jandanyp, ilkimdi bastamalar júzege asyrylyp jatyr. Osy rette Astana qalasynyń bilim berý salasyndaǵy jańalyqtardy erekshe atap ótýge bolady.

Búginde Astanada 326 078 balany bilim nárimen sýsyndatyp jatqan 653 uıym bar. Onyń 242-si – memlekettik, 411-i – jekemenshik. Sonyń ishinde 236 757 kontıngenti bar jalpy bilim beretin mektepter sany – 162. Iаǵnı bilimpazdarǵa mol múmkindik, keń jaǵdaı jasalýda.

Ǵylym men tehnologııa qaryshta­ǵan jahandaný dáýi­rinde adamnyń aqyl-oıy men bilimin básekege qa­biletti etýdiń mańyzy zor. Osynaý qaǵıdany jas urpaq sanasyna sińirý aıasynda Astana qalasynyń bilim basqarmasy mardymdy jumystar atqa­rýda. Bul qatarda bilim be­rý mekemelerindegi oryn tap­shylyǵyn azaıtý máse­lesi júıeli rettelip jatyr. Ásirese, memleket-jeke­shelik árip­­testikti (MJÁ) damytý maqsa­tynda basqar­ma búginge deıin 8 jo­ba boıyn­sha shart jasasqan. Atap aıqanda, 2017 jyly Bilim bas­qar­masy men «Búl­dirshin-2012» JShS arasynda «№29 jáne №36 kó­she­­leriniń qıylysynda orna­lasqan 360 oryn­dyq bala­baqsha salý jáne paı­da­lanýǵa berý boıynsha» shart jasaldy. Mektepke deıingi tárbıe jáne bilim berý mekemeleriniń oryn tapshylyǵyn sheshýdi maqsat tutqan jobanyń iske asyrý merzimi – 19 jyl.

Sonymen qatar 2019 jy­ly 6 jyldyq iske asyrý merzimimen «Gýmanıtarlyq kolledji» memleket­tik kom­mý­naldyq qazynalyq kásip­ornyn senimgerlik basqarýǵa berý» jáne «Astana ha­lyq­aralyq ýnıver­sıteti» JShS-na senimgerlik bas­qarýǵa berý» týraly MJÁ jobasy­nyń kelisimsharty jasalǵan. Bul jobanyń maqsat-mindeti – úzdiksiz pedagogıkalyq bilim berý júıesin qurý; ult­tyq, halyqaralyq orta­­lyq­tar akkredıttegen za­manaýı aka­demııalyq baǵ­dar­lamalardy qolda­ný, pedagogterdiń biliktiligin arttyrý kýrstaryn ótkizý esebinen peda­gogıkalyq bilim alatyn stýdent­terdi daıarlaý, sapasyn arttyrý; pedagogtiń jańa kásibı standartyn jáne mektepte bilim berýdiń jańa standarttaryn iske asyrýdy qamtamasyz etý, praktıkalyq daıyn­dyq jáne eńbek naryǵyn pedagog kadrlarmen qamtamasyz etý.

Jańa mektepter qury­ly­syna serpin bergen joba­lardyń biri retin­de Binom mektepteri erekshe­lenedi. Osynaý tyń bastama 2021 jyly «Binom education» JShS men Astana qalasynyń qurylys basqarmasy, bilim basqarmasy, «Bereke Bank» AQ EB arasynda jasalǵan MJÁ sharttary arqyly qol­ǵa alyndy. Atal­ǵan joba negizinde byltyr tórt mektep paıdalanýǵa berildi. Bul mek­tep­terge Q.Sátbaev, Á.Bókeıhan, Q.Myrza Álı, A.Baıtursynuly attary berildi. Al bıyl qyrkúıekte Y.Altynsarın atyndaǵy mekteptiń esigi aıqara ashyl­dy. Jyl sońyna deıin Á.Ke­kilbaev atyndaǵy mektep paıdalanýǵa berilmek. Iske asyrý merzimi 5 jyl bolatyn jobanyń maqsaty – jalpy bilim berý uıymda­ryndaǵy oryn tapshylyǵyn azaıtý. Al «Binom school» jelisiniń ár mekte­biniń jobalyq qýaty 2 myń oryndy quraıdy. Mine, osyndaı sharýalarmen elordadaǵy bilim kókjıegi keńeıip jatyr.

Búginde qalada bala sa­ny shamadan tys 18 mektep bar. Buǵan qosa úsh aýysym­dy 8 mektep jumys istep tur. Halyq sanynyń jyl saıynǵy ósýin eskersek, áleýmettik nysandarǵa, onyń ishinde bilim oshaqtaryna degen suranys tym joǵary. Sondyqtan oqýshylardy tıis­ti oqý oryndary­men qam­tamasyz etý jáne bilim berý uıymdaryna artylyp jatqan júk­temeni jeńildetý úshin jyl saıyn keminde 10 mektep salý qajettiligi bar. Bul turǵyda keıingi 3 jylda 34 mektep salynyp, 70 myń oqý­shyny qamtýǵa múmkindik týdy.

Sondaı-aq Astanada Pre­zı­dent baqylaýyndaǵy «Jaı­ly mektep» ulttyq jobasy boıynsha da aýqymdy jumys atqarylyp jatyr.

«Ulttyq joba aıasynda «Samuryq-Qazyna qurylys» aksıonerlik qoǵamy esebinen jáne bıýdjettik ınvestısııa­men eki aýysymda 90 myń oqý­shyny qamtıtyn 24 mek­­­tepti salý josparlandy. Atalǵan mektepterdiń qury­lysy 2023 jyly basta­lyp 2025 jylǵa deıin paıdalanýǵa beriledi. Bul qurylystardy josparlaý barysynda balalardyń mektebi úıinen alys bolmaýy eskerilip otyr. Osy maq­sat­ta Astana qalasynyń Bas josparyna sáıkes 102 jer telimi qarastyrylýda. Son­daı-aq jańa mektepterdi salyp qana qoımaı, olardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jańartýǵa da basa mán berilip jatyr. Osy jyly 37 bilim berý uıymyna (15 mek­tep, 21 balabaqsha, 1 kol­ledjge) kúrdeli jáne aǵym­daǵy jóndeý jumystary júr­gizildi», dedi qalalyq bilim basqarmasynyń basshysy Qasymhan Senǵazyuly.

Rasymen, mektep ishindegi pándik kabınetterdiń zamanaýı talaptarǵa sáıkes­tendirilýi bilim sapasyn artty­rýǵa sep. Osy tusta qa­la mektepterine jańa modı­fıkasııadaǵy 51 pándik kabınetter (hımııa, fızıka, bıo­logııa) satyp alynǵanyn atap ótken jón. Buǵan qo­sa bıyl oqýshylardyń qaýip­sizdigin qamtamasyz etý maq­sa­­tynda bilim uıymdary 100% beıne­baqylaýmen qam­ta­masyz etilgen jáne Ishki is­ter departamentiniń jedel basqarý ortalyǵyna qosyl­ǵan.

Memleket basshysynyń «Oqýǵa qushtar mektep» jobasyn iske asyrý aıasynda bilim berý uıymdarynyń kitaphana qorlary da kórkem ádebıet­pen tolyqtyrylǵan. 36 mektepte kitaphanalar qaıta jańartylyp, oqyrmandarǵa arnalǵan soworking-ter de ashyldy. Osynaý ıgilikterdiń barlyǵy oqýshylardyń sapaly bilim alýyna yqpal etip jatyr. Onyń bir dáleli elordalyq oqýshylardyń ár­túrli deńgeıdegi olımpıa­dalar men ǵylymı jobalarda jetken jetis­tikterinen aıqyn kórinedi. Atap aıtqanda, bıyldyń ózinde elordalyq ko­manda respýblıkalyq olım­pıadada rekordtyq je­tis­tikke jetip, 24 al­tyn, 29 kúmis jáne 40 qola medal ıelengen.

Sonymen qatar ınklıý­zıvti bilim berý nazardan tys qalǵan emes. Búgin­de
20 mekteptiń bazasynda re­sýrstyq ortalyqtar men ınklıýzııany qoldaý ka­­­bı­­­­netteriniń jumysy júıe­lengen. Jyl basynan beri ınklıýzıvtik bilim berý baǵy­ty boıynsha «Asyl Mı­ras» aýtızmi bar balalar­dy qoldaý
or­talyǵy men №6 psıholo-
gııalyq-medısı­­na­­lyq-pedago-
gıkalyq konsýl­tasııa (PMPK) uıymdary ashyl­ǵan. Jańa oqý jylynan bastap №88 mektep-lıseıinde kórý qabileti buzylǵan balalarǵa arnalǵan 4 arnaıy synyptyń jumysy uıym­dastyrylsa, jeltoqsan aıynyń sońyna deıin aýtızm dıagnozy bar ba­lalardy qoldaý boıynsha taǵy da bir ortalyqty iske qosý josparlanýda. Balalar sanynyń ósýin eskere otyryp, 2023 jyly taǵy eki PMPK ashý kózdelýde.

Ult bolashaǵynyń kóse­ge­sin bilim­men kógertken eldiń erteńi kemel, eńsesi bıik. «Bilimdiniń kúni ja­ryq» degendeı, bilim báse­kesinde bási bıiktegen elorda oqý­shylarynyń ár kúni shýaqty.

 

Sońǵy jańalyqtar

Demalys kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Aýa raıy • Búgin, 10:38

Uqsas jańalyqtar