Keńjolaqty ınternet aýylǵa qashan jetedi?

Otyrysty ashqan Májilis tór­aǵa­synyń orynbasary Pavel Kazan­sev Memleket basshysynyń saı­­laýaldy baǵdarlamasynda baılanys pen ınternetti damytý máse­lesine erekshe mán beril­genin atap ótti. Sonymen qatar baǵdarlamada 5G baıla­nys sa­pasynyń eń joǵary stan­dar­tyn engizý jáne baılanys ınfra­qurylymyn jan-jaqty damytý boıynsha aýqymdy mindetter qoıylyp otyr.

Sıfrlyq damý, ınnovasııa­lar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri B.Mýsın eldi mekenderdi ınternetpen qamtamasyz etýdegi memleket tarapynan atqarylyp jatqan sharaǵa toqtalyp, depýtat­tardyń saýaldaryna jaýap berdi.

Mınıstrdiń aıtýynsha, Qazaq­standa 6 406 eldi meken bar. Onyń 4 733-i keńjolaqty mobıldi ınternetke qosylsa, turǵyn sany 260 myńnan asatyn 1673 aýyl mobıldi ınternetpen qamtamasyz etilmegen.

«Barlyq eldi mekenniń 34 pa­ıy­­zy ADSL tehnologııasymen, ıaǵnı mys symmen qosylǵan, son­daı-aq optıka júıesimen 26 paıy­­zy qamtamasyz etilip otyr. So­ny­­men qatar turǵyn sany 260 myń­nan asatyn 1673 aýyl keńjolaq­ty uıaly baı­lanys ınternetpen qamtyl­ma­ǵan. Baılanys sapasyn kóterý maq­satynda jyl saıyn «bazalyq stan­sııa­lardyń» sanyn kóbeıtip jatyr­myz. Búginde 43 myńdaı baza­lyq stansııa ornattyq. Jyl saıyn 4 myń jańa stansııa iske qosylady.

Zańnamalyq ózgeris arqy­ly operatorlardy baılanys ınfra­qurylymyna ınvestısııa salýǵa yntalandyrý tetikteri bekitilgen. Atap aıtqanda, árbir baılanys tehnologııasy úshin eń tómengi sapa parametri belgilengen. Naqty aıtatyn bolsaq, 3G-ge sekýndyna 1 Mbıt, 4G-ge sekýndyna 5 Mbıt aıqyndaldy. Bul mehanızmge sáıkes bekitilgen sapa kórsetkishin birinshi ret buzǵany úshin aıyppul somasy 100 aılyq eseptik kórsetkishten 1000-ǵa kóterildi. Bul talap qaıta buzyl­sa, 200 AEK-ten 15 myńǵa deıin jetedi. Shynyn aıtý kerek, buryn aıyppul mólsheri az bolǵan. Sol sebepti operatorlarǵa, bas­ty jaýapkershilikti almaı, jaı ǵa­na aıyppul tólep júre berý yń­ǵaıly edi», dedi B.Mýsın,

Sala basshysy «Qoljetimdi ınternet» jańa ulttyq jobasy ázirlenip jatqanyn jetkizdi. Sonyń aıasynda eldi mekenderdi, avtojoldardy keńjolaqty ınternetpen qamtamasyz etý, olar­dyń sapasyn jaqsartý boıynsha birqatar is-shara kózdelip otyr. Jobanyń maqsaty – ınternet­ke 100 Mbıt/s qosylatyn tele­kom­­mýnıkasııalyq ınfra­qury­lymmen qamtamasyz etý.

«2027 jyly keńjolaqty ın­ternettiń úı jelilerine qosylý deńgeıi 100 paıyzǵa, sondaı-aq res­pýblıka boıynsha 5G tehnologııasy 75 paıyzǵa jetedi. Al ekonomıkada ishki jalpy ónimdegi baılanys kórsetkishi 2 paıyzdy quraıdy. Ulttyq joba aıasyndaǵy basty is-sharanyń biri – optıkany 3 myń eldi mekenge jetkizý. Dúnıejúzilik Bankpen birlesip ınternet jetkizý úshin kishi jáne orta operatorlardy sýbsıdııalaý, ıaǵnı shyǵynyn óteý úshin arnaıy grant beremiz. Kelesi qadam – respýblıkalyq jáne oblystyq joldardyń boıyn­da talshyqty-optıkany júrgizý.

Osy ınfraqurylym negizinde jol boıynda keńjolaqty uıaly baı­lanys ınterneti, ıaǵnı 4G qamta­masyz etiledi. 20 qalada 5G uıa­ly baılanys jelisin engizý jáne salý qolǵa alynady. Elimiz­diń operatorlaryn 4G, 5G tehnolo­gııa­laryna ınvestısııa salýǵa yn­talandyrýǵa tólem stavka­laryn nólge túsirý boıynsha is-shara júrgiziledi. Osy oraıda eli­mizdiń aýmaǵynda 2027 jylǵa deıin 3,5 myńnan astam bazalyq stansııa qoıylady», dedi B.Mýsın.

Sonymen qatar Baǵdat Mýsın baılanys sapasyn jaqsartý úshin ázirlenip jatqan zań normalaryna toqtaldy. Atap aıtqanda, barlyq baılanys operatoryna kóppáterli úılerdiń ınfraqurylymyna ınternet jelisin qamtama­syz etý maq­satymen telekommýnı­kasııa­lyq jabdyqtardy ornalastyrý min­det­teledi. Turǵyn úılerge bir emes, bir­­neshe operatordyń qyz­­metin qosý múmkindigi qaras­tyry­lyp otyr. Ol úshin «Turǵyn úı qaty­nas­­tary týraly» zańǵa túze­týler engiziledi.

Sonymen birge jańa aýdandardy salýdy josparlaý kezinde baza­lyq stansııalar men baıla­nys tirek­­­terin ornatý úshin aýmaqty rezerv­teý talaby qoıy­lady. Osy­ǵan baıla­nysty «Sáý­let, qala qu­rylysy jáne qury­lys qyzmeti týraly» zańǵa túzetýler ázirlenbek. Sapasyz baı­lanys úshin operatorǵa jaýap­kershilik júk­telgen kezde abo­nenttiń shy­ǵy­nyn óteý tetigi qa­ras­tyry­lady. Iаǵnı eger qyz­met sapasy kóńilden shyqpasa, turǵyn­darǵa tólegen aqshasyn qaıtaryp alý quqyǵy berilmek.

Otyrysta Palatanyń Ekono­mı­kalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Eka­terına Smyshlıaeva talqy­la­nyp otyrǵan taqyryp boıynsha qo­sym­sha baıandama jasady.

«Halyqqa kórsetiletin memle­kettik, bilim, qarjylyq jáne basqa da qyzmet túriniń basym bóligi elektrondy formatqa belsendi túrde kóship jatyr. Bul qyzmetter qoljetimdilikti, ıaǵnı joǵary sapaly baılanysty qajet etedi. Memlekettik onlaın qyzmet kórsetýdiń halyqaralyq ındeksinde Qazaqstan 8-orynda. Mobıldi ınternettiń ortasha jyldamdyǵy boıynsha biz álemde 85-oryndamyz (Gondýras pen Ýgandadan tómen), al tirkelgen keńjolaqty ınternet boıyn­sha 86-oryndamyz (Nepal, Ekva­dor, Gaıanadan tómen). Bul teń­gerim­siz­dik bizdiń qoǵam úshin sıfrlyq teńsizdik pen sıfrlyq ınklıýzııa atty jańa másele týyndatady», dedi E. Smyshlıaeva.

Jıyn barysynda Májilis depý­tattarynyń saýaldaryna qu­zyr­ly organ ókilderi de jaýap berdi. Memleket basshysynyń tap­syr­malaryn oryndaý jáne eldi me­kenderdi ınternetpen qamta­ma­syz etý máselelerin sheshý boıynsha biraz másele qozǵaldy.

Otyrysty qorytyndylaı kele, vıse-spıker Pavel Kazan­sev depýtattyq korpýs eldi meken­derdi, áleýmettik jáne ónerká­siptik nysandardy baılanyspen jáne ınternetpen qamtamasyz etý úshin bar kúshin salatynyn aıtty.