Máselen, ırandyqtar otandyq dıqandardy uzyn dándi kúrish ósirý ádisin úıretýge ǵana emes, bizdiń kúrishti kóp mólsherde satyp alýǵa da múddeli bolyp otyr. Bul máseleler Almatyda Iran bıznesi delegasııasynyń ókilderi jáne megapolıstiń bıznes-qaýymdastyǵymen kezdesýinde aıtyldy. Almaty qalalyq kásipkerler palatasynyń dırektory Aıtýar Qoshmambetov eki eldiń yntymaqtastyǵy jyl saıyn artyp kele jatqanyn aıtty. Qazir ózara taýar aınalymy 500 mln dollar ekenin, Memleket basshysy málimdegen 3 mlrd dollarlyq mejege jetý úshin ózara tıimdi jobalar qajettigin eske saldy.
Búginde Iran jylyna 150 mln tonna aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndiredi. Sondaı-aq bul elde jylyjaı sharýashylyǵy qarqyndy damyp keledi. Iran daıyn jylyjaı ónimderin Qazaqstan, Reseı, О́zbekstan jáne Kaspıı jaǵalaýyndaǵy elderge eksporttaıdy. Sol sııaqty Qazaqstan Irandy basqa da dándi daqyldarmen qamtamasyz etýge múmkindigi bar. Mysaly, Irannyń júgerige degen jyldyq qajettigi 8 mln tonnany, bıdaıǵa degen suranysy 3,5 mln tonnany quraıdy. Sondyqtan jyl saıyn 800 myń tonnadan bastap 1 mln tonnaǵa deıin kúrish pen 4,5 mln tonna soıany syrttan satyp alady.
– Iran jylyna orta eseppen 3,2 mln tonna kúrish tutynady, al óndiris kólemi 2,3 mln tonna, qalǵany ımport. Biz jetpegen kúrishti negizinen Pákistan, Úndistan men basqa elderden satyp alamyz, – deıdi Irannyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Alıreza Mohadjer.
Kásipker, «Asyl dán» JShS quryltaıshysy Nurlan Jomartov Qazaqstanda kúrishtiń uzyn dándi suryptaryn ósirý qıyn ekenin alǵa tartty. «Uzyn dándi kúrishtiń vegetasııalyq kezeńi uzaqtaý. Qazaqstanda kúrishtiń vegetasııalyq kezeńinde 90 kúndik domalaq dándi sorttary ósiriledi. Qazaqstandyq klımatqa sáıkes keletin osyndaı sorttar bar ma?» dep qyzyǵýshylyq tanytty kásipker. О́z kezeginde Iran ókili vegetasııalyq kezeńi uzaqtaý suryptar aldymen jylyjaıda ósirilip, keıin ony kúrish alqabyna egýge bolatyn tájirıbeni alǵa tartty. «Eger qazaq kásipkerleri qyzyǵýshylyq tanytsa, onda kompanııa ókilderi Qazaqstanǵa kelip, oqyta alady. Biz arnaıy bilim berýden bastap, tehnıka, tuqym ósirý tehnologııalarymen de qaraılasýǵa daıynbyz», dep jaýap berdi Iran delegasııasy.
2022 jyldyń toǵyz aıynyń qorytyndysy Iran men Almaty qalasy arasyndaǵy taýar aınalymy 8 mln dollardan 118 mln dollarǵa deıin óskenin kórsetip otyr. Bul taýar aınalymy eki ese óskenin baıqatady. Irannyń Almatyǵa ımporty 72 mln dollardy qurasa, bul baǵytta eki ese ilgerileý bar. Máselen, Iran eksporty 22 mln dollardan 46 mln dollarǵa deıin ósken.
Osy oraıda Astanada eki eldiń birlesken komıssııasynyń otyrysy ótetinin eske sala ketý kerek. Oǵan Irannyń aýyl sharýashylyǵy mınıstri qatysady. Onda Qazaqstan men Irannyń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy odan ári yntymaqtastyǵy talqylanady.
ALMATY
