Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń buıryǵy №437

2013 jylǵy 26 jeltoqsan, Astana qalasy «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standartty bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Osy buıryqqa qosa berilip otyrǵan «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Elektr energetıkasy jáne kómir ónerkásibi departamenti (S.Q. Esimhanov) zańnamada belgilengen tártipte mynalardy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin kúntizbelik on kún ishinde buqaralyq aqparat quraldarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Internet-resýrsynda ornalasýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri B.M.Jaqsalıevke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń mindetin atqarýshy A. RAÝ. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri ____________ T. Dúısenova 2013 jylǵy 10 qańtar Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2013 jylǵy №437 buıryǵymen bekitilgen «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standarty (budan ári – KS) «Elektr jabdyǵyn jóndeý», «Elektr energııasyn óndirý» kásibı qyzmet salasyndaǵy biliktilik deńgeıine, quzyretine, mazmunyna, sapasyna jáne eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy anyqtaıdy jáne 1) eńbek salasy men kásibı bilim berý salasynyń ózara qarym-qatynasyn retteýge; 2) daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptaryn reglamentteýge; 3) personaldy attestattaý jáne sertıfıkattaý kezinde jumysshylardyń quzyretterin baǵalaý talaptaryn reglamentteýge arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler; 2) uıymdardyń basshylary, uıymdardyń personalyn basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berýdiń memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktiligine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar bolyp tabylady. 3. KS negizinde biliktilik sıpattamalary, laýazymdyq nusqaýlyqtar, uıymdardyń úlgilik oqytý baǵdarlamalary, úlgilik oqytý josparlary, ujymdyq standarttar ázirlenedi. 4. Osy KS mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde naqty fýnksııalardy sapaly oryndaýǵa daıyndyǵy; 2) biliktilik deńgeıi – kúrdeliligi, eńbek qyzmetteriniń standartty emestigi, jaýapkershiligi jáne derbestiligi parametrleri boıynsha júkteletin qyzmetkerlerdiń quzyretine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 3) eńbek zattary – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalǵan zat; 4) eńbek quraldary – jumysshynyń eńbek zattaryn bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldar; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalary men olardy oryndaýǵa qajetti quzyrettikterdiń tutas jıynymen quralǵan kásibı qyzmet salasynyń quramdas bóligi; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderispen anyqtalatyn jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterdiń bolýyn boljamaıtyn eńbek qyzmetiniń biriktirilgen jáne derbes jıyntyǵyn kórsetetin eńbek qyzmeti túrleriniń bir bóligi; 7) kásibı qyzmet salasy – jalpy ıntegrasııalyq negizi (mindeti, nysandary, tehnologııalary, sonyń ishinde eńbek quraldary uqsas nemese jaqyn) bar jáne uqsas eńbek fýnksııalary men olardy oryndaıtyn quzyrettikteriniń boljaldy jıynynan turatyn salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) kásibı standarttyń birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, qatysymdy derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasy turatyn kásibı standarttyń qurylymdyq elementi; 9) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri; 10) quzyrettilik – eńbek qyzmetinde bilimin, biligi jáne tájirıbesin qoldaný qabileti; 11) laýazym – laýazymdyq ýákilettikter jáne laýazymdyq mindetter sheńberin júkteıtin jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 12) mindet – naqty bir eńbek zattary men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 13) sala – óndiretin ónim, óndiris tehnologııasy, negizgi qorlar men jumys jasaýshylardyń kásibı bilikteri ortaq uıymdar jıyntyǵy; 14) salalyq biliktilik sheńberi – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 15) ulttyq biliktilik sheńberi – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 16) fýnksıonaldyq karta – sol nemese ózge de kásibı qyzmet salasy sheńberinde belgili bir qyzmet túrin oryndaıtyn jumysshynyń eńbek fýnksııalary men mindetteriniń qurylymdyq sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. KS pasporty kelesini anyqtaıdy: 1) ekonomıkalyq qyzmet túri (kásiptik qyzmet salasy): Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi (budan ári - 03-2007 QR MJ) 35.11 Elektr energııasyn óndirý eńbek mazmunyna, sapasyna jáne jaǵdaılaryna, qyzmetkerlerdiń biliktilik deńgeıine, quzyretine qoıylatyn talaptar. 2) ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásiptik qyzmet salasynyń) negizgi maqsaty: halyq sharýashylyǵy jáne tirshilikpen qamtamasyz etýdiń ár alýan salalarynda tehnıkalyq múmkin bolyp tabylatyn jáne ekonomıkalyq turǵyda maqsatty túrde júzege asyrylýy tıis elektr energııasyn óndirý maqsatynda, halyqtyń ómiri men densaýlyǵy qaýipsizdigi maqsatynda, elektr energııasynyń qorshaǵan ortaǵa tıgizetin áserin tómendetý maqsatynda otyndy daıyndaý jáne otyndy berý prosesterin ekonomıkalyq turǵyda úzdiksiz qamtamasyz etýdi júzege asyrý. 3) osy KS 1-qosymshasyna sáıkes biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri. 3. Eńbek qyzmeti túrleriniń (kásiptiń) kartochkalary 1-paragraf «Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshy» 6. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2, SBSh boıynsha -2; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 4131 «Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshy»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: oramdardy jóndeý jáne elektr jabdyǵyn oqshaýlaý jónindegi elektr monteri; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy – sýbektiniń barlyq qýattaǵy jalpy jáne arnaıy maqsattaǵy transformatorlardyń úzdiksiz oramdaryn jóndeý jáne óndirý prosesin, oramdardy jóndeý jáne oqshaýlaý prosesin, aınymaly jáne turaqty toqty elektr mashınalarynyń oramdaryn jartylaı aýystyrý nemese tolyǵymen qaıta oraý prosesin, megaommetr jáne ylǵaldylyqty baqylaý aspabynyń kómegimen oqshaýlaý jaǵdaıyn anyqtaý prosesin júzege asyrýy; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 1-kestesinde keltirilgen. 2-paragraf «Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshi» 7. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2, SBSh boıynsha -2; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8162 «Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshi»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshi; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty prosesterdi júzege asyrýy: ártúrli jylý óndirý jaǵdaıynda qazandyqqa otyn tıeý jáne ony qozǵaý; qyzmet kórsetiletin jabdyqtyń jumysyn qamtamasyz etý; ártúrli jylý óndirý jaǵdaıynda qazandyqtaǵy otyndardy; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 2-kestesinde keltirilgen. 3-paragraf «Otyndy berý mashınısti» 8. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2-4, SBSh boıynsha – 2-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8161 «Bólip taratqysh qural-jabdyqty jóndeý boıynsha elektr slesar»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: otyndy berý mashınısti, avtomattandyrylǵan otyndy berý motorshysy; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy júzege asyrýmen baılanysty mindetterdi oryndaýy: ártúrli ónimdilik deńgeıindegi (qatty jáne suıyq otyn) qyzmet kórsetilip otyrǵan otyndy berý qurylǵysyn basqarý jáne onyń jumysyn retteý, onyń ishinde basqarý qalqany arqyly; ártúrli ónimdilik deńgeıindegi (qatty jáne suıyq otyn) otyndy berý qurylǵysynyń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etý; ártúrli ónimdilik deńgeıindegi qatty jáne suıyq otyn arqyly otyndy berý qurylǵysynyń jumysyndaǵy aqaýlyqtardy anyqtaý jáne joıý. 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy berý mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 3-kestesinde keltirilgen. 4-paragraf «Otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti» 9. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2-3, SBSh boıynsha -2-3; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8112 «Otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy júzege asyrýmen baılanysty mindetterdi oryndaýy: ártúrli ónimdilik deńgeıindegi shań-tozań daıyndaý júıeleriniń (dıirmenderdiń) úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý; dıirmenniń, jeldetkishterdiń, separatorlardyń, jetekterdiń, redýktorlardyń jumysyn baqylaý; shań-tozań synamalaryn alý; apatty jaǵdaılardy joıýǵa qatysý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy usaqtaý dıirmeni mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 4-kestesinde keltirilgen. 5-paragraf «Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesar» 10. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2-3, SBSh boıynsha -2-3; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7233 «Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesar»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesar; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty prosesterdi júzege asyrýy: ártúrli júrgizý jáne jetkizý kvalıtetteri boıynsha (naqtylyq klastaryna sáıkes) bólshekterge slesarlyq óńdeý jumystaryn júrgizý; otyndy berý qosalqy qurylǵylarynyń, júk kóteretin mashınalardyń jáne pnevmatıkalyq jáne elektrlendirilgen quraldardyń, arnaıy jabdyqtar, qurylǵylar men ólsheý quraldarynyń negizgi jáne qosalqy mehanızmderi men jelilerin ashý, jóndeý, jınaý, retteý jáne synaqtan ótkizý; júk kóteretin mehanızmder jáne arnaıy jabdyqtardyń kómegimen jeliler men bólshekterdi tiginen jáne kóldeneń aýystyrý boıynsha takelajdyq jumystardy atqarý; gazben kesý jáne dánekerleý. Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesar jylý elektr stansııalary men qazandyqtardaǵy negizgi jáne qosalqy otyndy berý qurylǵylarynyń tıimdi qyzmet kórsetýi jáne qyzmet etýi úshin tıimdi uıymdastyrý, tehnıkalyq, tehnologııalyq jaǵdaılardy jasaıdy; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesardiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 5-kestesinde keltirilgen. 6-paragraf «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti» 11. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 3, SBSh boıynsha - 3; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8112 «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy oryndaýmen baılanysty prosesterdi júzege asyrýy: otyndy keptirý tehnologııalyq prosesin júzege asyrý; jumys qurylǵylaryndaǵy aqaýlyqtar men isten shyqqan jerlerdi anyqtaý jáne jóndeý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylary mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 6-kestesinde keltirilgen. 7-paragraf «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınısti» 12. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 3, SBSh boıynsha - 3; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8163 «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınısti»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınısti; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy júzege asyrýmen baılanysty mindetterdi oryndaýy: otyndy tasymaldaý; mehanızmderdiń (shań sorǵyshtarynyń, keptirgishterdiń, kompressorlardyń) jáne ólsheý aspaptaryna paıdalanylý qyzmet kórsetý jáne jumysyn baqylaý; qyzmet kórsetilip otyrǵan qurylǵynyń jumysyndaǵy aqaýlyqtardy anyqtaý jáne joıý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtary mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 7-kestesinde keltirilgen. 8-paragraf «Tehnık-jylý tehnıgi» 13. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 4-5, SBSh boıynsha - 4-5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 3113 «Tehnık-jylý tehnıgi»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: tehnık-jylý tehnıgi; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy júzege asyrýmen baılanysty mindetterdi oryndaýy: onyń qaramaǵyndaǵy qurylǵylarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne baqylaýdy júzege asyrý, olardyń senimdi jumys isteýin qamtamasyz etý; jańa tehnologııalyq prosesterdi oılap tabýǵa jáne qoldanystaǵy prosesterdi jetildirý jumystaryna at salysý; jumys aımaǵynda óziniń qaramaǵyna bekitilgen qyzmetkerler quramyna jetekshilik etý; tehnıkalyq qujattama júrgizý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Tehnık-jylý tehnıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 8-kestesinde keltirilgen. 9-paragraf «Injener-jylý tehnıgi» 14. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5-6, SBSh boıynsha - 5-6; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 2143 «Injener-jylý tehnıgi»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: ınjener-jylý tehnıgi; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - sýbektiniń negizgi fýnksııalardy júzege asyrýmen baılanysty mindetterdi oryndaýy: kásiporynnyń tıimdi qyzmet etýin qamtamasyz etetin qurylǵylardy paıdalaný, keshendi reglamenttelgen qyzmet kórsetý júıelerin engizý; eńbek prosesterine progressıvti tehnologııalyq qyzmet kórsetý jáne paıdalaný, mehanıkalandyrý; qyzmet kórsetýdi uıymdastyrý isin jetildirý, qurylǵylardy paıdalaný, qyzmetti uıymdastyrý sapasyn jaqsartý, negizgi qor jáne uıym qurylǵylaryn paıdalaný tıimdiligin arttyrý; óndiristi tehnıkalyq damytýdy josparlaý, negizgi qorlardy kúrdeli jóndeýden ótkizý jáne modernızasııalaý, óndiristik qýat jáne olardy paıdalaný balansyn qurý; qurylǵylardyń mazmuny, standarttar men tehnıkalyq talaptardy ázirleý jáne qoldanysqa engizýmen baılanysty jumystarǵa qatysý; qyzmet kórsetý qurylǵylary boıynsha esep júrgizý jáne pasporttaý, tehnıkalyq qujattama, belgilengen eseptilik júrgizý; qyzmet kórsetiletin qurylǵylardaǵy aqaýlyqtardy jóndeý, joıý boıynsha ishki qoldanystaǵy normatıvtik materıaldardy ázirleý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Injener-jylý tehnıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 9-kestesinde keltirilgen. 4. KS birlikteriniń tizimi 15. KS birlikteriniń tizimi osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde keltirilgen jáne shıfr men KS birlikteri ataýlarynan turady. 5. KS birlikteriniń sıpattamasy 16. KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 4-qosymshasynda keltirilgen. 6. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri 17. Osy KS negizinde mamandardyń kásiptik daıyndyǵyn baǵalaý jáne biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy uıymdarmen sertıfıkattar beriledi. 18. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattyń túrleri sertıfıkat alý úshin ıgerý qajet bolatyn osy KS 3-qosymshasynda qarastyrylǵan KS birlikteriniń tizimine sáıkes anyqtalady. 7. KS ázirleýshileri, kelisý paraǵy, saraptamasy jáne tirkeýi 19. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi. 20. KS kelisý paraǵy osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen. «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standartyna 1-qosymsha Biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri № r/s Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń úrdisi eskerilgen kásip ataýy QR MJ 01-2005 sáıkes kásip ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri BTBA boıynsha razrıady 1 Otyndy salmaqtaý jáne ólsheý Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshy Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshy 2 2 2 Otyndy berý, qazandyqtardy qozǵaý Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshi Qazandyq torlaryn-daǵy otyndy kóseýshi 2 2-3 3 Otyndy berý qurylǵysyn basqarý jáne onyń jumysyn retteý Otyndy berý mashınısti Otyndy berý mashınısti 2-4 2-6 4 Shań-tozań daıyndaý júıelerine qyzmet kórsetý jáne basqarý Otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti Otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti 2-3 2-4 5 Otyndy berý qurylǵysyn jóndeý Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesari Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesari 2-3 2-5 6 Shań-tozań daıyndaý júıelerinde otyndy keptirý prosesin júzege asyrý Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti 3 4 7 Shań sorǵyshtaryn basqarý jáne olarǵa qyzmet kórsetý Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınıstiniń Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınıstiniń 3 4 8 Jylý tehnıkalyq qurylǵysyna qyzmet kórsetý jáne ony paıdalanýdy uıymdastyrý Tehnık-jylý tehnıgi Tehnık-jylý tehnıgi 4-5 - 9 Otyndy daıyndaý jáne berý boıynsha tehnologııalyq prosesti basqarý jáne ázirleý Injener – jylý tehnıgi Injener – jylý tehnıgi 5-6 - Eskertpe: BTBA – Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy, 52-shyǵarylym, Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2013 jylǵy 3 qyrkúıektegi № 426-ó-m buıryǵymen bekitilgen «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standartyna 2-qosymsha 1-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Jalpy orta bilimi, biraq negizgi ortadan tómen emes bilimi bolǵan jaǵdaıda eńbek tájirıbesi jáne/nemese kásibı daıyndyǵy (bilim berý uıymy bazasynla qysqamerzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Eńbek ótiline talap qoıylmaıdy 2-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Jalpy orta bilimi, biraq negizgi ortadan tómen emes bilimi bolǵan jaǵdaıda eńbek tájirıbesi jáne/nemese kásibı daıyndyǵy (bilim berý uıymy bazasynla qysqamerzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Eńbek ótiline talap qoıylmaıdy 3-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy berý mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Jalpy orta bilimi, biraq negizgi ortadan tómen emes bilimi bolǵan jaǵdaıda eńbek tájirıbesi jáne/nemese kásibı daıyndyǵy (bilim berý uıymy bazasynla qysqamerzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Eńbek ótiline talap qoıylmaıdy 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Eńbek ótili keminde 1 jyl 4 Joǵary deńgeıdegi tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Eńbek ótili keminde 1 jyl 4-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy usaqtaý dıirmeni mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Jalpy orta bilimi, biraq negizgi ortadan tómen emes bilimi bolǵan jaǵdaıda eńbek tájirıbesi jáne/nemese kásibı daıyndyǵy (bilim berý uıymy bazasynla qysqamerzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Eńbek ótiline talap qoıylmaıdy 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Eńbek ótili keminde 1 jyl 5-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesardiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Jalpy orta bilimi, biraq negizgi ortadan tómen emes bilimi bolǵan jaǵdaıda eńbek tájirıbesi jáne/nemese kásibı daıyndyǵy (bilim berý uıymy bazasynla qysqamerzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Eńbek ótiline talap qoıylmaıdy 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Eńbek ótili keminde 1 jyl 6-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylary mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Eńbek ótili keminde 1 jyl 7-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtary mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Eńbek ótili keminde 1 jyl 8-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Tehnık-jylý tehnıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áseri, óndiris ornynda jaraqat alaý múmkindigi Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 4 Joǵary deńgeıdegi tehnıkalyq jáne kásibı bilimi (qosymsha kásibı daıyndyq), jumys tájirıbesi Eńbek ótili 1 jyldan kem emes 5 Tehnıkalyq jáne kásibı (ortasha býyn mamany) ortadan keıingi bilim, jumys tájirıbesi, nemese joǵary bilimi Eńbek ótili 3 jyldan kem emes, joǵary bilim úshin – jumys tájirıbesine talap qoıylmaıdy 9-keste Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Injener-jylý tehnıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jylý elektr stansııalary, quramdastyrylǵan óndiris stansııalary, qazandyqtar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Joq Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna sáıkes. Jasy 18-den kem emes, medısınalyq tekserý, qujatpen rastalatyn oryndalatyn jumysqa sáıkes kásibı daıyndyq, eńbekti qorǵaý men qaýipsizdik tehnıkasyna aldyn-ala oqytý. SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Tehnıkalyq jáne kásibı (ortasha býyn mamany) ortadan keıingi bilim, jumys tájirıbesi, nemese joǵary bilimi Eńbek ótili 3 jyldan kem emes, joǵary bilim úshin – jumys tájirıbesine talap qoıylmaıdy 6 Joǵary bilim, eńbek tájirıbesi Eńbek ótili 1 jyldan kem emes   «Otyndy daıyndaý, otyndy berý» kásibı standartyna 3-qosymsha KS birlikteriniń tizimi 1-keste «Otyndy ólsheýshi-qabyldaýshy» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Otyndy salmaqtaý jáne ólsheý 2 F Qujattama júrgizý 2-keste «Qazandyq torlaryndaǵy otyndy kóseýshi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Ártúrli jylý ónimdilikti qazandyqtardy iske qosý jáne kóseý 2 F Qyzmet kórsetiletin qurylǵylar jumysyn qamtamasyz etý 3 F Ártúrli jylý ónimdilikti qazandyqtar ottyǵyn, tútin qoraptaryn kúlden, qoqystan jáne ystan tazalaý 3-keste «Otyndy berý mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Qyzmet kórsetiletin ártúrli ónimdiliktegi otyndy berý (qatty jáne suıyq otyndy) qurylǵylarynyń jumystaryn, sonyń ishinde basqarý qalqanynan basqarý jáne retteý 2 F Ártúrli ónimdiliktegi otyndy berý (qatty jáne suıyq otyndy) qurylǵylarynyń úzdiksiz jumys isteýin, sonyń ishinde basqarý qalqanynan qamtamasyz etý 3 F Ártúrli ónimdiliktegi qatty jáne suıyq otyndarmen otyndy berý qurylǵylary jumystaryndaǵy aqaýlyqtardy anyqtaý jáne joıý 4-keste «Otyndy usaqtaý dıirmeniniń mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Ártúrli ónimdiliktegi shań-toqań daıyndaý júıeleriniń (dıirmenderdiń) senimdi jumysyn qamtamasyz etý 2 F Dıirmenniń, jeldetkishterdiń, seperatorlardyń, jetekterdiń, redýktorlardyń jumysyn qadaǵalaý. Shań-tozań synamalaryn alý 3 F Tótenshe jaǵdaılardy joıýǵa qatysý 5-keste «Otyndy berý qurylǵylaryn jóndeý jónindegi slesar» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Ártúrli kvalıtetter (dáldik klasstarymen) boıynsha bólshekterdi shaqtaý jáne jetildirýmen slesarlyq óńdeý 2 F Otyndy berýdiń negizgi jáne kómekshi jóndeý qurylǵylarynyń túıinderi men mehanızmderin, júkkótergish mashınalar men mehanızmderdi (JKM jóndeýdi qosa atqaryp), pnevmatıkalyq jáne elektrlengen quraldar, qurylǵylar jáne ólsheý zattaryn paıdalana otyryp bólshekteý,qaıta qalpyna keltirý, jóndeý, jınaý, retteý jáne synaqtan ótkizý 3 F Túıinder men bólshekterdiń oryn aýystyrýynyń tiginen jáne kóldeneń boıynsha takelajdyq jumystaryn (ilýshiniń arnaıy jumystaryn, júk kótergish mashınalardy tómennen basqarýdy qosa atqara otyryp), júk kótergish mehanızmder men arnaıy aspaptardyń kómegimen oryndaý 6-keste «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) keptirý qurylǵylarynyń mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Otyndy keptirý prosesin júrgizý 2 F Qurylǵy jumysyna baılanysty aqaýlyqtar men kemshilikterdi anyqtaý 7-keste «Shań daıyndaý sehtaryndaǵy (otyndy usaqtaý sehtaryndaǵy) shań sorǵyshtarynyń mashınısti» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Otyndy tasymaldaý 2 F Eksplýatasııalyq qyzmet kórsetý jáne mehanızmderdiń (shań sorǵyshtary, keptirgishter, kompressorlar), ólsheý aspaptarynyń jumysyna baqylaý júrgizý 3 F Qyzmet kórsetiletin qurylǵy jumysyna baılanysty aqaýlyqtar men kemshilikterdi anyqtaý 8-keste «Tehnık-jylý tehnıgi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Senimdi jumysty qamtamasyz etý, onyń qaramaǵyndaǵy qurylǵylarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne baqylaý júrgizý 2 F Jańa ázirlemeler daıyndaý jáne qoldanystaǵy tehnologııalyq prosesterdi jetildirý jumystaryna qatysý 3 F Bekitilgen jumys aımaǵyndaǵy óz qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerge jetekshilik etý 4 F Tehnıkalyq qujattama júrgizý 9-keste «I