Bul qalaı bolǵany deseńiz, aldymen kishkentaı naýqastyń ishi aýyryp, bir apta boıy qusyp, tábeti bolmaı, jalpy álsizdik mazalaǵan. Aýrýhanaǵa jatqyzylǵanǵa deıin ol asqazan-ishek joldary jumysynan jańylǵan soń ambýlatorlyq em qabyldaǵan. 1 aqpan kúni qyzda jiti appendısıt bar degen boljammen qabyldaý bólimine jetkizilip, dınamıkalyq baqylaý barysynda mundaı aýrýy joq ekeni anyqtalady. Osydan keıin oǵan shuǵyl túrde ishki aǵzalaryna ÝDZ, ezofagogastrodýodenoskopııa jasalady.
«Aspaptyq tekserý satysynda asqazanda kólemdi «dybys izderin» quraıtyn kóptegen eho-teris túziliske tolǵany belgili boldy. Zertteý nátıjeleri asqazan qýysynda zatty kórsetip, kólemdi geterogendi bólshekten, shash túıdekteri men shyryshtan turatyn las, qara tústi bógde dene anyqtalyp, «asqazan trıhobezoary» dıagnozy qoıyldy, deıdi Balalar shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý ortalyǵynyń irińdi jáne keýde hırýrgııasy bóliminiń meńgerýshisi Samatbek Myrzahmet.
Osydan keıin dárigerler naýqasqa narkozben laparotomııa, gastrotomııa, ıaǵnı asqazannan bógde zatty alý operasııasyn jasady.
«Asqazan qýysynda kólemi – 16*6*5 sm, salmaǵy 1000 g bolatyn, uıysqan shashtan turatyn tamaq massasy men shyryshty konglomerat túrindegi bógde, tyǵyz zat tabylyp, asqazannan alyndy», deıdi medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, balalar hırýrgi Sáýle Súleımanova.
Mamandar ár nárseni juta bergennen asqazan-ishek jolynda jınaqtala kele paıda bolatyn bógde zattardy «bezoarlar» dep ataıdy. Eń kóp kezdesetini ósimdik tektes fıtobezoarlar, ol jańǵaq, injir, júzim, shabdaly, sıtrýs jemisterinen paıda bolady. Organıkatekti bezoarlar keıbir dárilik zattar, lak, shaıyr jutqanda túziledi.
«Pedıatrııalyq tájirıbede shash nemese júnnen paıda bolǵan asqazandaǵy túzilimder erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady. Mundaı bezoarlar shash, qas jáne kirpigin julyp, jutýǵa patologııalyq beıimdiligi bar qyz balalarda kezdesedi jáne trıotrotıllomanııa dep atalady. Bul aýrý nevroz jabysqan, ıakı devıantty minez-qulyqty balalarda jıi kezdesedi. Nátıjesinde, asqazanda tamaq qaldyǵy men shyryshpen qorektengen shash shúıkesi paıda bolady. Keıde úlken trıhobezoar asqazannan bastap ultabar, ash ishekke deıin jetedi», deıdi S.Súleımanova.
Sonymen qatar atalǵan ortalyq hırýrginiń aıtýynsha, salystyrmaly túrde aǵzadaǵy mundaı kinárat sırek kezdesetindikten, praktıkalyq dárigerler osy keselge beıim balalardy ýaqtyly teksere bermeıdi. Al trıhobezoarlardyń kólemi ulǵaıyp, ómirge qaýip tóndiretindeı asqynǵan kezde asqazan jarasynan qan ketý, asqazan qabyrǵasynyń nekrozy, ishek ótimsizdigi sııaqty dıagnoz qoıylady. Trıhobezoardyń túzilýi balalardyń densaýlyǵyna aıtarlyqtaı áser etetin anemııa, gıpoproteınemııa, kaheksııamen qatar júrýi múmkin.
Asqazan trıhobezoary mólsherine, ornalasqan jeri men qalyptasý uzaqtyǵyna, sondaı-aq onyń saldarynan týyndaıtyn asqynýlardan kórinedi. Bul aýrý ylǵı júrek aıný, tós astynyń aýyrýy, kekirgende qyshqyl ıistiń shyǵýy, tábettiń tómendeýi, qaıta-qaıta qusý, jalpy álsizdik, salmaq joǵaltý sııaqty belgilermen sıpattalady. Sondyqtan sırek kezdesse de, sońy qaıǵyly jaǵdaılarǵa dýshar etpeý úshin mamandar táýekel tobyndaǵy balalarǵa erekshe nazar aýdarý kerek ekenin alǵa tartady.
Birinshiden, trıhobezoarlar devıantty minez-qulyqtan zardap shegetin balalarda paıda bolatyndyqtan, somatıkalyq nemese hırýrgııalyq stasıonarlarǵa ishi aýyryp túsken naýqastardyń psıhoemosıonaldy jaǵdaı men basqa da jaman ádetterdiń bar-joǵyn anyqtap alýy qajet. Jáne dıspanserlik baqylaýda turǵan aqyl-es kemistigi bar balalardyń barlyq aǵzasyn zertteı otyryp, ish qýysyn júıeli túrde ýltradybystyq baqylaýdan ótkizý kerek. Úshinshiden, vegetatıvtik-tamyrlyq dıstonııa, qurysý ustamasy, nevrotıkalyq jaǵdaı sındromy, julqylap oınaýǵa, julýǵa, shash jutýǵa, tyrnaq tisteýge patologııalyq beıimdiligi bar balalarǵa ish qýysyna ýltradybystyq skrınıng jasalýy kerek.
ALMATY
