Bilim • 13 Aqpan, 2023

Qańtardaǵy qorytyndy

350 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Ulttyq testileý ortalyǵy qańtardaǵy ulttyq biryńǵaı testileýdiń qorytyndysyn jarııalady. О́tken aıda test tapsyr­ǵan 123 myń talapkerdiń arasynda tirkelgen joǵary ball – 139. Al ortasha kórsetkish 76 baldy qurady.

Qańtardaǵy qorytyndy

Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

Bul joly joǵary oqý oryn­da­ryna shartty negizde qabyl­danǵandar, shyǵar­mashylyqtan basqa daıyndyq baǵyt­taryna, pedagogıkalyq baǵytqa aqyly negizde aýysqysy keletinder men mektepti támamdaıtyn túlek­ter jáne erekshe oqý qajet­tilik­teri bar balalar baq synady. Talapkerlerdiń 95 myńy (77 paıyzy) qazaq tilinde, 28 myńy (23 paıyz) orys tilinde, 91 adam aǵylshyn tilinde tap­syrǵan.

– Testileý qorytyndysynda 102 myńǵa jýyq talapker shekti upaı jınady. Ol qaty­sýshy­lardyń jalpy sanynyń 83 paıy­zyna teń. Talapkerlerdiń 21 myńnan astamy (17 paıyzy) shekti upaıdy jınaı alma­dy. Degenmen biz barlyq beıne­jazbaǵa 31 jeltoqsanǵa deıin taldaý jasaımyz. Eger tyıym salynǵan zattar­dy paıda­laný faktisi anyqtalsa, sertı­fı­kattyń kúshi joıylady, – deıdi Ulttyq testileý ortaly­ǵynyń dırektory Rýslan Emelbaev.

Talapkerlerdiń 19 paıyzy matematıka-fızıkany tańdasa, odan keıingi kezekte bıologııa-hımııany qalaǵan úmitkerler tur. Olardyń úlesi 18 paıyzǵa teń. Sony­men birge 10 paıyz qatysýshy shyǵar­mashylyqty unatsa, jańadan qosylǵan mate­­ma­tıka-ınformatıkaǵa talap­ker­lerdiń 10 paıyzy tapsyrǵan.

R.Emelbaev biryńǵaı tes­tileý­ge tyıym salynǵan zattardy kirgizý áreketteri men UBT ere­jelerin buzý sany birshama azaıǵanyn jetkizdi. Testileý kezinde ereje buzǵan 98 adam aýdıtorııadan shyǵarylyp, nátıjeleri joıylǵan. Testileýge tyıym salynǵan zattardy kir­giz­bekshi bolǵan 62 talapker synaqty tapsyrý múmkindiginen aıyrylypty.

– Testileý «1 kompıýter – 2 kamera – 1 tes­tilenýshi» qa­ǵı­dasy boıynsha ótkizildi. Oqýǵa túsýshiniń test tapsyrý ornynda negizgi kameradan bas­­qa, testilenýshiniń dybysyn jazý jáne qozǵalysyn tirkeý úshin aldyna veb-kamera orna­tylady. Frontaldy veb-kame­ra talapkerdiń jeke basyn sáıkestendirýge jáne UBT kezinde bógde adamdardyń kirýin boldyrmaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq bul qaǵıdat emtıhan tapsyrý barysyna baqylaý júrgizý jáne testileýdiń ashyq­tyǵyn qamtamasyz etý úshin qajet. Qańtardaǵy biryńǵaı tes­tileýdiń qorytyndysy boıynsha bógde adamdardy kirgizý faktisi anyqtalǵan joq, – dedi ol.

Eske sala keteıik, joǵary oqý ornyna túsýge baq synaıtyn bıylǵy talapkerler biryńǵaı testileýdi bes ret tapsyrady. Iаǵnı qańtar, naýryz jáne tamyz aılarynda aqyly negizde oqý úshin, mamyr-maýsym aılarynda ótetin negizgi UBT-ny eki ret tapsyryp, eń jaqsy nátıjemen grant konkýrsyna qatysa alady.

Biryńǵaı testileýdiń formaty sol qalpynda saqtalǵanymen, «Qazaqstan tarıhy» (20 suraq) jáne «Oqý saýattylyǵy» (15 suraq) pánderiniń test tap­syrmala­ry sanyna ózgerister engizildi. Mysaly, «Qazaqstan tarı­hy» – 20, «Oqý saýatty­lyǵy» – 15, «Matematıkalyq saýattylyq» – 15 jáne eki beıin­dik pán boıynsha 35 test tapsyrmasy usynylady. Bar­lyǵy – 120 tapsyrma. Eń joǵary upaı – 140. Testileýdiń jalpy ýaqyty – 4 saǵat (240 mınýt). Sonymen qatar erekshe bi­lim berý qajettilikteri bar bala­larǵa qosymsha 40 mınýt beriledi. Jaýap nusqalarynyń da sany kemigen. Máselen, bir durys jaýaby bar test tapsyrmalarynda nusqalar sany 5-ten 4-ke deıin, bir nemese birneshe durys jaýaby bar test tapsyrmalarynda (úsh durys jaýaptan kóp emes) nusqalar sany 8-den 6-ǵa deıin azaıypty.

– Saladaǵy basty jańalyq­tardyń biri – bıylǵy qańtar­dan bastap «ınformatıka mu­ǵalimderin daıarlaý», «aq­pa­rat­tyq tehnologııalar», «aqpa­rat­tyq qaýipsizdik» bilim berý baǵ­darlamalary toptaryna túsý­shiler UBT-ny «matematıka-ınformatıka» kombınasııasy boıynsha tapsyrady. Testileýge daıyndyqty jaq­sartý maqsatynda biz oqý jylynyń basynda ınformatıka boıynsha UBT-da kezdesetin termınder tizimin jarııaladyq. Testileý barysynda qazaq tilinde tapsyrýshylar úshin termınderdiń oryssha jáne aǵylshynsha, orys tilinde tapsyrýshylarǵa qazaqsha jáne aǵylshynsha, aǵylshynsha tapsyrýshylarǵa qazaqsha jáne oryssha aýdarmasy usynylady. Barlyq talapker úshin testileýde kompıýter ekrandarynda kalkýlıator, Mendeleev kestesi jáne erigishtik kestesi qoljetimdi, – dedi R.Emelbaev.

UBT-ǵa daıyndyqty kúsheıtý maqsa­tyn­da Ulttyq testileý orta­lyǵy oqý jylynyń basynda testileý pániniń spesıfıka­sııalaryn, test josparyn, «Qa­zaqstan tarıhy» jáne «Dúnıe­júzi tarıhynan» 100 data, «In­formatıkadan» termınder tizimin, «Qazaq ádebıeti» jáne «Orys áde­bıeti» pánderinen shyǵarmalar tizimin óz saıty men áleýmettik jelilerde jarııalady.

Sonymen birge Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstriniń tap­syr­masymen 2022-2023 oqý jylynyń basynan bas­tap Ulttyq testileý ortaly­ǵy otandyq joǵary oqý oryn­da­­rymen birlesip mektep túlek­terine aqparattyq-túsin­dirý jumystaryn júrgi­zýde. Qazir Aqmola, Aqtóbe, Atyraý, Mań­ǵys­taý, Ulytaý, Túrkistan oblys­tary men Almaty, Shym­kent jáne Astana qalala­ry­nyń oqýshylary aqparattyq-túsin­dirý jumystarymen qamtylǵan.

Sońǵy jańalyqtar