Saqtandyrý júıesiniń múshesi bolý nege mańyzdy?
Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qoryna jınalǵan qarajat jumysynan aıyrylǵan azamatqa járdemaqy tóleý úshin paıdalanady.
Aı saıyn barlyq jumys berýshi eńbek sharty jasalǵan qyzmetkerler úshin qorǵa áleýmettik tólemder aýdarýǵa mindetti. 2023 jyly shegerimderdiń mólsheri jalaqynyń 3,5 paıyzyn qurady. Qorǵa tólenetin barlyq tólem jeke sıpatqa ıe, ıaǵnı ár tulǵa úshin jeke shegerilip otyrady.
Shtattan tys qyzmetkerler járdemaqy ala ma?
Jerdemaqy taǵaıyndaý sharttarynyń ishindegi eń mańyzdysy — ótinish berýshiniń mindetti saqtandyrý júıesiniń qatysýshysy bolýy. Eger jumys berýshiler qorǵa aı saıyn aýdarym jasamasa, qyzmetker járdemaqy talap ete almaıdy.
Sáıkesinshe azamattyq-quqyqtyq kelisimshart (qyzmet kórsetý sharty, eńbek sharty) jasasqan qyzmetkerlerdiń jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda járdemaqy talap etý quqyǵy joq, sebebi olar úshin eshkim áleýmettik aýdarymdar jasaǵan joq. Qazir qyzmetkerlerdiń ózderi de qorǵa aýdarym jasaı almaıdy.
Qandaı qujattardy jáne qaıda ótkizý kerek?
О́tinish berý rásimin bastamas buryn jumyssyz retinde tirkelý kerek. Muny elektrondy eńbek bırjasynyń saıtynda nemese jumyspen qamtý ortalyǵy arqyly jasaýǵa bolady.
Qujattardan jeke kýálik pen ótinish qajet.
О́tinish qandaı sebepterge baılanysty qabyldanbaýy múmkin?
Joǵaryda atalǵan sebepterden basqa (áleýmettik saqtandyrý júıesine aýdarym jasamaý, jumyssyz retinde tirkelmeý) zań boıynsha kelesi jaǵdaılarda járdemaqy berilmeýi múmkin:
- ótinish berýshi jalǵan (málimet) qujat usynsa;
- ótinish berýshi men (nemese) járdemaqy taǵaıyndaý úshin qajetti usynylǵan materıaldardyń, derekter men málimetterdiń sáıkes kelmeýi.
Tıisti túzetýlerden keıin járdemaqy taǵaıyndaýǵa qaıta ótinish berýge bolady.
Jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda tólenetin áleýmettik tólem Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqty jumyspen qamtý týraly zańnamasyna sáıkes mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýshy jumyssyz retinde tirkelgen kúnnen bastap taǵaıyndalady.
Járdemaqy qandaı merzimge beriledi?
Járdemaqynyń mólsheri men merzimi Qorǵa áleýmettik aýdarymdar jasalǵan eńbek ótilimen tikeleı baılanysty. Qyzmetkerge taǵaıyndalatyn áleýmettik tólem:
- 1 aı – 6-12 aı ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse;
- 2 aı – 12-24 aı ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse;
- 3 aı – 24-36 aı ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse;
- 4 aı – 36-48 aı ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse;
- 5 aı – 48-60 aı ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse;
- 6 aı – 60 aıdan astam ýaqyt ishinde áleýmettik aýdarymdar júrgizilse.
Járdemaqy kólemi qalaı belgilenedi?
Jumysynan aıyrylý boıynsha járdemaqy kólemi birneshe mólsherge baılanysty:
- jumys berýshi 24 aı ishinde áleýmettik saqtandyrý qoryna tólemder jasaǵan aı saıynǵy tabysqa baılanysty;
- barlyq ótinish berýshi úshin biryńǵaı túzetý koeffısıentine baılanysty – 0,45;
- áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótiline baılanysty belgilenedi.
Memleket esepteý kezinde qoldanýǵa bolatyn 24 aıdaǵy ortasha kiris mólsherin shektedi. Onyń mólsheri jeti eń tómengi jalaqydan (eń tómengi jalaqydan) aspaýy kerek. 2023 jyly bul – 490 myń teńge.
Esep arnaıy formýla boıynsha jasalady jáne onyń jeke sıpaty bar.
Jumyssyz júrgen azamattar qoǵamdyq jumysqa nemese oqýǵa jiberilse ne bolady?
Járdemaqy kelesi jaǵdaılarda saqtalady:
- áleýmettik mańyzy bar jumys oryndaryndaǵy ýaqytsha jumys kezinde;
- qoǵamdyq jumystarǵa tartylsa;
- kásippen baılanysty oqýǵa jiberilse.
Jumyssyz júrgen azamattyń mindetti medısınalyq saqtandyrý boıynsha medısınalyq kómek alýǵa quqyǵy bar ma?
Jumyssyzdar mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýǵa quqyly. Olarǵa memleket tarapynan jarna tólenedi. Mindetti shart – jumyssyz retinde tirkelý.
Járdemaqydan aqsha ustalyna ma?
Zańda jumysynan aıyrylý boıynsha járdemaqydan shegerimderdiń eki túri belgilengen:
- 10% – BJZQ-ǵa zeınetaqy jarnalary (járdemaqy tóleý kezinde);
- atqarýshylyq is júrgizý boıynsha shegerimder (bar bolsa).
Járdemaqy tóleý qandaı jaǵdaılarda toqtatylýy múmkin?
Zańda jumyssyzdyq boıynsha járdemaqyny tóleý ýaqytsha toqtatylýy múmkin sebepterdiń tizbesi belgilengen:
- járdemaqy alýshy elden ketken kezde;
- járdemaqy alýshy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵynan aıyrylǵany týraly belgili bolsa;
- járdemaqy taǵaıyndaý úshin anyq aqparat berilmese;
- sheteldiktiń nemese azamattyǵy joq adamnyń jeke basyn kýálandyratyn qujattyń, qandas kýáliginiń qoldanylý merzimi ótse;
- járdemaqy alýshy qylmystyq is boıynsha sottalǵan jáne jazasyn túrmede ótep jatsa.
Járdemaqy tóleý qandaı jaǵdaılarda toqtatylady?
Járdemaqy tólemderi kelesi jaǵdaılarda toqtatylady:
- eger ótinish berýshi zeınetkerlik jasqa tolsa;
- járdemaqy alýshy jumyssyz retinde esepten shyǵarylsa;
- járdemaqy alýshy qaıtys bolǵan jaǵdaıda.
Áleýmettik tólem málimetter kelip túsken aıdan keıingi aıdyń birinshi kúninen bastap ýaqytsha toqtatylady ne tolyq toqtatylady.
