Saılaý • 08 Naýryz, 2023

Teledebatqa qatysýshylar tizimi bekitildi

361 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Ortalyq saılaý komıssııasy­nyń kezekti otyrysy ótip, onda 16 naýryzda ótetin teledebat­tyń jaı-japsary talqylandy. Jıynda «Habar» telearnasy saıası partııalardyń saılaý aldyndaǵy pikirsaıysyn ótkizý reglamentin ázirlegeni aıtyl­dy. Soǵan sáıkes teledebat úsh raýndta ótkizilmekshi. Otyrysta komıssııa músheleri pikirsaıysqa qatysatyn partııa ókilderiniń tizimin bekitti.

Teledebatqa qatysýshylar tizimi bekitildi

OSK tóraǵasy Nurlan Ábdirovtiń tór­aǵalyǵymen ótken jıynda budan bólek, «Elektrondyq úkimet» portalynda aza­mattar­dy tirkeý orny jáne saılaý ýchas­keleri­niń mekenjaılary boıynsha azamattardy tirkeý týraly málimetterdi tek­serý onlaın-servısin iske asyrý, shet mem­leket­ter men halyqaralyq uıymdar­dyń baıqaýshylaryn akkredıtteý máselesi qarastyryldy. Sondaı-aq jekelegen saılaý ýchaskelerinde daýys berýdiń bastalýy men aıaqtalýynyń ózge ýaqytyn belgileý jaıy qozǵaldy.

Otyrysqa oblystar, Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń aýmaq­tyq saılaý komıssııalarynyń tóraǵa­lary men músheleri jáne osy óńirlerdiń ákim­deri apparattarynyń basshylary onlaın qatysty. Buǵan qosa jıynǵa saıası par­tııalardyń, buqaralyq aqparat qural­darynyń ókilderi, Bas prokýratýranyń, ishki ister, qarjy, sıfrlyq damý, ınnova­sııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mı­nıstr­likteriniń jaýapty laýazymdy adam­dary jáne «Habar» agenttiginiń basshylyǵy sha­qy­ryldy. Sonymen qatar EQYU DIAQB saılaýdy baıqaý mıssııasynyń jáne TMD baıqaýshylar mıssııasynyń ókilderi qatysty. Basqosýdyń beınebaıany sýrdoaýdarma arqyly ınternet-resýrs jáne Youtube arnasy arqyly taratyldy.

Jıynda baıandama jasaǵan OSK múshesi Anas­tasııa Shegorsova teledebat barysyn­da qatysýshylar ózderiniń saılaý baǵ­dar­­la­masymen sóz sóıleýge, qarsylas­tary­na suraq­tar qoıýǵa, saılaýshylardyń suraq­tary­na jaýap berýge, sondaı-aq saılaý­shy­larǵa úndeý jasaýǵa múmkindik alatynyn aıtty.

– Reglamentte qatysýshylarǵa qoıy­la­tyn jalpy talaptar, sóz sóıleý kezekti­ligi, pikirsaıys ótkizý tili men uzaqty­ǵy bel­gilenedi. Ortalyq saılaý komıssııa­synyń qaýlysymen pikirsaıysty ótkizý reg­lamenti kelisilip, kandıdatýra­laryn saıası partııalar usynǵan teledebatqa qatysý­shylardyń quramy bekitildi. Oǵan «Amanat» saıası partııasynan Erlan Qoshanov, «Aýyl» Halyqtyq-demokra­tııa­lyq patrıottyq partııasynan Jıgýlı Daı­rabaev, «Respublica» partııasynan Aıdar­bek Qojanazarov, Qazaqstan Halyq par­tııa­synan Ermuhamet Ertisbaev, Qazaq­stannyń «Baıtaq» jasyldar partııasynan Azamathan Ámirtaev, «Aq jol» Qazaqstan demokratııalyq partııasynan Azat Perýashev, JSDP partııasynan Nurlan Áýesbaev qatysady dep bekitildi, – dedi A.Shegorsova.

Sondaı-aq Ortsaılaýkom hatshysy Muhtar Erman halyqaralyq baıqaý ıns­tıtýty ashylǵannan beri 16 shet memleket pen 4 halyqaralyq uıymnan 165 baıqaýshy akkredıttelgenin habarlady.

– Búginde akkredıtteýge 23 shet memleket pen 6 halyqaralyq uıymnan 157 baıqaýshy kandıdatýralary usynyldy: Ázerbaıjan, Armenııa, Ulybrıtanııa, Germanııa, Grýzııa, Irak, Ispanııa, Italııa, Norvegııa, Reseı, Rýmynııa, Serbııa, Slovakııadan – 1; Kanada, Mońǵolııa, Qyrǵyz Respýblıkasy, Pákistan, Polsha jáne Horvatııadan – 2; Majarstan, Lıtva, Túrkııadan – 3; AQSh-tan 4 kandıdatýra. Sondaı-aq TMD baıqaýshylar Mıssııasy – 77 jáne UQShU-nyń Parlamenttik Assambleıasy 11 kandıdatýra joldady. Túrki memleketteri uıymy baıqaýshylar mıssııasynan – 6; Túrki memleketteriniń Parlamenttik Assambleıasynan – 20; Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary keńesinen – 2 jáne Halyqaralyq Túrki akademııasynan 3 kandıdatýra usynyldy, – dedi ol.

Otyrysta OSK tóraǵasynyń orynbasary Konstantın Petrov jergilikti atqarýshy organdardyń saılaýshylar tizimi boıynsha úlken jumys atqarǵanyn aıtty.

– О́tken saılaý naýqandarynyń tájirı­besi kórsetkendeı, azamattar kóbinese saılaý­shy­lar tiziminde ózderin tekserý úshin ýaqtyly sharalar qabyldamaıdy jáne daýys berý kúni saılaýshylar tizimine engizý úshin júginedi. Sondyqtan Ortalyq saılaý komıssııasy Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi, Ishki ister mınıstrlikterimen birlesip, saılaý naýqanyna eki onlaın-servıstiń jumysy boıynsha birlesken aktilerdi pysyqtap, daıyndady. Birinshisi, «Elektrondyq úkimet» portalynda azamattardy tirkeý orny boıynsha málimetterdi tekserý, ekinshisi, saılaý ýchaskeleriniń mekenjaılary boıynsha azamattardy tirkeý jumysy naqtylanýda. Azamattardy tirkeý orny boıynsha málimetterdi tekserý onlaın-servısiniń máni: e-gov portaly arqyly servıske kirýge ruqsat berilgen ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń músheleri saılaýshy jazbasha ótinish jasaǵan kezde saılaýshylar tizimine engizý úshin onyń turaqty tirkelgen orny týraly aqparat ala alady. О́tinish berýshiniń turǵylyqty jeri boıynsha tıisti saılaý ýchaskesiniń shekarasyndaǵy aýmaqta turaqty tirkelgeni týraly málimetter rastalǵan kezde ýchaskelik saılaý komıssııasy ony saılaýshylar tizimine engizý týraly sheshim qabyldaıdy. Kerisinshe jaǵdaıda saılaýshylar tizimine engizýden bas tartý týraly dáleldi sheshim qabyldanady jáne ótinish berýshige onyń kóshirmesi beriledi. Bul servıs 4 055 saılaý ýchaskesinde qoljetimdi, – dedi ol.

Aıta keteıik turǵylyqty jeri boıyn­sha tirkeýden shyǵarylǵan jáne buryn saı­laýshylar tizimine engizilmegen aza­mat­tardyń saılaý quqyǵyn iske asyrý maq­satynda saılaý kúni saılaý ýchaskesiniń mekenjaıy boıynsha úı-jaıda ýaqytsha tirkeýge bolady. Mundaı múmkindik respýb­lıka boıynsha 188 ýchaskede usynylǵan.

Otyrysta Sıfrlyq damý, ınnovasııa­lar jáne aeroǵarysh ónerkásibi vıse-mınıstri Áset Turysov baqylaý jáne azamattardy birneshe ret tirkeýge jol bermeý tetikteri jaıynda sóz qozǵady. Ol daýys berý kúni azamattar eGov mobile qosymshasy, sondaı-aq tanymal bankterdiń mobıldi qosymshalary arqyly sıfrlyq qujattardy usyna alatynyn qulaqqaǵys etti.

О́z kezeginde Nurlan Ábdirov túpnus­qanyń analogy bolyp tabylatyn sıfrlyq qujattar azamattar arasynda úlken sura­nys­qa ıe bola bastaǵanyn atap ótti.

Buǵan qosa jıynda saılaý naýqanyn ót­kizýge daıyndyq barysynda ýchaskelik saı­laý komıssııalarynyń músheleri qujat­tardyń durystyǵyn tekserý boıynsha qosym­sha oqytýdan ótkeni aıtyldy. Sondaı-aq azamattardy elektrondy qujattardy paıdalaný múmkindigi týraly aqparattandyrý maqsatynda Ortalyq saılaý komıssııa­sy daıyndaǵan eki tildegi beınerolık kór­setildi. Onda saılaýshylar tizimine aza­mat­tardy qosý jáne tekserý, esepten shy­ǵarý kýálikteri, saılaý ýchaskeleriniń úı-jaı­larynan tys daýys berý, shetelde daýys berý jáne taǵy basqa saılaý naýqanynyń 11 taqyrybyna qatysty málimetter aıtylady. Bul beınebaıan aldaǵy kúnderi respýb­lı­kalyq jáne óńirlik telearnalardyń efır­lerinde kórsetilmekshi.

Basqosýda komıssııa tóraǵasy Ort­saı­laý­kom músheleri saılaý ınfraqu­ry­ly­mynyń daıyndyǵyn, saılaý­dy uıymdastyrýshylardyń qyzmetin tek­seretin, saılaý prosesine qatysýshylarǵa qajetti ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetetin óńirlerge saparlaryn jalǵastyratynyn habarlady. Sonymen qatar saılaý týraly Konstıtýsııalyq zańnyń normalaryna, Parlament Májilisi men máslıhattar depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik jos­parlaryna sáıkes aýmaqtyq, ýchaskelik saılaý komıssııalary birqatar qajetti is-shara ótkiziletinin málimdedi. 2023 jylǵy 9 naýryzǵa deıin tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń jekelegen saılaý ýchaskelerinde daýys berýdiń bastalýy men aıaqtalýynyń ózge ýaqytyn belgileý týraly sheshimderi saılaýshylarǵa jetkiziletin eske saldy.