MÁMS: Balalardyń tisin emdetý – tegin

Keıingi jyldary MÁMS esebinen belgili bir sanattaǵy adamdarǵa stoma­tologııalyq qyz­­metter tegin kórsetilip ke­le­di. Alaıda muny áli kóp adam bile bermeıdi, bilgen kúnniń ózinde qunttaı qoımaıdy. Atalǵan júıe aıasynda tisin em­detýshilerdiń qatary endi-endi artyp jatyr. Ásirese 18 jasqa deıingi balalardyń úlesi basym. Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń málimeti boıynsha 2021 jyly MÁMS esebinen balalarǵa 20 mlrd teń­geden asa somaǵa 8 mln emsha­ra jasalsa, 2022 jyly 33 mlrd teńgege 11 mln-nan asa stomatologııalyq qyzmet kórse­tilgen.

Tegin stomatologııalyq kómek tek memlekettik emhanalarda ǵana emes, jekemenshik medısınalyq uıymdarda da kórsetiledi. Bıyl 800-den asa klınıka Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory­men kelisimshart jasady, ıaǵnı sol mekemelerde MÁMS aıasyn­da stomatologııalyq qyzmet kórsetiledi.

«Bizdiń klınıka 2020 jyldyń jeltoqsan aıynda ashyldy. Sol kezden bastap pasıentterdi MÁMS esebinen emdeı bastadyq. Basynda turaqty plomba ma, túsip qalmaı ma dep suraıtyndar boldy. Qazir balalaryn ákelip emdetetinder kóp. Júkti áıelder de kóptep jazyla bastady. Sebe­bi olar bizdiń sapaǵa jumys isteı­tinimizdi jáne MÁMS-tiń aıasynda qomaqty qarjyny únem­deýge bolatynyn túsindi. Stomatologııamyzda 10 bilikti dáriger jumys isteıdi. Qazir kúnine ortasha eseppen 80 adamdy MÁMS aıasynda qabyldaımyz. Shuǵyl medısınalyq kómekke zárý azamattardy kezekpen qa­byl­dap jatyrmyz», deıdi sto­matologııalyq bólimsheniń meńgerýshisi, ortoped-dáriger Ilııas Jarıkov.

Osy oraıda jekemenshik klı­nı­kanyń stomatologi Bıbi­nur Ýálıeva ata-analar balala­rynyń tis kútimin qaperde ustaý kerek ekenin alǵa tartty.

«Tájirıbe kórsetkendeı, MÁMS aıasynda stomatologııalyq kómekke negizgi júginetinder – balalar. Olardyń arasynda tis jegisi men onyń asqynǵan túri kóp kezdesedi. Bul eń áýeli aýyz qýysyn durys kútpegennen bolady. Jumsaq taǵamnyń da áseri bar. Tis qurtynyń aldyn almasa, býyny bekimegen balanyń jaq súıegine deıin qısaıyp, tisi óspeı qalýy múmkin. Sondyqtan tisi aýyrǵan boıda stomatologııaǵa barý qajet. Balalardy alty aı saıyn tis dárigerine tekserýge aparyp turý kerek. Sondaı-aq olarǵa tisterin qalaı durys tazalaý kerek ekenin kórsetip, baqylap otyrǵan jón», dep keńes berdi B.Ýálıeva.

Osyndaı ıgilikti kórip, neme­resiniń tisin aqysyz emdetken astanalyq Márııam apaı zor rızashylyǵyn bildirdi. Bul kisi alǵashqysynda MÁMS esebinen balanyń tisin emdetýge bolatynyn bilmegen eken. Ol nemeresin úıiniń qasyndaǵy jekemenshik stomatologııalyq klınıkaǵa apar­ǵan. Tis dárigeri balany qara­­ǵan soń, panoramalyq sýret jasatýǵa 4 myń teńge tóleý kerek ekenin aıtady. Muny tólegennen keıin maman zeınetkerdiń qolyna emdeý josparyn túsindirip, jalpy qunyn aıtady. Esepteı kele, balanyń 8 tisin emdeýge 200 myń teńgedeı kerek ekeni belgili boldy. Aldyńǵy qos kúrek tisti qalpyna keltirýge – 50 myń teńge, eki úlken azý tistiń túbirin julý úshin árqaısysyna – 25 myń teńgeden, qalǵany kúrdeliligine qaraı tisjegini emdeýge ártúrli somalar jazylǵan.

«Nemeremdi aldaǵy aptadaǵy bos ýaqytqa jazyp, klınıkadan shyqqanymda buryn birge jumys istegen áriptesimdi kezdestirdim. Jón surasyp, jaıymdy aıttym. Ol balasynyń emine múldem aqsha jumsamaǵanyn, barlyǵyn MÁMS esebinen tólegenin aıtty. Mán-jaıdy tolyq surap aldym da, úıge kelisimen balalarymnyń kómegimen fms.kz resmı saıtynan stomatologııalyq qyzmet kórsetetin medısınalyq uıym­dardyń tizbesin júktep al­dyq. Qalada medısınalyq saq­tandyrý qorymen shartqa otyr­ǵan klınıkalarǵa kóz júgirtip edik, kóbi jekemenshik eken. Mekenjaılaryn qarasaq, aldynda barǵan klınıkadan sál árirek ornalasqan stomatologııa da MÁMS aıasynda qyzmet kórse­tetinin bildik. Birden kórsetilgen nómirdi terip, nemeremdi dári­ger qabyldaýyna jazdym. Osy­laısha, eki apta­nyń ishinde nemeremniń 8 tisin de MÁMS-tiń aıasynda tegin emdetip, 200 myń teńge únemdedim. Shynymdy aıtsam, men bul aqshany qaıdan alatynymdy bilmeı, balama nesıe aldyrtam dep oılaǵanmyn. Al MÁMS esebinen emdeýge bolatynyn estigende qýanyshymda shek bolmady. Nemereme sapaly plomba salyp, tisterin jaqsylap emdep berdi. Qazir týystaryma, tanystaryma osy jaıly aıtyp júrmin», deıdi Márııam apaı.

Osy tusta MÁMS aıasyn­da qyzmet kórsetetin stomato­logııalardyń tizimin Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory­nyń fms.kz resmı saıtynan alýǵa bolatynyn aıta ketken jón. Atalǵan saıttyń «Medısınalyq qyzmetterdi satyp alý» bólimi­nen «KDQ jetkizýshiler» (konsýl­tasııalyq-dıagnostıkalyq qyz­metter) batyrmasyn basý ar­qy­ly «Stomatologııalyq qyz­met kórsetetin medısınalyq uıymdardyń tizbesin» júktep alý kerek.

MÁMS esebinen 18 jasqa deıingi balalarmen qatar, júk­ti áıelder de josparly stoma­tologııalyq em ala alady. Iаǵnı medısınalyq saqtandyrý qory­men shart jasasqan klınıkalarǵa jazylyp, joldamasyz barýǵa bolady. О́zimen birge týý týraly kýáligi nemese jeke kýáligi bolsa jetkilikti.

Negizinde kórsetiletin medı­sınalyq qyzmetterdiń qatary aýqymdy. Stomatologııalyq klınıkalar ambýlatorlyq deńgeıde konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetter men manıpýlıasııalar usynady. Munda plombalaý, tisti julý jáne jansyzdandyrý qyzmetterin alýǵa bolady. Sondaı-aq MÁMS aıasynda jaq-bet aımaǵynyń týa bitken patologııasy bar balalarǵa ambýlatorııalyq deńgeıde orto­dontııalyq plastına ornatyla­dy. Eger pasıentterdiń stasıo­narlyq jaǵdaıda stoma­tolo­gııalyq kómek alýǵa kórset­kish­teri bolsa, onda ol aýrýlardy dıagnostıkalaý jáne emdeý arnaıy hattamalarǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynda sto­matologııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standartyna sáıkes kórsetiledi.