О́nertapqyshtar jobany júzege asyrý úshin aldymen kolledj stýdentteriniń kómegimen 120 kg plastık bótelkelerin jınap alǵan.
«Plastıkten jasalǵan tósemtastardyń artyqshylyǵy – beriktigi men tózimdiliginde. Ony óńdeý ońaı. Stýdentter bárin qolmen jasady. Nátıjesi jaman emes. Kolledjde bótelkeni balqytýǵa arnalǵan qurylǵy bar. Bizge endi aglomerator, ıaǵnı plastık qaldyqtardy túıirshikteıtin mashına qajet. Ol eki mindetti qatar atqarady. Plastıkterdi eritip, qummen aralastyrýǵa múmkindik beredi. Odan keıin qalyptarymen nyǵyzdaıtyn apparat satyp alsaq deımiz. Qurylǵy shamamen 5 mln teńgeniń kóleminde turady. Ekoplıta jasaý jobasy boıynsha halyqaralyq baıqaýǵa qatysyp jatyrmyz. Joba jeńimpazdarynyń júldesi qomaqty. Qorytyndysyn kútip otyrmyz. Jeńimpaz atanyp, qanjyǵamyz maılanyp jatsa, qarjyny qajet qurylǵylardy satyp alýǵa jumsaımyz», deıdi joba jetekshisi J.Kontrobaeva.
Stýdentterdiń aıtýynsha, ónimdi jasaýda qıyn eshteńe joq. Qospa quramynyń 90 paıyzy – qum, 9 paıyzy – polımer, oǵan 1 paıyz boıaǵysh qosylady. Endi óndiristi iske qosýǵa qajetti qurylǵylardy alý ǵana qaldy.
«Plastık qoqystardy osyndaı maqsatqa paıdalaný utymdy ádis dep oılaımyn. О́ıtkeni qoqysqa tastalǵan plastık tek qorshaǵan ortany lastap, búldiretini bolmasa, topyraq astynda júz jyl jatsa da shirimeıdi. Onyń ústine polıetılen, plastık bótelkelerden jasalǵan ekoplıta ózge tósemtastardan kem túspeıdi. Aıtalyq, bir plıtany jasap shyǵý úshin 15 plastık bótelke qajet. Oǵan qarapaıym qıyrshyq qum qosylady. Qajetinshe túrli tústi boıaýlardy paıdalanýǵa bolady», deıdi R.Ibraeva.
A.Feldman ekoplıta óndirisi paıdaly tabys kózinen bólek, tabıǵatty qoqystan aryltýdyń birden-bir joly dep esepteıdi.
«Bul joba kópshiliktiń tabıǵatqa, qorshaǵan ortaǵa degen kózqarasyn ózgerteri anyq. Mysaly, 1000 sharshy metrge tóseletin ekoplıta óndiretin bolsaq, qoqysqa tastalǵan plastık 15 myń kıloǵa nemese 375 myń plastık bótelkege deıin kemıdi», deıdi ónertapqysh.
Jas kásipkerler satyp alatyn qurylǵylardyń qunyn, ǵımarat jaldaý aqysyn, jumyskerdiń jalaqysyn jáne basqa da óndiriske ketetin shyǵyndardy eseptep qoıǵan. О́ndiristen túsetin paıda men ónimdi ótkizý jaǵy da jan-jaqty oılastyrylǵan.
Máselen, 1 plıtanyń ózindik quny 1000 teńge bolady. Al jergilikti «Koctkehec» seriktestigi men «Saıan», «Qazanbasy» sharýa qojalyqtary 2 mln 470 myń teńgege 1 300 sharshy metrge jetetin ekoplıta satyp alýǵa daıyn otyr.
Joba jetekshisiniń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta stýdenttermen birlesip atqaratyn jobalar kóp. Sonyń biri – mal azyǵyn shyǵarý.
«Endi mal azyǵyn shyǵarýdy qolǵa alsaq deımiz. Túlik ósirýmen aınalysatyndar satyp alatyny sózsiz. Bizde jyl saıyn dástúrli túrde «Enactus» chempıonaty ótip turady. Bıyl sol saıysqa qatysyp, osy baǵyt boıynsha baq synasaq dep otyrmyz. Alaıda naqty nátıjege qol jetkizý úshin bir usaq maldy alyp, jaz boıy tájirıbe júrgizemiz. Azyqtyń qanshalyqty nátıje beretinine kóz jetkizýimiz kerek», deıdi J.Kontrobaeva.
Qostanaı oblysy
