Abylaı hannyń janyna toptasyp, elimiz úshin erligin eselep jasaǵan, kózsiz batyrlyǵyn kórsetken erlerdiń qaı-qaısysy bolsa da erekshe qurmetke laıyq. Osynaý alyptardyń esimderin ulyqtaý isinde az jumys atqarylǵan joq. Eli úshin jaýyna naızasy tıgen sondaı tulǵalardy dáripteý, dańqyn asyrý maqsatynda iske asyrylǵan sharýalardyń nátıjesinde qazirgi kezde búgingi qazaqtyń rýhy kóterilip, tarıhı sanasynyń oıanýyna ózindik yqpalyn tıgizip otyr. Desek te, áttegenaılar da joq emes.
Ras, sandaǵan ǵasyr bodandyqtyń qursaýynda bolǵan, totalıtarlyq júıeniń qyspaǵynda jansebil ómir súrgen, avtorıtarlyq rejimge jaltaqtaǵan kez kelgen ult táýelsizdigin alǵan bette jalmajan tabıǵı túrde óz tarıhyn, óz tulǵalaryn túgeldeýge kirisedi. Alaıda osyndaı ıgi isti atqarý barysynda kedergiler az bolmaıdy. Sondaı kesir-kedergilerdiń eń bastysy ǵasyrlar boıy jat ıdeologııanyń sanaǵa sińirgen ýy. Odan birden aryla salý múmkin de emes. Mine, osydan kelip biz joǵaryda sóz etken áttegenaılar bolyp jatady. Al álgindeı kederginiń taǵy biri – shamadan tys jaıbasarlyq, ortaq iske kelgende aýyzbirshilik tanyta almaý.
Mine, osyndaı keleńsizdikterden oryn alǵan kóp áttegen-aıdyń bir mysaly retinde memleket, qoǵam tarapynan Oljabaı batyrdyń laıyqty qurmettelmeı otyrǵanyn aıtýǵa bolady...
Basqasyn aıtpaǵanda, ataqty batyrǵa týǵan jeri – Ertis-Baıan óńirinde osy ýaqytqa deıin bir eskertkish qoıylmapty...
Búkil qazaqqa ortaq iri tulǵaǵa týǵan ólkesinde laıyqty qurmet kórsetilmeýi onyń búkil ultymyzǵa, ózge de óńirlerde keń aýqymda dáriptelýine kedergi keltirmeýge tıis ekenin eskere sóılesek, batyr babamyzdy ulyqtaý isi barsha halqymyz atqarar sharýa.
Ras, Oljabaı batyr atynda aýyl, kósheler bar. Batyrdyń súıegi jatqan jerge memorıaldyq kesheni turǵyzyldy. Ár jyldarda batyrdyń esimin jańǵyrtý maqsatynda basqosýlar ótip turady. Desek te, bul jumystar az, aýqym-deńgeıi jaǵynan kóńil kónshitpeıdi. Qalaı degende de Oljabaı batyr arýaǵyna arnap respýblıkalyq deńgeıde as berilip, at shaptyrylyp alqaly jıyn ótkizý suranyp-aq tur. Máselen, keler jyly batyrdyń týǵanyna 315 jyl tolady... Kezinde Abylaı han «Er Oljabaı» dep atap, «Oljabaı esen bolsa, el aman» dep rıza bolǵan, Ábilmámbet han erekshe qurmet tutqan Oljabaı batyrǵa el bolyp moıyn burar kez keldi.
Biz joǵaryda Ertis-Baıan óńirinde batyrǵa arnap laıyqty bir eskertkish turǵyzylmaǵanyn aıtyp óttik. Basqasy basqa, Pavlodar qalasynyń tórinde turǵan Malaısary, Baıan batyrlar, Abaı, Shoqan men Potanın, Sultanmahmut, ánshi Estaı, Q.Sátbaev, Q.Bekhojın syndy tulǵalardyń eńseli eskertkishteri qatarynda qazaqtyń qorǵany bolǵan Oljabaı batyrdyń da tulǵasy menmundalap tursa artyqtyq etpes edi-aý! Tipti Oljabaı batyrǵa Astananyń qaq tórinen alyp eskertkish ornatylsa, halyq súısingen is bolar edi.
Árıne, munyń barlyǵy Oljabaı Tolybaıulyna túkke de qajet emes. Bul el birligin nyǵaıtý, jas urpaqty otansúıgishtikke tárbıeleý, ult rýhyn kóterý úshin, dáliregi búgingige qajet. Ultymyz erlik pen eldiktiń sımvolyna aınalǵan osynaý alyp batyrymyzdy ardaqtaý arqyly ótkenge sholý jasap, kóńili marqaısa bolashaqqa degen senim de kúsheıe túsedi emes pe?
Jalpy, batyrdyń qaıratkerlik qyryna, erlikti jolyna, el basyna kún týǵanda qazaqtyń rýhyn kóterip, dushpanǵa qarsy jumyldyrýdaǵy eńbegine tarıhı turǵydan baǵa bergen – ǵalym Álkeı Marǵulan. Osy arada aıta keteıik, jaqynda Á.Marǵulannyń «Oljabaı batyr» atty kitaby jaryq kórdi. Buǵan bir marqaıyp qaldyq. О́ıtkeni Oljabaı batyrdyń shópshegi bolyp keletin Á.Marǵulan qazaq handary men batyrlaryna qatysty zertteý eńbekterdi jaryqqa shyǵarýǵa tyıym salynǵan keńestik kezeńde babasy týraly tarıhı derekterge aıyryqsha mán berip, olardy jeke arhıvine jınaqtaı bergen eken. Mine, ǵalymnyń sol málimetteri «Oljabaı batyr» atty kitap bolyp shyǵyp otyr. «Ǵalymnyń haty ólmeıdi» degen osy. Endi, osy eńbekte batyr týraly baıandalǵan derekter búgingi urpaqqa qoljetimdi bolýy tıis. О́ıtkeni Oljabaıdyń ómir joly – ónege joly.
