Sport • 24 Mamyr, 2023

Ipponnyń aýyly alystap barady

400 ret
kórsetildi
12 mın
oqý úshin

Dohadaǵy álem chempıonaty aıaqtalǵannan keıin dzıýdo­shylardyń álemdik reıtıngi qaıta jańartyldy. О́kinishke qaraı, sol jarysta Qazaqstan quramasy sátsiz óner kórsetip, senim artqan serkelerimiz óz jankúıerlerin jerge qaratty. Sonyń saldarynan reıtıngtegi nátıjemiz de tómendedi. Qazirgi kezde otandastarymyzdyń arasynan tek Ábıba Ábýjaqynova ǵana TOP-10-dyqqa enip otyr. Al qalǵan balýandar qalyń toptyń qatarynda júr.

Ipponnyń aýyly alystap barady

Jigersiz jigitter, nashar nátıjeler

Áńgimemizdi erlerden bastaıyq. Osy­ǵan deıingi Halyqaralyq dzıýdo fede­rasııasynyń (IJF) reıtıngine zer sal­saq, TOP-10 balýannyń qatarynan elimizdiń keminde bir-eki balýanyn kezik­tiretinbiz. Álem chempıonatyndaǵy sátsizdikten keıin jaǵdaıymyz kúrt nasharlady. Qazirgi kezde jerlesterimizdiń arasynda eń úzdik nátıje Danııar Sham­shaevqa tıesili. 73 kılo salmaq dáre­je­sinde kúsh synasyp júrgen 21 jastaǵy qazaq dzıýdoshysy reıtıngte 14-oryndy ıelendi. Jalpy, bilikti bapkerlerden bastap, qatardaǵy qarapaıym jan­kúıer­lerge deıin bul jigittiń bolashaǵyna zor úmitpen qarap otyr.

Byltyr Astanada ótken Azııa chempıonatynda Danııar tórt kezdesýdiń barlyǵynda jeńiske jetip, bas júldeni oljalaǵany esimizde. Sol jarysta ol úndis­tandyq Sýresh Sınghty 42, tájik­standyq Behrýz Hodjazodany 42, qyr­ǵyzstandyq Shyńǵyshan Saǵynalıevti 31, ózbekstandyq Mýrodjon Iýl­do­shevty 34 sekýndte taza utyp, san myń kó­rermenniń ystyq yqylasyna bó­lengen edi. Sonda Shamshaevqa Azııa chempıony ataný úshin bar-joǵy 149 sekýnd jetkilikti boldy!

Bıyl qandasymyz Parıjdegi Grand Slem týrnırinde qola alsa, Tbılısıde kúmispen kúpteldi. О́kinishke qaraı, Danııar Dohadaǵy álemdik dodada daralana almady. Ol ekinshi kezeńde álem chem­pıonatynyń kúmis júldegeri, Eý­ropa chempıony, ıta­lııa­lyq Manýel Lom­bardoǵa jol berdi. Sham­shaevpen bir salmaqta óner kórsetetin tájirıbeli Jan­saı Smaǵulov 21-orynǵa jaıǵasty. Ol da Parsy shyǵanaǵynda sátsizdikke ushyrady.

60 kılo salmaq dárejesinde bes birdeı balýanymyz TOP-50-liktiń sanatynda. Solardyń arasynan Maǵjan Shamshadınniń kóshi ilgeri. Syr boıynyń sańlaǵy 16-orynda tur. Ataǵy alysqa jaıylǵan Eldos Smetov 21-satyǵa jaı­ǵasty. Sońǵy kezderi óreli ónerimen kózge túsip júrgen Nurqanat Serikbaev 26-oryndy enshiledi. Al Baýyrjan Nar­baev 35-shi, al Sherzod Davlatov 47-satyǵa taban tiredi.

О́zge salmaq dárejelerinde jerles­terimiz mynadaı satylarǵa jaıǵasty: Aby­laıhan Jubanazar (81 kılo) – 20, Nur­lyhan Sharhan (100 kılo) – 21, Ǵusman Qyr­ǵyzbaev (66 kılo) – 22, Dıdar Hamza (90 kılo) – 24, Ǵalymjan Qyryqbaı (+100 kılo) – 39, Ádil Orazbaev (+100 kılo) – 41 jáne Eset Qýanov (66 kılo) – 50-oryn.

Qazirgi kezde Grýzııa dzıýdoshyla­ry­nyń dáýiri júrip tur. Erler arasynda jeti salmaq dárejesi bolsa, sonyń tór­teýinde Qap taýynyń qyrandary álem­dik reıtıngte kósh bastap keledi. Olar – Lasha Shavdatýashvılı (70 kılo), Tato Grıgalashvılı (81 kılo), Lý­ka Maısýradze (90 kılo) jáne Ilıa Sýlamanıdze (100 kılo). Bir keremeti, 90 kılo salmaqta úsh grýzın jigiti úz­­dik bestiktiń sanatyna erkin enip otyr. Dál osyndaı tabysymen jer-ja­han­daǵy birde-bir memeleket maqtana almaıdy. Qalǵan salmaq dárejelerinde ıspanııalyq Fransısko Garrıgos (60 kılo), moldovalyq Denıs Vıerý (66 kılo) jáne tájikstandyq Temýr Rahımovtyń (+100 kılo) aldyn oraıtyn eshkim tabylar emes.

TOP-10 dzıýdoshylardyń sanatyna Grýzııa men Japonııanyń – 9, Ázer­­baıjannyń – 7, Mońǵolııa men О́zbek­stannyń – 5, Kanadanyń – 4, Oń­tústik Ko­reıa, Fransııa, Brazılııa, Nıderlandtyń – 3, Belgııa, Izraıl, Italııa, Kýbanyń – 2, Is­panııa, Taıpeı, Moldova, Ýkraına, Shveı­sarııa, Aýstrııa, Túrkııa, Majarstan, Por­týgalııa, Reseı jáne Tájikstannyń  1 ókili endi. Sol serkelerdiń qatarynan elimizdiń birde-bir órenin kóre almaǵa­nymyz ókinishti. Bul jaǵdaı Má­denıet jáne sport mınıstrligi men res­pýb­lıkalyq dzıýdo federasııasynyń basshylaryna oı salýǵa tıis. О́ıtkeni alda Parıj Olımpıadasy menmundalap tur. Eger jaǵdaıdy túzeý úshin dereý arada shuǵyl sheshim qabyldanbasa, dál osy qarqynmen tórtjyldyqtyń basty dodasynan quralaqan qaıtatynymyz anyq.

 

Erler arasyndaǵy

TOP-5 dzıýdoshy

60 kılo: 1. Fransısko Garrıgos (Is­panııa), 2. Iаn Iýnveı (Taıpeı), 3. Lı Ha Rım (Ońtústik Koreıa), 4. Balabaı Agaev (Ázer­baıjan), 5. Georgıı Sardalashvılı (Grýzııa).

66 kılo: 1. Denıs Vıerý (Moldova), 2. Hıfýmı Abe (Japonııa), 3. Iondon­pe­renleın Bashý (Mońǵolııa), 4. Dzıosıro Marýıama (Japonııa), 5. Vaja Mar­gvelashvılı (Grýzııa).

73 kılo: 1. Lasha Shavda­týa­shvılı (Grýzııa), 2. Hıdaıat Geı­da­rov (Ázer­baıjan), 3. Send-Ochıryn Sogtbaatar (Moń­ǵolııa), 4. Nıls Shtýmp (Shveı­sarııa), 5. Danıel Kar­nın (Brazılııa).

81 kılo: 1. Tato Grı­ga­lashvılı (Grý­zııa), 2. Mat­tıas Kas­se (Belgııa), 3. Saıd Mol­­­laeı (Ázerbaıjan), 4. Ta­ka­no­rı Na­­gase (Japonııa), 5. Lı Jon Hvan (Oń­tústik Koreıa).

90 kılo: 1. Lýka Maısýradze (Grý­zııa), 2. Sanshıro Mýrao (Ja­ponııa), 3. Dav­­lat Babonov (О́zbekstan), 4. Beka Gvı­nıa­shvılı (Grýzııa), 5. Lasha Bekaýrı (Grý­zııa).

100 kılo: 1. Ilıa Sýlamanıdze (Grý­zııa), 2. Zelım Kosoev (Ázerbaıjan), 3. Maıkl Korrel (Nıderland), 4. Kaıl Reıes (Kanada), 5. Shadı Elnahas (Ka­nada).

+100 kılo: 1. Temýr Rahımov (Tá­jikstan), 2. Álisher Iýsýpov (О́zbekstan), 3. Tatsýrı Saıto (Japonııa), 4. Odhýýgıın Se­sensengel (Mońǵolııa), 5. Teddı Rıner (Fransııa).

 

Jalǵyz úmitimiz – Ábıba

chvp

Áıelder arasyndaǵy jarystarda Ábıba Ábýjaqynova ǵana aıshyqty óne­rimen kózge túsip júr. 25 jastaǵy sportshy byltyr qazaq qyzdary arasynan alǵashqy bolyp álem chempıonatynda jeńis tuǵyryna kóterildi. Tashkentte ótken jarysta Ábıba nebir ataqty balýandardan basym túsip, qola medaldy moınyna ilgende, barsha Alash jurty bórikterin aspanǵa atyp qýanǵan edi. Jerlesimiz bul nátıjemen shektelip qalǵan joq. Keıingi eki jyl aralyǵynda ol Ulanbatyr, Ábý-Dabı, Parıj jáne Tbılısıde uıymdastyrylǵan Grad-Slem týrnırlerinde júldegerler sanatyna qosyldy. Byltyr Astanadaǵy Azııa chempıonatynda aqtyq synǵa deıin alqynbaı jetip, sheshýshi tusta ǵana utylsa, bıyl Por­týgalııanyń Al­mada qalasynda shy­myldyǵy túrilgen Gran-prı saıysynda altynnan alqa taqty. Pıreneı túbeginde jalaýy jelbirgen jarystyń fınalynda ol óziniń komandalyq áriptesi Ǵalııa Tynbaevadan basym tústi.

Bıyl Dohada da Ábýjaqynovanyń jeńis tuǵyryna kóterilýine jaqsy múmkindigi boldy. Bastapqy básekelerde ızraıldik Tamar Malka, mońǵolııalyq Baasanhý Bavýdorj, serbııalyq Mılısa Nıkolıchten aılasyn asyrǵan ol jartylaı fınalda Eýropanyń eki dúrkin chempıony, álemdik reıtıngte kósh bastap turǵan fransııalyq Shırın Býklıge ese jiberdi. Al qola medal úshin tartysta ıtalııalyq Assýnta Skýttoǵa Ábıbanyń áli jetpedi. Desek te qazirgi kezde eli­miz­diń tatamı sheberleri arasyndaǵy eń úz­dik kórsetkish dáp osy Ábıba Ábý­jaqynovaǵa tıesili.

Asa aýyr salmaqta kúsh synasatyn Kámıla Berliqashtyń da ónerin «qa­naǵattandyrarlyq» dep baǵalaýǵa bolady. Ol qyryp-joımasa da, túrli týr­nırlerde táýir nátıjege qol jetkizip keledi. 23 jastaǵy qazaq balýany byltyr Ulanbatyrda jáne bıyl Bakýde úzdik úshtikti túıindedi. Tbılısı, Almada, Tashkentte besinshi orynǵa taban tiredi. Eger ózge bu­rymdylardyń alǵashqy aına­lymdardan asa almaı júr­genin eskersek, buny da táýir kórsetkish dep ba­­ǵa­laǵan jón. О́kinshke qa­raı, ózge qyzdardan on­daı qarqyn baı­qal­maıdy.

TOP-50-liktiń qa­ta­­ryna engen ózge jer­­les­te­­rimizdiń ná­­tı­­­jeleri my­­nadaı: Arýna Jan­kel­dına (70 kılo) – 31, Naz­gúl Maratova (+78 kılo) – 34-oryn Ǵa­lııa Tynbaeva (48 kılo) – 35, Se­vara Ny­shanbaeva (57 kılo) – 39 jáne Tol­ǵanaı Ábeýova (52 kılo) – 49-oryn. Al 63 pen 70 kılo sal­maq dárejesinde óner kórsetip júr­gen otan­dyq tatamı she­ber­­leriniń birde-bireýi bul mejege jete alar emes.

Álemdik reıtıngte Japonııanyń eki dzıýdoshysy kósh bastap tur. Qalǵan mem­­leketterdiń bir-bir balýany ǵana al­dyńǵy lekte. Olar – japonııalyq Nasýmı Sýnoda (48 kılo) men Sakı Nıızoe (70 kılo), kosovolyq Dıstrııa Krasnıchı (52 kılo), kanadalyq Krısta Degýchı (57 kılo), ulybrıtanııalyq Lıýsı Renshall (63 kılo), ıtalııalyq Elıs Bellandı (78 kılo) jáne ızraıldik Raz Gershko (+78 kılo).

TOP-10 dzıýdoshynyń tizimine Fran­­sııanyń 12 ókili enip otyr. Bul – qyz­dar ara­syndaǵy eń jaqsy nátıje. Odan keıingi oryndarda myna koman­dalar: Ja­ponııa – 9, Izraıl men Ger­manııa – 5, Brazılııa – 4, Italııa men Kanada – 3, Moń­ǵolııa, Ispanııa, Ko­sovo, Uly­brı­tanııa, Ońtústik Koreıa, Hor­vatııa, Nı­derland, Qytaı – 2, Serbııa, Qazaqstan, Por­týgalııa, О́zbekstan, Ma­jarstan, Grý­zııa, Polsha, Aýstralııa, Slo­venııa, Ve­nesýela, Aýstrııa, Grekııa jáne Túrkııa – 1.

 

Áıelder arasyndaǵy

TOP-5 dzıýdoshy

48 kılo: 1. Nasýmı Sýnoda (Japonııa), 2. Shırın Býklı (Fransııa), 3. Blandın Pon (Fransııa), 4. Assýnto Skýtto (Ita­lııa), 5. Vakana Koga (Japonııa).

52 kılo: 1. Dıstrııa Krasnıchı (Ko­sovo), 2. Chelsı Djaıls (Ulybrıtanııa), 3. Dııo­ra Keldııorova (О́zbekstan), 4. Ýta Abe (Ja­po­nııa), 5. Reka Pýýp (Majarstan).

57 kılo: 1. Krısta Degýchı (Kanada), 2. Harýka Fýnakýbo (Japonııa), 3. Djes­sıka Klımkaıt (Kanada), 4. Rafaela Sıl­va (Brazılııa), 5. Hý Mımı (Ońtústik Koreıa).

63 kılo: 1. Lıýsı Renshall (Uly­brı­­­tanııa), 2. Katerın Boshemen-Pınar (Kanada), 3. Megýmı Horıkava (Japonııa), 4. Klarıss Agbenený (Fransııa), 5. An­gelıka Shımanskaıa (Polsha).

70 kılo: 1. Sakı Nıızoe (Japonııa), 2. Barbara Matıch (Horvatııa), 3. Mıhaela Pol­leres (Aýstrııa), 4. Sanne Van Deık (Nı­derland), 5. Lara Svetko (Horvatııa).

78 kılo: 1. Elıs Bellandı (Italııa), 2. Odrı Chıomeo (Fransııa), 3. Inbar Lanır (Izraıl), 4. Maıra Agııar (Brazılııa), 5. Anna-Marııa Vagner (Germanııa),

+78 kılo: 1. Raz Gershko (Izraıl), 2. Ro­mana Dıkko (Fransııa), 3. Djýlııa To­­lofýa (Fransııa), 4. Akıra Sone (Ja­ponııa), 5. Kım Haıýn (Ońtústik Koreıa).