Sport • 24 Mamyr, 2023

Qyrǵyz ben qazaqqa ortaq ul edi

1720 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

1-4 maýsym kúnderi Qyrǵyzstannyń astanasy – Bishkekte kúres túrlerinen úshinshi álemdik reıtıngtik týrnır ótedi. Kelesi jyly Parıjde alaýy tutanatyn Olımpııa oıyndaryna qatysý úshin upaılar beriletin baıraqty básekede kóptegen memleketten kelgen beldi balýandar baq synaıdy. Solardyń qatarynda Qazaqstannyń ulttyq quramasy da bar.

Qyrǵyz ben qazaqqa  ortaq ul edi

Atalǵan jarys Qojomqul Qabaýuly men Ratbek Sa­natbaevty eske alýǵa arnalǵan. Bul esimder kóp­­shilikke jaqsy tanys. Qojomqul (1888-1955) – tanymal qoǵam qaıratkeri. Uzaq jyldar basshylyq qyzmette bolǵan ol qyrǵyz halqynyń ál-aýqatyn kóterýge aıryqsha eńbek sińirdi. Sonymen qatar, Qabaýuly dúleı kúsh ıesi jáne óz zamanynda jaýy­ryny jerge tımegen balýan bolǵan desedi. Qazirgi kezde Bish­kektegi sport saraıy dál sol kisiniń esi­mimen atalady. Qyrǵyzstannyń bas shaharynda jyl saıyn Qojomquldyń qurmetine erkin kúresten halyqaralyq týrnır uıymdastyrylady.

Al ómiri qysqa bolǵan Ratbek Sanatbaev qyrǵyz ben qazaqqa ortaq ul edi. Ol 1969 jyly Jalalabadta dúnıege keldi. Jastaıynan grek-rım kúresimen shuǵyldanyp, talaı bıik belesti baǵyndyrdy. Kezinde qyrǵyz kúresi quldyrap turǵan tusta Sanat­baev jalǵyz ózi osy ónerdi órge súıredi. Atalǵan bal­ýan 1994 jáne 1998 jyldary Azııa oıyndarynda kúmis medal ıelendi. 82 kg salmaq dárejesinde óner kórsetken ol Hırosımada qazaqtyń dańqty balýany Dáýlet Turlyhanovtan utylsa, Bangkokta Ońtústik Koreıa ókili Pak Mensokqa ese jiberdi. 1999 jyly Afınada uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda qola medal oljalady. 1995-2000 jyldary ótken Azııa chempıonattarynda 2 altyn, 2 kúmis jáne 1 qola medal ıelendi. Ratbek 1996 jyly Atlanta jáne 2000 jyly Sıdneı Olımpıadalaryna qatysty. Sondaı-aq Gran-prı dodalarynda 12 ret bas júldeni qan­jyǵasyna baılady. Ol HH ǵasyrdaǵy Qyrǵyz­stannyń eń úzdik grek-rım kúresi sheberi dep tanyldy. Rasynda da, toqsanynshy jyldary Alataýdyń arǵy betinde Sanatbaevtyń aldyna túsetin balýan joq edi.

Ratbek «Qyrǵyz ben qazaqqa ortaq ul edi» deýi­mizdiń ózindik sebebi de bar. Toqsanynshy jyldary Qyrǵyzstanda sport salasyna qajetti kóńil bólinbedi. Sonyń saldarynan birqatar sportshy shekara asyp, ózge memleketterdiń azamattyǵyn aldy. Dál sol kezde Dáýlet Turlyhanov Ratbek Sanat­baevty óz qamqorlyǵyna aldy. Ol birer jyl dańqty jerl­esimizdiń úıinde turyp, iri halyqaralyq jarystarǵa Qazaqstanda daıarlandy. Dáýlet baýyrynan esh kómegin aıaǵan joq. Nátıjesinde Ratbek sporttyń bul túrinde sol kúnge deıin qyrǵyzdyń birde-bir balýanyna baǵynbaǵan belesterdiń birinen keıin bir baǵyndyrdy.

Bozkilemmen qoshtasqannan keıin Sanatbaev Qyrǵyzstan sportynyń kósegesin kógertýge qamdan­dy. 2005 jyldyń qyrkúıek aıynda Ulttyq Olım­pıada komıtetiniń prezıdenti Baıaaman Erkimbaevty belgisiz bireýler atyp óltirdi. Sol kezde oryntaqqa talas bastaldy. Basshylyq qyzmetke óz kandıdatýrasyn usynǵandardyń biri Sanatbaev edi. Biraq onyń bul jospary júzege aspady. 2006 jyldyń 8 qańtarynda ol Bishkekte qandyqol qaraqshylardyń qolynan qaza tapty. Ratbek nebári 36 jasta edi...

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda anasy eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50