Qaıta jandanǵan kósh

Samar aýdanynda ju­mys­shy kúshin tartý baǵytyn­da birqatar ju­mys qolǵa alyndy. Halyqty erikti túrde kóshirý qaǵıdalaryna sáıkes, Densaýlyq saqtaý jáne áleý­mettik damý mınıstriniń №515 buıryǵymen jáne qandastardy qabyl­daýdyń óńirlik kvotasy boıynsha 2023 jyly Samar aýdanyna qonys aýdarýǵa múm­kindikter, birqatar jeńildik bar. Aıta keter­ligi, aýdan bas­­­shy­lyǵy qandastarǵa ǵana emes, sonymen qatar Alma­ty, Jambyl, Mańǵystaý, Túr­kistan, Qyzylorda oblysta­rynan, Jetisý oblysynan jáne Astana, Almaty, Shym­kent qalalarynan kóship kelem deýshilerge áleýmettik qol­daýdyń baryn aıtyp otyr.

Aýdan ákimdiginen túsken resmı aqparatqa súıensek, qan­dastardyń óńiraralyq qonys aýdarýy sheńbe­rinde jańa tur­ǵylyqty jerine kelgennen keıin qonys aýdarýshylar men olardyń otbasy múshelerine, sondaı-aq otbasylyq jaǵ­daıyna qaramastan, jalǵyz­basty adamdarǵa materıaldyq kómek tólenedi. Tarqa­typ jaz­saq, Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Ulttyq banki bekitken ıpotekalyq baǵdarlama sheń­berinde turǵyn úı satyp alý, úı salý nemese ıpotekalyq turǵyn úı qaryz­dary boıynsha bastapqy jarna úshin aqshalaı tólem jasalyp, mate­rıaldyq kómek kórsetiledi. Sondaı-aq turǵyn úı satyp alý kezinde satý shartyna sáıkes ekinshi deńgeıdegi bank satýshynyń derbes shotyna turǵyn úı qu­nynyń 50%-y tólenedi. Alaıda tólem somasy 4 mln teńgege deıingi turǵyn úı qu­nynyń jartysynan aspaıdy. Odan bólek, kóshýge arnalǵan shyǵyndardy óteý úshin bir ýaqytta otbasynyń otaǵasy men árbir múshesine 70 AEK, ıaǵnı 241 500 teńge mólsherinde áleýmettik kómek beriledi. Eger kóship kele sala úı satyp alýǵa múmkindik bolmasa, baspana jaldaýǵa, kommýnaldyq qyzmetterdi tóleýge aı saıyn bir adam úshin 15 AEK (51750 teńge) mól­sherinde aqsha belgilengen. Eger otbasy músheleriniń sany ekiden tórtke deıin bolsa, 18 AEK (62100 teńge), bes jáne odan kóp adam bolǵan kezde 21 AEK (72450 teńge) mólsherinde tólenedi. Aıta keterligi, bir jyldan keıin bul tólem toqtaıdy. Sondyqtan da on eki aı ishinde úı satyp alǵan abzal.

Jyl basynan beri jumys­pen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdar­lamalar bas­qarmasy 20 adam­nan turatyn qandastardy qonys­tandyrý kvotasy boıynsha josparly kórsetkishterdi bekitti. Bú­gin­gi tańda qandastar arasynan Samar aýdanyna 9 adam keldi. Olardyń eki otbasy Mon­ǵolııadan qonys aýdardy: Áýez Tilegenniń otbasy bes adamnan turady. Jubaıy 3 jasqa deıingi bala kútimimen úıde otyr. Áýez Tilegen «Elemes Saparbek» JK-da turaqty jumys ornyna sheber retinde jumysqa ornalasty. Áset Amandyqtyń otbasy tórt adamnan turady. Onyń mektep jasyna deıingi balalary bar. Ol da «Elemes Saparbek» JK-da qolónershi bolyp jumysqa ornalasty. Sondaı-aq aýdanǵa 11 qandasty kóshirý josparlanyp otyr.

Qandastardy kóshirý ju­mys­­tary boıynsha Dúnıejúzi qazaq­tar qaýymdastyǵynyń ókilderi Mońǵolııanyń Baıan-ólgeı aımaǵyn­da bolyp, qan­dastarmen jolyqty. DJQQ-nyń Baıan-ólgeı aımaǵy boıynsha tóraǵasy Habsattar Omar­ulynyń aıtýynsha, Qazaq­stanǵa bet túzegeli otyrǵan 130 otbasy bolsa, onyń 15-20-sy Shyǵys Qazaqstandy kózdep otyr.

– Bıyl býynyp-túıinip, kóshýge bel býyp otyrǵan otbasylar kóp. Bir jaǵynan jut ta sebep boldy ǵoı deımin. Ekinshi jaǵynan neshe jyl jabylyp turǵan shekara ashyldy. Biz óz tarapymyzdan esh kedergisiz atameken asyp ketýleri úshin qoldan kelgen kómekti aıamaımyz, – dedi Habsattar Omaruly. 

Áleýmettik qorǵaý jáne jumys­pen qamtý ortalyǵy mamandary da kóship kelgen aǵaıyndy jumyspen qamtý úshin de jumystar júrgizilip jatqanyn aıtady. Áleýmettik keli­sim­shart Jumyspen qamtý ortalyǵy men ótinish berýshi arasynda 5 jyl merzimge jasalady. Demek, kóship kelgen azamattar qaıta kóshken jaǵdaıda alǵan somany keri bıýdjetke óteýge tıis. Jalpy, áleýmettik kelisimshart jasalǵannan keıin qonys aýdarýshylar bes jyl boıy osy jerde turýy kerek.

– Samar aýdany – toǵyz jol­dyń torabynda turǵan aýyl­sharýashylyq aýdany. Áleý­mettik potensıaly joǵary. Buqtyrma sý qoımasyn jaǵa­laı jatqandyqtan, týrızm salasy da qarqyn alyp keledi. Sondyqtan da eńbek etemin degen adamǵa jumys tabylady. Memleketten áleýmettik kómekter kórsetiledi. Kóship kelemiz degen qandastarǵa qashanda qoldaý kórsetemiz, – deıdi Samar aýdany ákiminiń orynbasary Qaıdar Surashev.

2023 jyldyń sáýir aıynda Túrkistan oblysynda bos oryndar jármeńkesi ótkizilip, Samar aýdanynan da delegasııa qatysty. Bos jumys oryndary jármeńkesinde aýdanǵa kelýge nıet bildir­gen qatysýshylardyń bar­lyq suraǵy boıynsha aq­pa­rat usynyldy. Nátı­jesinde, 4 ot­basy maýsym aıynyń basynda Samarǵa kóshti. Buǵan deıin 2021 jyly Túrkistan oblysynan bir otbasy kelgen. Olar iri qara mal satyp alýǵa óteýsiz grant aldy, jubaıy bastaýysh synyp muǵalimi bolyp jumysqa ornalasty. Kóshýge arnalǵan shyǵyndardy óteýge bir ýaqytta otbasynyń otaǵasy men árbir múshesine 70 AEK (204 190 teńge) mólsherinde materıaldyq kómek kórse­tildi. Jumys osy qarqynmen júr­gi­ziletin bolsa, jaqyn jyldary aýdan halqy eselene bereri sózsiz.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Samar aýdany