Qoǵam • 12 Maýsym, 2023

Baj salyǵy tólenbeıtin kólik

2400 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elektromobıldi dáýir esigimizdi qaǵyp turǵany anyq. Qazirdiń ózinde elimizdiń bas qalasy men Almaty sekildi iri qala kóshelerinen elektromobıldi kólikterdiń júıtkip júrgenin kózimiz kórip júr. Taıaýda «Sony» kompanııasy «Afeela» degen elektromobıl shyǵaryp, ónimin jurtshylyqqa tanystyrǵanda, sarapshylar «Qazirgi zamannyń shekarasy joq, sebebi kólik jasaýshylar gadjet, al gadjet jasaýshylar kólik shyǵara beretin dáýirde ómir súrip jatyrmyz», degen edi.

Baj salyǵy tólenbeıtin kólik

Endigi másele elektromobıldi kedendik bajsyz resimdeý tártibine qatysty bolyp tur. О́ıtkeni qazirgi ýaqytta álemniń damyǵan elderiniń bárinde ekologııalyq standarttarǵa erekshe kóńil bólinip, bolashaqta kólik qozǵalysynyń elektromobıldik túrine kóshý máselesine baılanys­ty keshendi sharalar qolǵa alynyp jatyr. Osy oraıda Jetisý oblysy boıynsha memlekettik kirister departamenti «Altynkól-jol» keden beketi basshysynyń orynbasary Beken Nurahmetov Qazaqstan Respýblıkasynyń azamatyna já­ne Qazaqstan Respýblıkasynda turaqty turatyn tulǵaǵa kedendik sa­lyqtar men tólemderden bosatyla otyryp, 1 elektromobıl áke­lýge ruqsat etilgenin atap ótti. Onyń málim­deýinshe, bul is-áreket Qarjy mınıs­trligi Memlekettik kirister komıteti, Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııasy Alqasynyń 2017 jylǵy 20 jeltoqsandaǵy «Jeke paıda­laný­ǵa arnalǵan taýarlarǵa baılanys­ty keıbir máseleler týraly» №107 sheshimi 3-qosymshasynyń 9-tar­maǵy­na sáıkes qolǵa alynyp otyr.

Al kedendik rásimderden ótý úshin qandaı qujattar kerek degen suraqqa keler bolsaq, Beken Nurahmetovtiń habarlaýynsha, Qa­zaqstan Respýblı­kasy azamatynyń jeke basyn kýálandyratyn qujat, ıelený, paıdalaný jáne (nemese) olarǵa bılik etý quqyǵyn rastaıtyn qujattar, sondaı-aq taýarǵa ilespe qujattar (CMR, TTN, ınvoıs, teh.tólqujat) jáne óz qolymen tol­tyrylǵan kedendik deklarasııa­syn jolaý­shy keden beketiniń ınspektoryna usyný qajet. «Bul rette, deklarasııa blankisi, ony tol­tyr­ǵany jáne deklarasııa­ny tapsyrý úshin eshqandaı aqsha tólen­beı­di. Sonymen qatar elektro­mo­bıl­di rásimdegen azamatqa Reseı Fe­derasııasynyń azamattyǵy bar jáne Reseı Federasııasynda turaqty tura­tyn tulǵalarǵa kedendik tazartýdan ótkennen keıin 3 jyl boıy ıelený, paıdalaný jáne (nemese) olarǵa bılik etý quqyǵyna shekteý qoıy­latynyn eskertip ótkenimiz artyq bolmas», deıdi «Altynkól-jol» keden beketi basshysynyń orynbasary.

El turǵyndary arasynda elektr qýatymen júretin mundaı kólikke suranys kúnnen-kúnge artyp keledi. Máselen, osydan jeti jyl buryn Qazaqstanda 19 elektr kóligi tirkelse, ótken jyly olardyń sany 900-ge jýyqtaǵan. Bul kólikterdiń jartysyna jýyǵy Almaty kóshelerinde júr.

Jalpy, Qazaqstanda qazir 4,5 mln kólik tirkelgenin eskersek, elektromobıl naryqta barlyq «temir tulpardyń» 0,02 paıyzyn quraıdy eken. Elektrli kólikter ishinde «VW ID» 4,5,6 degenderi, sondaı-aq «Zeekr 001» markisi de úlken suranysqa ıe bolyp júr. Alaıda Májilis depýtaty Erlan Jańbyrshın «Qazaqstanda elektromobılderdi paıdalaný úshin damyǵan ınfraqurylymnyń bolmaýy, sondaı-aq olardyń qunynyń qymbattyǵynan elektr qozǵaltqyshy bar avtomobılderdiń úlesi áli de tómen», deıdi.

«Mysaly, Qazaqstanda bar bolǵany 100-den asa elektrmen qýattaıtyn stansa bar. Al Germanııada mundaı 7 myńnan astam stansa jumys isteıdi. Fransııa 2030 jylǵa deıin elektrmen qýattaıtyn stansalardyń sanyn 7 mln-ǵa jetkizýdi kózdep otyr. Sol sebepti elimizde elektromobılderdi damytýǵa qatysty daıyndaǵan zań jobalary elektromobılderdiń ınfraqurylymyn damytýǵa baǵyt­talǵan. Zań jobalarynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qury­lysy jáne qurylys qyzmeti týraly», «Avtomobıl joldary týra­ly», «Avtomobıl kóligi týraly», «Erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq­tar týraly», «Jol júrisi týraly» zańdaryna túzetýler engizý kózdel­gen», deıdi depýtat.

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda kún kúrt sýytady

Aýa raıy • Keshe