Mádenıet • 13 Maýsym, 2023

Balýan Sholaqtyń Ǵalııasyna arnaǵan ánniń shyǵý tarıhy

13265 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

О́leń jazý – bul da ǵylym. Ǵylymnyń zergerlik, sýretkerlik túri. Naǵyz sheber ǵana sózden kórkem sýret salady. Ony kóz aldyńa tutastaı elestetip, aqyn ózindik oı tolǵamymen oqyrmandaryna usynady. Sondaı tamasha týyndy, eleýli ánniń biri - «Ǵalııa» áni.

Balýan Sholaqtyń Ǵalııasyna arnaǵan ánniń shyǵý tarıhy

Osy ánniń shyǵý tarıhy týraly  «Egemen Qazastan» gazetiniń tilshisi Batyrhan Sársenhannyń «Balýan Sholaqtyń Ǵalııasy» maqalasyna kóz júgirtip ótsek. 

«Bes ǵasyr jyrlaıdy» atty jınaqqa top­tasqan ataqty balýan, aqyn, sazger jyrlary az da bolsa kópshiliktiń esinde. Kebeje túbindegi qurt dámindeı qunarly shýmaqtar elitedi. Sonyń ishinde Ǵalııaǵa arnalǵan shýmaqtarynyń saryny erekshe.

«Aıym da sen, Ǵalııa-aý, kúnim de sen,

Oń qabaǵym tartady kúlimdeseń.

Meniń kóńilim, Ǵalııa, daýalansyn,

Aýǵan túıe sekildi beıimdeseń.

Aıdyń kózin, Ǵalııa, bulyt alsyn,

Búıte berseń, júıkemdi qurytarsyń.

Qarshyǵa tós, qaz moıyn Ǵalııajan,

Qaı qylyǵyn qalqanyń umytarsyń?»

Ǵalııa jaıynda akademık-zertteýshi Ahmet Jubanov derekter jınaǵan. Onyń málimetine súıensek Ǵalııa qara surlaý kelgen, at jaqty, uzyn boıly, betinde azdaǵan sheshek daǵy bar, ótkir, sózge sheshen, on saýsaǵynan óner tamǵan sheber. Salt-joralǵy boıynsha Ǵalııany jastaı Birjan degenge atastyryp, boıjetken soń uzatyp jiberedi. Alaıda súıip qosylmaǵannan keıin, dám-tuzdary jaraspaı Ǵalııa tórkinine qaıtyp ketedi. Taldyrmash músin, sulý áıel aqyry Balýan Sholaqtyń kózine túsip, onyń júregin birden jaýlap alady. 

Buryńǵy áıeliniń baqytty bolǵanyna  qarsy bolsa kerek, Birjan qalyń malyn daýlaıdy. Ony tóleýge Ǵalııanyń ákesi Tileýdiń jaǵdaıy joq. Is bıler sotynda qaralyp, oqıǵadan habardar Balýan Sholaq ne de bolsa mal taýyp kelý úshin Kókshetaýǵa jol júredi. Onda balýandy basqa taǵdyr kútip turǵan edi. Balýandy ustap, túrmege jabady. Ǵalııa bolsa, bıler sotynda Birjandy jeńip, basyna tolyq azattyq alady. Al Shókeńe joǵalǵan seksen ógizdiń jalasyna Semeıden urlanǵan bir top jylqy qosylyp, isi qıyndaıdy. Ǵalııa kútýmen kúnderin ótkizedi. Onyń ústine sotta jeńilgen jaqtyń qyspaǵynan ne isterin bilmeı qınalyp júrgende «Sholaq pálen jylǵa sottalyp, jer aýdarylypty» degen habardy estıdi. Biraq bul qarsy jaqtyń taratqan jalǵan málimeti edi. 

Osylaısha arada biraz ýaqyt ótedi. Balýan temir torǵa toǵytylady.  Abaqtyda aıdan-kúnnen jańylǵan dara talant Ǵalııasyn saǵynǵanda  shyǵarǵan ańsarly ánin shyrqaıdy. 

 

Sońǵy jańalyqtar