“SYR MEIIRIMI” – QAIYRYMDYLYQ BASTAÝY

Áńgimeniń ashyǵyn aıtsaq, elimiz táýelsizdik alyp, eńsesin tiktegeli halyqtyń ál-aýqaty artyp, turmys-tirshilikteri jyl sanap jaqsaryp-aq keledi. Elba­sy­nyń tikeleı nusqaýymen ha­lyq­tyń áleýmettik jaǵdaıyn arttyrý kún tártibinen túsken emes. Aıt­qan­daı, Syr aımaǵynyń áleýmet­tik-ekonomıkalyq jaǵdaıy da jaq­saryp, syrboıylyqtardyń tur­mys deńgeıi de joǵarylap bara­dy. Dese de, elimizdiń qaısybir aı­maǵynda bolmasyn turmys taý­qy­me­tin tartyp otyrǵan turmysy tómen otbasylar da joq emes. Sodan da osyndaı az qamtamasyz etilgen otbasylaryna kómek qol­yn sozý, qaıyrymdylyq shara­la­ryn jasaý qajettilikke aınalyp otyr. Bizge túsken derekterge jú­giner bolsaq, Qyzylorda qala­syn­da áleýmettik jaǵdaılary az qam­tamasyz etilgen 208 jalǵyz­bas­tylar men múgedekter esepke alynǵan. Oblys ákimi Bolatbek Qýandy­qov­tyń tikeleı bastamasymen res­pýblıkalyq “Birligimiz jarasqan!” aksııasy aıasynda “Syr meıirimi” atty joba shuǵyl qolǵa alyna bas­tady. Bul joba aıasynda oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqar­masy janyndaǵy “Ardagerler úıi” mem­lekettik mekemesi men “Tur­my­sy tómen otbasylaryn qoldaý jónindegi aımaqtyq qor” az qam­tylǵan muqtaj jandarǵa áleý­met­tik qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan jumystardy josparly júrgizýdi mejelep otyr. Atap aıtar bolsaq, “Syr meıirimi” jobasy aıasynda jalǵyzbastylar men múgedekterge, asyraýshysynan aıyrylǵandar men tósek tartyp jatqandarǵa kún saı­yn ystyq tamaq berýdi uıym­das­tyrý, joǵaryda  aıtqandaı, tósek tartyp jatqandarǵa, bolmasa jú­rip-turýynda qıyndyǵy bar aza­mattardyń úıine de ystyq tamaq­tardy jetkizip berý, “Bir otbasy – ekinshi otbasyna” atty qaıy­rym­dylyq aksııasyn ótkizip, olardy qajetti kıim-keshekpen qam­tamasyz etý qarastyrylǵan. Osy qaıyrymdylyq aksııasy aıa­synda qaladaǵy 150 jalǵyz­bas­ty­lar men múgedekterge eki aı boıy túski as berilmek. Túski as Qy­zyl­orda qalasynyń 3 aımaǵynda, atap aıtar bolsaq, Tasbóget, Tıtov, Shanhaı kentterindegi “Bolashaq”, “Baqyt”, “Arman” atty meıram­ha­nalardyń árqaısysynda 50 adamǵa beriledi. Al, qımyl-qozǵalystary óte nashar 90 azamattyń úıine as-aýqat jetkizip berilmek. Sondaı-aq, aı saıyn “Bir otbasy – ekinshi otbasyna” atty qaıyrymdylyq ak­sııasy ótkizilip, turmysy asa tó­men otbasylaryn kıim-keshekpen qamtamasyz etý de qolǵa alynyp jatyr. Kúni keshe oblys ákimi B. Qýandyqovtyń qatysýymen Tas­bó­get kentindegi “Arman” meıram­ha­nasynda “Syr meıirimi” jobasy aıasyndaǵy áleýmettik jaǵdaıy az qamtamasyz etilgen azamattarǵa be­rilgen túski astyń kýási boldyq. Sol kúni úıine kirip-shyǵa almaı­tyn 90 azamatqa da ystyqty saq­taı­tyn ydysqa quıylǵan túski ta­maq jiberildi. Túski asqa kelgen tur­mysy tómen otbasylarynyń áljýaz jandary kózderine jas alyp, qamqor qoldaryn sozyp jat­qandarǵa degen júrekjardy lebizderin jetkizdi. – Elbasymyzdyń basty baqy­laýynda turǵan “Birligimiz jaras­qan!” aksııasy aıasyndaǵy “Syr meıirimi” jobasy aı ótken saıyn aıasyn keńeıte bermek. Syr aıma­ǵyndaǵy turmysy tómen otba­sy­laryn áli de anyqtaý, olardyń bir­de-bireýin nazardan tys qal­dyr­maý – bizdiń basty boryshy­myz, – deıdi oblys ákimi B.Qýandyqov. Erkin ÁBIL. QYZYLORDA. “VIDERGEBÝRT”  – BAÝYRLASTYQ BASYNDA Qaraǵandy aımaǵynda quryl­ǵan ulttyq-mádenı ortalyqtardyń alǵashqysy sanalatyn  bul qoǵam­dyq birlestikke byltyr 20 jyl toldy. 10 myńnan astam jergilikti nemis otbasylary yntymaǵyn kór­shi-qolańdarymen, ujymdas­tary­men, tilektesterimen uıysty­ryp, tili men mádenıetiniń, óneri men salt-dástúriniń jańǵyrýyna, ósip-órkendeýine uıytqy bolyp júrgen onyń qanattas býyndary barlyq aýdandarda, qalalarda udaıy belsendi is-qyzmeti arqyly kózge túsip keledi. Bıyl Germa­nııa­nyń Qazaqstandaǵy jylyna baılanysty maqsat ortaq, múdde bir taǵdyrlas otandastarǵa arnal­ǵan qyzǵylyqty sharalar odan saı­yn kóp belgilengen. Osy oraı­da “Vıdergebýrt” mádenı-qoǵam­dyq birlestiginiń úılestirýshisi Irına Kenıg hanymmen tildes­ke­ni­mizde bylaı dep áńgimeni jal­ǵastyryp áketken-di. Jaqynda K.S.Stanıslavskıı atyndaǵy orys drama teatrynda óndiristi óńirde  ornyǵý, jersiný, baıyrǵy turǵylyqty halyqpen týystasyp, baýyrlasyp ketken ómir, eńbek joldary, ózindik ult­tyq erekshelikti saqtap qalý tý­ra­ly uıymdastyrylǵan  kitaptar, fotosýretter, derekti qujattar kórmesin kórýshiler biraz jaıǵa qanyqty. Shyǵarmashylyq toptar­dyń óneri nemis etnosynyń  máde­nıeti máýeliligin kórsetti. Ol bir jaǵynan eki jyl saıyn ótkizilip turatyn “Nemis mádenıeti kún­deri” festıvaline jaqsy daıyn­dyq boldy. Osynyń aldynda Pav­lo­darda ótken atalǵan sharada biz­diń birlestik birinshi oryndy ıem­dengen edi, – degen Irına Gýs­ta­vo­vna ulttyq úrdisti damytýǵa  barlyq jaǵdaı jasalyp otyrǵan­dyǵyna razylyq bildirdi. Sonymen qatar sóz oraıynda ortaǵa salǵanyndaı, qaraǵandylyq nemisterdiń kezinde tarıhı otan­daryna kóptep oralýyna sáıkes sandary azaıyp, qatarlary sırep qalǵanymen, eńbekqor, tártipti, mindetke berik jurttyń bedeli esh olqy tartqan joq. Aımaqtyń má­denıetin, ekonomıkasyn órletýshi­ler­diń sapynda nemister qalyp­ta­ǵydaı bas shepte. Máselen,  olar basymyraq shoǵyrlanǵan  Saran qalasyndaǵy eki folklorlyq ansambl óneri alysqa málim. Al temirtaýlyq, jezqazǵandyq, bal­qash­tyq nemister arasynan qashan­ǵydaı óndiris maıtalmandary, bil­girleri kóp shyǵyp,  jumysqa yj­daǵattylyqtyń úlgi-ónegesi bolyp otyr. “Vıdergebýrt” qazaqshalaǵanda qaıta órleý degen maǵynany bil­diredi. Shynynda atyna zaty sáı­kesteı. Ánebir ýaqytta joǵalyp kete jazdaǵan  til, ádet-ǵuryp, má­de­nıettiń búgingi búr jarýyn ót­kendegimen esh salystyrýǵa kel­meı­di. Baldyrǵandardyń aldymen tilderin ana tilinde syndyrýyna jol ashyq, múmkindik keń. Ger­ma­nııa men Qazaqstan arasynda ta­myr jaıǵan ekijaqty yntymaq­tas­tyq nıet izgiligin tereńdete túsýde. Bul kúnde oblystaǵy etno-mádenı birlestiktiń bári “Vıder­gebýrt” tájirıbesin tálim tutady. Elimizdiń týysqandyqty, tutas­tyqty ustanǵan saıasatyn áý bastan qoldap, nyǵaıtýǵa úlesin aıanbaı qosyp kele jatqan birlestik bel­sendiligi Germanııanyń Qazaq­standaǵy jylynda jańa qyrynan jarqyraı tanyla túsýde. Aıqyn NESIPBAI. QARAǴANDY.