Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, bıylǵy jaz óńirde 1 mln 97 myń tonnadan astam shóp daıyndalýy kerek. Al búgingi kúnge deıin shabylǵan shóptiń shamasy 50 myń tonnaǵa jetpeıdi. «Oblys sharýashylyqtary shabyndyq jumystaryn maýsymnyń on besinde bastaǵan. Biraq jańbyr jaýyp ketti ǵoı. Qazir qaıtadan kirisip jatyr. Bıyl shóp jetkilikti, jospar oryndalady. Sharýashylyqtardyń bári qysqy mal azyǵyn artyǵymen daıyndap alatyn jaǵdaıda otyr. Birqatar iri sharýashylyq birjyldyq, eki, úshjyldyq shóp egedi. Olardyń birazy shabyndyǵyn jylyna eki márte shaýyp alady. Bıyl shóptiń baǵasy da arzandaý bolýy múmkin», deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bas mamany Kenjeqozy Jumandyqov.
Birsypyra sharýalar túrli sebeptermen shópke áli shyǵa qoımaǵan. Mysaly, oblys ortalyǵynan shalǵaı jatqan Amangeldi aýdanyndaǵy fermer Boranbaı Qoıshymanov naýqandy synǵan tehnıkasyn saılap alǵan soń bastaǵaly otyr.
– Bıyl shóptiń shyǵymy jaqsy. Mańaıymdaǵylar shaýyp jatyr, qalyń sııaqty bolyp kórindi. Eki-úsh kúnde kirisemiz. Jazdyń basy ystyq bolyp, qyrlaý jerlerdi kúıdirip jibergen. О́tkende úsh-tórt kún úzik-úzik jańbyr bolyp, sodan keıin kógin saqtap tur endi. Amangeldiniń tabanynda shóp bar, bıyl sý jaqsy jaıyldy, – deıdi sharýa.
Naýyrzym aýdanyna da shóp jaqsy shyqqan. Bul óńirdiń sharýalary mundaı berekeli shabyndyqty kópten kórgen joqpyz dep otyr. Alǵashqy tirkemesin keshe ǵana jetkizip alǵan sharýa qojalyǵynyń basshysy Dmıtrıı Isaev: «Byltyr shóptiń bir túgin jergilikti halyqqa 6 myńnan, syrttan kelgenderge 8 myńnan satqanbyz. Bıyl 2 myń teńgege qymbattaıtyn shyǵar. О́ıtkeni janarmaı qymbat, jumysshylardyń jalaqysyn da kóbeıttik, shóp mol, biraq shyǵyn kóp. Osynyń bárin eskerý kerek bolady. Qalaı bolǵanda da, bıyl jergilikti halyq qystan qysylmaı shyǵady», dedi.
Meńdiqara aýdanyna qarasty Teńiz aýylynda 15 shaqty shaǵyn sharýa qojalyǵy bar. Bul óńirde shóp áli kóterilip úlgermegendikten, sharýalar tek oıpań jerlerge ǵana shalǵy salyp jatyr. Osy aýylda 50 bas qara mal ustap otyrǵan Erbol Qarymsaqovtyń aıtýyna qaraǵanda, byltyr qysta bul óńirge túsken qar juqalaý bolyp, kóktemde erigen qar jerge tez sińip ketken. «Jyldaǵydaı jylǵa bolyp aqpady. Odan keıin jazdyń basyndaǵy eki apta óte ystyq boldy. Sondyqtan bıyl shóp azdaý. Biraq shildede jaqsylap turyp bir ret jańbyr jaýsa, qaý etip kóterilip ketetin shyǵar degen úmitimiz bar. Biraq aýa raıyna úmittenip, kókke qol jaıyp otyra berýge bolmaıdy. Ár aýylda iri-iri sharýashylyqtar bar. Olardyń moınyndaǵy áleýmettik jaýapkershilik te salmaqty. Sondyqtan osyndaı qýatty sharýashylyqtardyń basshylary qazirden bastap halyqtyń qamyn oılap, birjyldyq, kópjyldyq shópterdi egip tastaǵany abzal. Mysaly, oblysta sýdan shóbin egip jatqandar bar. Ony jylyna eki ret shaýyp alýǵa bolady. Osyndaı jolmen ár aýdanda qysqy mal azyǵynyń qoryn jasap qoıý qajet. Biz jaqtyń maly jylyna, kem degende, bes aıdaı qorada turady. Qys aıaǵy uzaryp ketse, qolynda tehnıkasy joq keıbir qarapaıym turǵyndar shóbin jetkize almaı tarylyp qalatyn jaǵdaılar bolyp turady. Al árbir aýdan jalpyǵa ortaq qysqy mal azyǵynyń qoryn jasap alsa, halyqqa úlken qoldaý bolar edi. Kóktemge qaraı bireýge bir tonna, bireýge jarty tonna shóp jetpeı qalyp jatady. Álgi qor osyndaıda qysylǵan aǵaıynǵa kádimgideı dem berer edi. Ony eshkim tegin almaıdy, árkim óz qarajatyna satyp alady. Bul sol qordy jasaqtap otyrǵan sharýashylyqqa da paıdaly bolar edi», deıdi sharýa.
Jalpy, óńirde shóp shabý naýqany shildeniń onyna qaraı qyza túsetin syńaıly. Búginge deıin shamamen 100 gektardaı shabyndyq shalǵyǵa ilindi. Qazir 138 myń tonna shóp daıyndap alýdy josparlap qoıǵan Amangeldi aýdany alda keledi. Bul óńirdiń sharýalary 20 myń tonnadaı shóp shaýyp aldy.
Qostanaı oblysy
