Tárbıe • 04 Shilde, 2023

«О́rkendeýdiń» ónegesi

244 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ulttyq tárbıege negizdelgen «О́rkendeý» baǵdarlamasyn búginde mektepter men balabaqshalar tıimdi paıdalanyp keledi. Oǵan jýyrda uıymdastyrylǵan respýblıkalyq veb-semınarda taǵy bir márte kóz jetkizgendeı boldyq.

«О́rkendeýdiń» ónegesi

2-5 jastaǵy balalarǵa ar­nal­­ǵan «О́rkendeý» baǵdar­la­masy avtorlarynyń biri – L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnı­versıtetiniń dosenti, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty Fatıma Jumabekovanyń aıtýynsha, jobanyń jańashyldyǵy men qundylyǵy qazirgi kezeń úshin mańyzdy.

– Qazirgi tańda úzdiksiz bilim berý jas urpaqtyń bilimimen ǵana emes tárbıesiniń tereńdigimen de ólshenetini belgili. Ulty­myzdyń aldynda turǵan mindet – tárbıeli, bilimdi, jan-jaqty, básekege qabiletti urpaq tár­bıeleý. Osy oraıda mektepke deıingi kezeńde balanyń tár­bıesin ulttyq qundylyqtarǵa negizdeý ári ony zamanaýı ádistemelermen, ınnovasııalyq tehnologııalardy paıdalaný arqyly júzege asyrý mańyzdy. Mektepke deıingi uıymdarda pedagogterdiń kásibı turǵydan úzdiksiz ósýin qamtamasyz etý kerek. О́zara áriptestik is-qımyl ornatý arqyly ata-analardyń bilim berý isine tartý ári balany «Oıyn arqyly oqytý» qaǵıdaty boıynsha tárbıeleý óte ózekti másele, – deıdi Fatıma Jumabekova.

Atalǵan qaǵıdatty iske asyrý maqsatynda «О́rkendeý» ulttyq tárbıe baǵdarlamasy Astana qalasynyń №36 «Balapan» jáne №75 «Balalyq shaq» mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda tájirıbeden ótkizildi. Joba avtorynyń aıtýynsha, baǵdar­lamanyń jańashyldyǵy otandyq bilim berý keńistiginde óte sırek kezdesetin, adamzattyń dana­lyǵy men tájirıbesin ózine jınaqtaǵan biregeı tárbıeniń tiregi bolatyn mazmundy qam­tıdy. Urpaq tárbıeleýdiń basty ustanymy retinde uly dala danalarynyń «Izgilik ilimi», «Hal ilimi», «Jan qýaty ilimi», «Tolyq adam», «Ar ilimi» ilimderine negizdelip, babalar ulaǵaty taǵylym men tárbıege arqaý bolady, aǵartýshy ult ustazdarynyń ustanymdary basshylyqqa alynady. Árbir balamen is-árekettiń barysy izgilikke, qaıyrymdylyq pen baýyrmaldyqqa baǵyttalady.

Sondaı-aq jas kezeń­derine sáıkes bala ıge­rýge tıisti bilim, iskerlik pen daǵdylardy qalyptastyrýda baǵdarlama mazmuny «Rýhanı tárbıe álemi», «Eltaný álemi», «Zııatkerlik álemi», «О́ner álemi», «Salamat­taný álemi» baǵyttary bo­­ıynsha júıelendi. Buǵan qosa «Ata murasy», «Áje danalyǵy», «Áke ónegesi», «Ana tárbıesi» ata-analar qaýymdastyǵyn qalyp­tastyrý arqyly áleý­met­tik jaǵdaıdy, otbasy qundy­lyq­taryn, ulttyq salt-dástúr men mádenı erekshelikter eske­rilip, balaǵa kórkem minez-qalyp­tas­ty­rý kózdelgen. «Ata-ana, bala,  pedagog» úshtik odaǵynyń bir­tutastyǵyn ornyqtyrý, bala­men jumysty ata-analarymen,­ qorshaǵan ortamen ózara ynty­maqtastyqta qurý asa mańyzdy.

«О́rkendeý» ulttyq tárbıe baǵdarlamasynyń úılestirýshisi Kúlán Turysbekqyzynyń piki­rin­she, ulttyq tárbıe bala­­baq­­shadan bastalyp, mek­­­tepte jal­ǵasyn tabady.­ «Otbasynda ana tilinde jaqsy sóıleýge, sóılem qurap oıyn jetkizýge daǵdylanady. Áje­siniń aıtqan ertegilerin tyń­dap, ár nárseni tanyp bilýge qyzyǵýshylyǵy artady. Ákesi men anasynyń aıtqan aqylyn tyńdap, aıtqandaryn oryndaýǵa talpynady. Atasynan «Jeti atasyn» sanamalap aıtýdy úıre­­nedi. Sol arqyly balanyń boıynda otbasylyq qundylyq qalyptasady», deıdi ol.

– Balabaqshamyzda 2020 jyldan bastap «О́rkendeý» ulttyq qundylyqtarǵa negiz­delgen joba iske qosyldy. Osy­nyń aıasynda baǵdarlama avtor­lary­men birlese kóptegen jumys júrgizilip, qalalyq, respýblıkalyq semı­nar­­lar ótki­zildi. Baǵdarlama mektepke deıingi tárbıe men bilim berý salasy boıynsha Oqý-aǵartý mınıstriniń buıryǵymen mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń «Memlekettik jalpyǵa mindetti standartyna» jáne tıptik oqý josparyna sáıkes daıyndaldy. Baǵdarlamada bala tárbıesindegi ata-analarmen tyǵyz baılanys ornatýǵa basa nazar aýdarylǵan, – deıdi Astana qalasyndaǵy №36 «Balapan» balabaqshasynyń meńgerýshisi Z.Imanbaeva.