Medısına • 31 Shilde, 2023

Medısınalyq kómektiń múmkindigi artty

296 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jumystyń tıimdiligi negizinen medısınalyq kómekti uıymdastyrý deńgeıinen baıqalady. Tıisinshe, bul salaǵa qatysty azamattar tarapynan qoıylatyn talap-tilek te tolastamaıdy. Sondyqtan kópshiliktiń údesinen shyǵý úshin atalǵan qyzmetti kórsetý sapasyn jaqsartýǵa barynsha kóńil bólinip jatyr.

Medısınalyq kómektiń múmkindigi artty

Bul rette Densaýlyq saq­taý vıse-mınıstri Vıacheslav Dýd­nık medısınalyq kómekti uıym­dastyrý týraly keńinen málimet berdi. Onyń aıtýyn­sha, halyqqa 3 myńnan asa ambýlatorlyq-emhanalyq jáne 800-den asa aýrýhana uıy­my medısınalyq kómek kór­­se­te­di. Bıyl birinshi toq­­sannyń qorytyndysy bo­ıyn­sha azamattar emhanalar­da 300 mln-nan asa ret qa­ral­ǵan. Stasıonarlarda 800 myń adam, onyń ishinde shu­ǵyl túrde 490 myń adam emdeldi. 4,5 myń turǵyn jo­ǵa­ry mamandandyrylǵan medı­sınalyq kómek aldy, 250 myń­nan asa operasııa jasal­dy. Osy kezeńde elde 96 myń­nan asa náreste dúnıege keldi. Al kún­dizgi stasıonarlarda 375 myń adam emdeldi. Jedel me­dısınalyq kómek qyz­meti shamamen 1 mln 900 myń sha­qyrýǵa qyzmet kórsetti. Jal­py, halyqqa qoljetimdi jo­ǵa­ry ma­mandandyrylǵan medı­sı­nalyq kómektiń 80 túri bar.

Búginde densaýlyq saqtaý júıesinde 270 myńnan asa adam jumys isteıdi, onyń ishinde 79 myń dáriger, 190 myń ortasha medısına qyzmetkeri bar. Jedel medısınalyq kómek kórsetý úshin 1,5 myń kóshpeli jedel medısınalyq kómek brıgadasy jumys isteıdi. Táýligine JMK brıgadalary 22 myńnan asa shaqyrýǵa qyzmet kórsetedi. Medısınalyq avıa­sııamen 500 pasıent tasymaldandy, qashyqtan 760  myń me­dısınalyq qyzmet kór­se­til­di.

«Densaýlyq saqtaýdyń basym baǵyttarynyń biri – ba­la­lar­dyń densaýlyǵyn qorǵaý. Qazir júkti áıelderdiń 82%-y perınataldyq ýltra­dy­bystyq skrınıngpen qamtylǵan. 5 jasqa deıingi balalary bar otbasylar – IýNISEF balalar qorynyń usynystaryna sáıkes patronajdyq baqylaýda. Bul rette jasyna tolmaǵan bala­lar­dyń 93%-y patronajben qamtylǵan. Mınıstrliktiń bas­ta­masymen elimizde 13 perı­na­taldyq ortalyq salý jos­parlanyp otyr. Búgingi tańda 240 bosandyrý uıymy jumys isteıdi, onyń ishinde 37 úshinshi deńgeıdegi perınataldyq or­talyq jáne 3 akýsherlik res­pýb­lıkalyq ortalyq bar. Ambý­­latorlyq deńgeıde aký­­sher­lik-gınekologııalyq kó­­mekti 810 áıelder konsýl­tasııasy kórsetedi. Júkti áıel­derdiń 99%-y – medısına qyzmetkerleriniń baqy­laýyn­da, olardyń 90%-y erte baqy­laýmen qamtylǵan», dedi V.Dýdnık.

Sonymen qatar elimizde jyl saıyn eń kóp taralǵan aýrý­­lardy erte anyqtaý úshin tur­ǵyndarǵa skrınıng júrgi­zi­ledi eken. Máselen, bıyl bi­rin­shi toqsannyń ózinde 3 mln-nan asa adam skrınıngten ótti. Aýrýdyń erte belgileri bar 94 myń adam anyqtaldy.

«Qaterli isik statıstıkasy tym joǵary. Máselen, Qa­zaqstanda jyl saıyn 37 myńnan asa adam qaterli isik aýrýyna shaldyǵady, 14 myńnan asa adam qaıtys bolady. Búgingi tańda osyndaı dıagnozben 200 myń pasıent esepte tur. Bul rette naýqastardyń 55%-y – eńbekke qabiletti jasta. Onkologııalyq aýrýlardyń qurylymynda birinshi orynda – sút bezi obyry, ekinshi orynda ókpe obyry tur. El­degi onkologııalyq aýrýlary bar naýqastardyń 29%-y nóldik jáne erte satysynda anyqtalady, bul medısınalyq qyzmet sapasynyń jaqsarǵanyn kórsetedi. Onkologııamen aýy­ratyn naýqastarǵa medı­sı­nalyq kómek kórsetýdiń beki­tilgen standarty da osy maq­sat­tarǵa baǵyttalǵan. Mem­le­ket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstanda onkologııalyq aýrýlarmen kúres jónindegi 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospardyń jobasy ázirlendi, ol 5 baǵyttan turady. Bul ba­ǵyttardyń qataryna profılaktıka, erte dıagnostıka, mamandandyrylǵan emdeýdi damytý, pallıatıvtik kómek jáne ońaltý, sondaı-aq kadrlyq áleýet pen ǵylymdy damytý jatady», dedi vıse-mınıstr.

Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligi aýyl turǵyndaryn da nazardan tys qaldyrmaıdy. Spı­kerdiń aıtýynsha, búginde eli­mizde profılaktıkalyq dıag­nostıka men medısınalyq qyzmetterdiń keń spektrin usy­­natyn 150 jyljymaly me­­­dısınalyq keshen jumys is­teı­di. Bul 500-ge jýyq eldi me­kendi qamtıdy. Osyǵan deıin aýyl-aımaqtan 748 myń adam tekserildi. Sondaı-aq bıyl sáýir aıynda 112 eldi me­kendi qamtıtyn «Salamatty Qa­zaqstan» medısınalyq poıy­zy iske qosyldy.

Medısınalyq kómekti uıym­­dastyrý baǵytynda jas­tar­dyń reprodýktıvti densaý­lyǵyn qorǵaýdyń da ma­ńyzy zor. Bul turǵyda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Analar den­­saýlyǵyn qorǵaý basqar­ma­­synyń basshysy Shákızat Halyqova aıtyp berdi.

«Bıyl Memleket bas­shy­­synyń tapsyrmasy bo­ıyn­sha mınıstrlik ana men bala densaýlyǵyn saqtaýǵa ba­ǵyt­tal­ǵan «Árbir áıel – árbir bala» atty tujyrymdamanyń jobasy ázirlendi. Bul jobany ázirleýge eli­mizdiń bi­lik­­ti mamandarymen qatar, JOO-lardyń professorlary qa­tys­ty. Nátıjesinde joba­nyń ári qaraı oryndalýyn qam­tamasyz etý baǵytynda is-josparlar kesheni jasaldy. Osy is-josparlar kesheninde ne­kege turmaǵan bolashaq ot­ba­­synyń densaýlyq pasportyn engizý jobasy ázirlendi. Bul jobanyń aıasynda nekege turmas buryn qyzdar men jigit­terdi profılaktıkalyq tek­serý kózdelip otyr. Bul bola­shaqta árbir jastyń re­pro­dýktıvtik, somatıkalyq, genetıkalyq saýlyǵyn saqtaý mańyzdy ekenin, ıaǵnı deni saý urpaq deni saý ulttyń kepildigi ekenin kórsetedi. Joba aıasynda usynylatyn usynys – mindetti túrde tekserilý emes. Árbir jas jup nekege tur­mas buryn erikti túrde ózde­ri osyndaı tekserýden ótip, ózi­niń densaýlyǵy týraly to­lyq aqparatty ala alady. Bul aqparattyń nátıjesi boıynsha tujyrymdama qyz balanyń nemese er azamattyń óz qolyna beriledi. Ol mindetti túrde ne­keni ári qaraı jalǵastyrmaý kerek degen tujyrymdama emes, nekege turýǵa tyıym salynbaıdy. Taǵy da aıta keteıin, munyń basty maqsaty – otbasyn qurmaı turyp jastardyń óz densaýlyǵy týraly tolyq aqparatty alýy. Eger qandaı da bir dert anyqtalǵan jaǵdaıda, tolyq emdelýden ótip, josparly júktilikke daıyndalýy úshin kózdelip otyrǵan joba», dedi basqarma basshysy.

Jobanyń mazmunymen Den­saýlyq saqtaý mınıs­trliginiń saıtynan tanysýǵa bolady. Sonymen qatar atalǵan joba basqa memlekettik organdarǵa kelisý úshin joldandy jáne qyzý talqylanyp jatyr.

Sońǵy jańalyqtar