Bilim • 01 Tamyz, 2023

Bilikti jastyń bási joǵary

140 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev 4 shildede «Kásiptik biliktilik týraly» Zańǵa qol qoıdy. Bul qadam kásiptik biliktilik júıesin damytýǵa áser etetini anyq. Bul jóninde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Oljas Ordabaev baspasóz máslıhatynda tarqatyp aıtyp berdi.

Bilikti jastyń bási joǵary

«Kásiptik biliktilik týraly» Zań­nyń maqsaty azamattardyń bi­limin, daǵdylary men mashyq­ta­­ryn baǵalaýdyń táýelsiz jáne obektıvti júıesin qurýǵa negiz­del­gen. Zaman aǵymyna qaraı ekonomıkany sıfrlandyrý, ju­mystyń jańasha formattary, udaıy biliktilikti arttyrý syndy máseleler eńbek naryǵynyń aıryqsha belgilerine aınalyp úlgerdi. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi «Kásip­tik biliktilik týraly» Zań­dy ázirlegende álemdik tájirıbeni egjeı-tegjeı taldap, otandyq Ult­tyq biliktilik júıesiniń aǵym­daǵy nátıjelerin eskergen.

– Eńbek naryǵynda básekelestik artqanda jańa daǵdylardy úı­renip, basqa mamandyqtardy da ıgerip otyrýymyz qajet. Búginde kóptegen mamandyq boıynsha daǵ­dylardyń ózektiligi tek eki jyl saqtalady eken. Engizilip jatqan júıe jumys izdeýge jáne jańa jumysqa birinshi kezekte túlekterdi ornalastyrýǵa septigin tıgizedi. Osylaısha, táýelsiz sertıfıkattaý arqyly jumysshy óz quzyretin naqty baǵalaýǵa, bilimin, daǵdylaryn rastaýǵa múm­kindik alady. Jeke jumys berý­shilerge qyzmetkerlerdiń bilik­tiligin rastaıtyn qujat qa­jet. Mundaı jaǵdaıda sertıfıkat jumysqa qabyldaý kezinde keıbir mamandyqtar boıynsha negizgi qujatqa aınalady. Jumys berýshi úshin de sertıfıkattaý óte tıimdi. О́ıtkeni olar jumysqa qabileti bar, ıaǵnı qolynda ony rastaıtyn sertıfıkaty bar azamattardy qabyldaýǵa tyrysady. Osy taqyrypqa tereńirek úńilip, eńbek naryǵynda eldegi, álemdegi trendterdi qaperge alsaq, atalǵan zań jobasynda eńbek naryǵyndaǵy ózgerister eskerilgenin bilý qıyn emes. Onyń ishinde sıfrlandyrý, jańa mamandyqtardyń paıda bolýy qamtylǵan. Tórt jyl bilim almaı-aq meńgerýge bolatyn mamandyqtar paıda bolyp jatyr. Munda «Kásiptik biliktilik týraly» Zań eńbek naryǵynda jastardyń birden shıraýyna septesedi, – deıdi O.Ordabaev.

Iá, qazir onlaın kýrstardan ótip, túıgen-bilgenine qaraı eńbek etip jatqan jastar kóp. Mundaı jańashyldyqtarǵa jas­tar da beıimdelip keledi. Olar udaıy biliktiligin arttyrýǵa tyrysady. Buryn kez kelgen sala mamanynyń biliktiligi 10 jylǵa deıin jetse, qazir sarapshylar bilim-biligimizdiń eki jylǵa deıin ǵana mańyzdy bolatynyn aıtady. Bul degenińiz san salanyń mamandary keminde eki jyl saıyn bilimin jetildirip otyrýǵa tıis degendi uqtyrady. Biliktilikti arttyrý arqyly ornalasýǵa bolatyn jumystarda balama oqý júıesi basty qural sanalady. Se­bebi sala mamandarynyń orta, jo­ǵary bilimi bolmaýy múm­kin ǵoı. Mundaıda jumysshy ózi izdenip jıǵan bilim-biligin qalaı dáleldeıdi? Endi olar qabi­letin, biliktiligin naqtylaıtyn ortalyqta dáleldeıdi. Bul zańda kórsetilgen. Iаǵnı biliktiligin rastap, qolyna sertıfıkat alǵan azamattyń eńbek naryǵynda bási joǵary boldy. Bul el aza­mat­­­tarynyń eńbek naryǵyna meı­­linshe erterek shyǵyp, qam­danýyna septesedi. Jumysshy men ju­mys berýshiniń tez til tabysýy­­na járdemdesedi.

– Jumys izdep júrgen azamat óz biliktiligin rastap, sertıfıkat úshin ortalyqqa júgi­nedi. Teorııalyq jáne prak­tı­kalyq emtıhannan ótedi. Táýel­siz ba­ǵalaýdan sátti ótken aza­mat­tar­ǵa, árıne, sertıfıkat beriledi. Bul rette sertıfıkattar eńbek na­ryǵynda basqa qujattarmen qatar tanylady. Emtıhannan óter kezde jumysy bar qyz­met­kerlerge eńbek naryǵyna sáı­kes kepildikter men ótemaqy jáne jeńildikterdiń barlyq kólemi be­ri­ledi. Al jumyssyz azamattarǵa sertıfıkat alý úshin memleket ataýly vaýcherlerdi usynady. Iаǵnı ju­myssyz azamattar sertıfı­kat­­taýdan tegin ótedi. Ol úshin ju­­myssyzdar ju­myspen qamtý orta­lyǵyna barady. Kásiptik bilik­tilikti taný má­seleleri bo­ıynsha barlyq aq­parat biryńǵaı aq­parattyq por­talda jınaqtalady. Ol portal – eńbek bırjasynda. Kásip­ter týraly tolyq aqparat saıtta qoljetimdi bolady. Iаǵnı jumysshylarǵa qandaı talaptar qoıylady, mamandyq boıynsha qaı jerde bilim alýǵa bolady, sertıfıkatty qalaı alýǵa bolady degen sıpattaǵy taǵysyn taǵy aqparattardy saıttan tabý qıyn emes, – deıdi vıse-mınıstr.

Túıgenimiz, «Kásiptik biliktilik týraly» Zań Ulttyq biliktilik júıesin engizýge jol ashyp otyr. Bul da bolsa eńbek naryǵynda jumys berýshilerdiń usynysyna saı bilikti maman daıarlaýǵa sep­tesedi.