Qoǵam • 08 Tamyz, 2023

Qaısarlyq qaǵıdasy

435 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Ár elde, ár óńirde taǵdyry áserli, bolmysy ár qıly jandar bar. Qıyndyqqa qaıyspaǵan bul qaısar adamdardyń ómirden túıgeni, baqytqa jetý jolyndaǵy san myńdaǵan qadamy – kópke úlgi. Sonyń biri – eki aıaǵynan aıyrylǵan Aısulý Súleımenovanyń dara joly.

Qaısarlyq qaǵıdasy

– 2011 jyl. 3-kýrsqa endi kóshken ýaqytym. Ádettegideı aýylǵa, ata-ájeme jol tarttyq. Kenet jaryq jyldamdyǵyndaı ýaqytta apat bolyp, qatty ekpinnen kólik jol jıegine shyǵyp, toq jalǵanǵan baǵanalarǵa soqtyǵysty. Soqqydan keıin baǵana qulady. Dalada jańbyr jaýyp tur. Negizi men apattan aman qaldym, biraq kólikten túskende elektr symdaryn basyp ketippin. Aıaǵymdy tok urdy. Aýylǵa jetkizilgenimmen, der kezinde kómektesetin tájirıbeli dárigerler bolmady. Onyń ústine demalys kúnderi, tek 2-3 kúnnen keıin ǵana meni qalaǵa jetkizdi. Dárigerler aıaǵymdy aman alyp qalýǵa tyrysty, alaıda múmkin bolmady. Olar shirı bastap, gangrena paıda bolyp, búkil deneme taraı bastaǵan eken. Keıin mamandar anama tez arada aıaǵymdy kespese, bir aptadan keıin qaıtys bolyp ketedi dep jetkizdi. Múmkin erterek kelgenimde, aıaǵymdy aman alyp qalýǵa bolatyn ba edi...Qatty qıyn boldy. Jyladym. Nege men? Nege maǵan? Ol kezde nebári 20 jastaǵy qyzbyn ǵoı, – dep Aısulý kóz jasyn súrtti.

Biraq sol qarshadaı boıjetken taǵdyrdyń taýqymetin kóterdi. «Bir Allanyń mańdaıǵa jazǵany» dep aýyrtpalyqqa qabyrǵasy qaıyspady. Ezilse de, eńsesin túsirmedi. Oǵan et jaqyn týystary demeý boldy. Kún-tún demeı, jaraly jannyń janynan bir sát alystamady. Tipti názik bolmysy artynda jasyrynǵan qaısarlyǵynyń arqasynda oqýyn tas­tamaı, aýrýhanada dáristerin onlaın jalǵastyrdy.

– Oqýymdy aıaqtaımyn dep sheshtim. Bul jaǵdaıdan qashyp kete almaıtynymdy da túsindim. Sondyqtan basyma túsken isti qabyldadym. О́mir ári qaraı jalǵasatynyna sendim. Árıne, ol burynǵydaı tez ótpeıtinin de bildim. Meniń barlyq myqty qasıetterim anamnan daryǵan sekildi. Osy jaǵdaı bolǵanda anam álsizdik tanytpady. Maǵan únemi «bári jaqsy bolady» dep qaıtalaıtyn. Sol kezeńderi de, qazir de meniń janymnan tabylady. Osy qıyn-qystaý kezeńde bir ret te óziniń kóz jasyn maǵan kórsetken joq. Tek maǵan kúrdeli ota jasalyp, aman qalǵanymdy estigende bir ret kózine jas aldy. Árıne, meniń qasymda osyndaı myqty tulǵanyń bary maǵan úlken kúsh syılaıdy. Protezge úırenip, júre bastadym. Oqýymdy sátti aıaqtadym. Dıplomymdy aldym. Odan keıin turmysqa shyǵyp, 2013 jyly uldy boldym. Bappen, ómirim jalǵasa berdi. Qazir meniń kishkentaı qoldaýshym, tiregim ulym bar. Biraq ózara belgili bir jaǵdaıǵa baılanysty joldasymmen ajyrastyq. Balamdy balabaqshaǵa ótkizip, ózim jumys izdedim. Birneshe mekeme meniń densaýlyǵymdy bilgen soń, jumysqa almady, – dedi ol.

Jigeri jasymaǵan Aısulý «Qazaq­mys» korporasııasyna túıin­de­mesi men óz densaýlyǵyn ashyq baıandap, hat jazady. Keıin bir aıdyń ishinde shaqyrtý alyp, osy kásiporynda IT sala­syna jumysqa qabyldanady. Bul kom­panııa oǵan biraz múmkindik syılap, adam, tulǵa retinde qalyptasýǵa sep­tigin tıgizgen. Sol Astanaǵa kóship kel­gen jyldary Paralımpıada orta­ly­ǵy ony da jattyǵýǵa shaqyrady.

– Ortalyqtan «Seniń múmkindigiń bar» dep qaıta-qaıta shaqyrdy. Biraq men ol kezde daıyn bolmadym,­ tek bir jyldan keıin ǵana bardym. Osy­laı­sha, paralımpıadashylar qata­­ry­na qosyldym. Ortalyqqa nege­ bir jyl­ buryn barmaǵanyma ókin­­dim. Orta­lyqta maǵan barlyǵyn kór­setip, túsindirdi. Keıin ol meniń ómi­­rim­­niń ajyramas bóligine aınaldy.­ Voleı­bol­men aınalysqanyma 5 jyldaı boldy. Biraq Qazaqstan quramasynyń qataryna qosylý men úshin arman edi. Sebebi men tek ózim úshin, tánimdi saýlyqta saqtaý úshin ǵana baratynmyn. Alaıda bıyl Qazaq­­­stan paralımpıadashylarynyń qura­myna qosyldym. Meniń qýanyshymda shek bolmady. Tyn­baı­ eńbek­tengenniń arqasynda osyndaı múmkin­dikke ıe boldym, – dedi keıip­kerimiz.

Osylaısha, 12 jyl buryn eki aıaǵy­nan­ aıy­ryl­ǵan Aısulý Súleımenova qazir Para­lım­pıada quramasynda jat­­­ty­ǵady. Odan bólek, júgirý sportymen de aınalysady. Aptasyna
3 ret­ turaqty túrde shynyǵady. Onyń aıtýyn­­­sha, bul salanyń da ózindik problemalary bar. Máselen, ár jarysqa barý úshin demeýshilerdi, qarjy máse­le­sin paralımpıadashylardyń ózderi oılas­tyryp, retteıtin kórinedi. Tipti keıde sportshylardy tasymal­daı­tyn kólik­tiń de bolmaıtyny qyn­jyl­tady dep otyr.

– Paralımpıada oıyndarynan­ tikel­eı efır kórsetilmeıdi. Bıyl ǵana bizdiń oıynymyzdy bir-aq­­ ret kórsetti. Uldar komandasy­ bar.­ Olardy jıi kórsetip jatady. Fýt­bol­ dese, ishken asyn jerge qoıa­tyn jan­kú­ıerleri kóp. Biraq bizde olaı emes. Kórermenderdi kóbinese ózi­miz sha­qyramyz. Bul problemanyń negi­zi menińshe, sol eldegi BAQ-tan meı­­linshe nasıhattalmaǵandyqtan bolar. Eger ol únemi nasıhattalatyn bol­sa, bizdi qoldaıtyn jandar kóp eke­nine senimdimin, – dedi Aısulý Súleımenova.

Bıyl paralımpıadalyq Azıada oıyndary ótedi. Aısulýdyń endigi armany – chempıon bolý. Aldaǵy el chempıonatyna, halyqaralyq jarys­tarǵa qatysýǵa nıetti. Jalpy, sport fızı­kalyq qana emes, adamnyń emosıo­naldyq kóńil kúıine oń áser etedi. Sol sebepti sportpen únemi shuǵyldanýǵa tyrysamyn deıdi.

– Barlyq dúnıege tek pozıtıvpen qaraý kerek. Bolyp ketken dúnıeni ózgerte almaımyz. Sondyqtan oǵan bas aýyrtyp, ýaıymǵa salynýdyń qajeti joq. Sheshimi bolmasa, kez kel­gen jaǵdaıdy qabyldaý kerek. Bar­ly­ǵymyz adambyz. Sondyqtan kóńil kúıdiń qubylyp turýy zańdy. Maǵan toqtaýǵa mursha bermeıtini  – meniń arman-maqsattarym. Ulym ósip keledi. Janymda áke-sheshem bar. Son­dyqtan men qol qýsyryp otyra al­maımyn. Shabytty men qazir jasap júrgen dúnıelerimnen alamyn. Bar bolmysymdy eshbir boıamasyz kór­setýge tyrysamyn. О́mirdi qatty jaq­sy kóremin. Qazir kóp nárse óz qoly­myz­da. Eń bastysy, nıet bolý kerek. Al damý úshin barlyq tetik bar, – dep keıipkerimiz sózin túıindedi.

Sońǵy jańalyqtar

Qoqysqa tolǵan ǵaryshty kim tazartpaq?

Ekologııa • Búgin, 16:55