«Aqtóbe – Qarabutaq – Ulǵaısyn» tasjolyn tezdetip jóndeýdi tapsyrdy

Qazirgi ýaqytta Aqtóbe qalasy men oǵan irgeles aýmaqtar «Buqara-Oral» jáne «Jańajol-Aqtóbe» magıstraldy gaz qubyr­larynyń úsh jelisi arqyly gazben qam­tamasyz etiledi. Sonymen qatar jyl saıynǵy halyq sanynyń ósýi, jańa ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý, turǵyn úıler men ónerkásip oryndarynyń salynýy gaz tutyný kólemi men qoldanystaǵy ınfraqurylymǵa túsetin júktemeni arttyryp otyr. Premer-mınıstr bul máseleni sheshý maqsatynda Aqtóbe qalasyna «Buqara – Oral» magıstraldy gaz qubyrynyń jańa jelisiniń qurylysy bastalǵanyn atap ótti. Aýqymdy jobanyń jalpy quny 43,4 mlrd teńgeni quraıdy. Saǵatyna 526,5 myń tekshe metr ótkizý qabileti bar 165 shaqyrym magıstraldy gaz qubyry salynbaq. Nysan 2024 jyly paıdalanýǵa beriledi dep josparlanǵan.

«Jańa gaz qubyry Aqtóbe qalasynyń ósip kele jatqan qajettilikterin qamtamasyz etýge jáne 3 trln teńgeden asa somaǵa 17 iri ınvestısııalyq jobany iske asyrýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq osyndaı iri jobalardy salý kezinde otandyq komponentter men materıaldardy paıdalanýdy arttyrý qajet ekenin atap ótkim keledi», dedi Á.Smaıylov.

Budan keıin Úkimet basshysy Qazaq­stannyń ońtústiginen Reseıge ótetin tranzıt­tik dálizdiń bir bóligi «Aqtóbe – Qarabutaq – Ulǵaısyn» avtojoly ýchaskesin aralap kórdi. Bul ýchas­ke­­d­e kólik qozǵaly­synyń qarqyny óte joǵa­ry – kúnine shamamen 16 myń kólik, onyń ishinde 4 myń júk kóligi ótedi. Degen­men joldyń búgin­gi jaǵdaıy halyqtyń nara­zy­lyǵyn týdyryp otyr. Jaǵdaıdy túzetý maq­­satynda bıyl joldy jamaý, shuńqyrdy jón­deý, tegisteý jumystary júrgizilip jatyr.

Bul rette Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha «Aqtóbe – Qarabutaq – Ulǵaısyn» avtojolyn I tehnıkalyq sanat­qa aýystyra otyryp, keshendi túrde kúrdeli jóndeý boıynsha jobalaý-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr. Bul jol tóseminiń sapasyn kúrt jaqsartyp, kólik qozǵalysyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Avtojoldy kúrdeli jóndeý kezinde 262 shaqyrym jol qazirgi eki jolaqtydan tórt jolaqtyǵa deıin keńeıtiledi. Sondaı-aq joba aıasynda 202 sý ótkizgish qubyr, 23 mal ótkeli, 18 kópir jáne 12 aınalma jol salý jáne kúrdeli jóndeý josparlanyp otyr.

«Aqtóbe – Qarabutaq – Ulǵaısyn» tasjoly men Qyzylordaǵa aparatyn jol – «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq kólik dáliziniń bir bóligi. Kólikterdiń kóp ekenin kórip otyrmyz, sondyqtan joldy keńeıtip, sapasyn jaqsartý kerek. Indýstrııa mı­nıstr­ligine tıisti tapsyrma berildi, endi bul joldardy kúrdeli jóndeýge kirisý kerek. Keıingi jyldary olardyń sapasyn tıis­ti deńgeıde saqtaý qajet», degen Álıhan Smaıylov jergilikti mańyzy bar joldarǵa da nazar aýdarý qajettigin aıtty.

Sonymen qatar Úkimet basshysy jumys sapary barysynda aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» jobasynyń iske asyrylý barysymen tanysty.

О́ńirdegi Hromtaý aýdanyndaǵy Dóń aýylynyń turǵyny Aınur Joldybaeva «Aýyl amanaty» aıasynda 2,5%-dyq mólsher­lememen 6,5 mln teńge qaryz aldy. Bul qarajatqa naý­baıhana ashqan ol qazir aýyl turǵyndaryn  kúndelikti jańa pisken nanmen jáne basqa da ónimdermen qamtamasyz etedi. Kásipkerdiń aıtýynsha, joba nátıjesinde otbasynyń ortasha tabysy aıtarlyqtaı ósken.

Dóń aýylynyń taǵy turǵyny Asylhan Temirhanov «Aýyl amanaty» boıynsha jeńildikpen 3,5 mln teńge nesıe alyp, osy  qarajatqa 500 taýyq satyp alǵan. Mekıen taýyqtar kúnine orta eseppen 350 jumyrtqa beredi. О́nimge aýyl turǵyndary arasynda suranys joǵary.

Osy oraıda Aqtóbe oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov Úkimet basshysyna óńirde «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń qalaı iske asyrylyp jatqany týraly egjeı-tegjeı aıtyp berdi.

«Joba 2022 jyldyń qarasha aıynan bas­taldy. Oǵan kirispes buryn biz ár aýylǵa skrınıng júrgizip, alǵash ret barlyq 134 aýyldyq okrýgtiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý jos­paryn ázirledik. Jobany qarjylandyrýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 6,5 mlrd teńge bólindi. Bıyl qyrkúıek aıynda qosymsha 12,5 mlrd teńge bólinedi dep josparlanyp otyr», dedi óńir basshysy.

Premer-mınıstr azamattardyń ál-aýqatyn arttyrý Úkimettiń negizgi mindet­teriniń biri ekenin atap ótti.

«Aýyl amanaty» jobasyn iske asyrý tájirıbesi barlyq óńirge keńinen taralýǵa tıis. Bıyl oǵan 100 mlrd teńge bólindi, sonyń esebinen aýylda kóptegen kásipkerlik bas­tamany qoldaý josparlanyp otyr. Kelesi jyly taǵy 100 mlrd teńge bólemiz. Joba arqyly aýyldyq eldi mekenderde ómir súrý deńgeıi aıtarlyqtaı jaqsarmaq. Aqtóbe oblysy – jobany iske asyrý boıynsha jetekshi óńirlerdiń biri. Osy qarqynmen bul jumysty jalǵastyrý qajet», dedi Á.Smaıylov.

Qazirgi ýaqytta óńir turǵyndary «Aýyl amanaty» aıasynda 6,5 mlrd teńge somaǵa 1 486 jobany qarjylandyrýǵa ótinim berdi. 1 389 joba maquldanyp, onyń 930-y 4 mlrd teńgege qarjylandyryldy. Nátıjesinde, 1 122 jańa jumys orny qurylyp, 103 myńnan asa qus satyp alyndy, 48 jylyjaı salyndy, 146 ga alqapqa kartop jáne basqa da kókónister egildi, sondaı-aq aýylda 389 jańa shaǵyn bıznes nysany ashyldy (naýbaıhana, et, sút óńdeý boıynsha shaǵyn sehtar jáne t.b.).

Sonymen qatar Aqtóbe oblysynda kepil­ge qoıatyn múlki joq az qamtylǵan otbasylar­dy qoldaý úshin taýarlyq nesıe berý tetigi en­gizildi. Iri sharýa qojalyqtary olar­ǵa atal­ǵan sharttarmen mal basyn nesıege berip jatyr. Mundaı nesıe 3-5 jyl ishinde kóbeı­gen maldyń bir bóligimen qaıtarylady. Búgin­gi tańda sharýa qojalyqtarynyń qol­daýy­men 329 otbasyna 4 580 bas mal berildi.