Forým • 21 Tamyz, 2023

Jastar – qoǵamnyń tiregi

325 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Shymkentte jastar máselesin qozǵaǵan «Ýaqyt synaǵy jáne ózgeristerdegi jastardyń róli. Eldik jáne halyqaralyq jastar saıasaty» atty eki kúndik azamattyq forým ótti.

Jastar – qoǵamnyń tiregi

Forým jumysyna qatysqan Aqpa­rat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli azamattardyń qo­ǵamdyq belsendiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan «Qoǵamdyq baqylaý týraly», «Onlaın petısııa ınstıtýty týraly» zań jobalaryna keńinen toqtalyp, qujattarǵa engizilgen jańa ózgertýler jaıly málimet berdi. Mınıstr bul zańnamalyq negizder aza­mattyq qoǵam ınstıtýttarynyń ha­lyqtyń áleýmettik máselelerin she­shýge jáne qoǵamdyq-saıası júıeni jańǵyrtýǵa múmkindik beretinin baıan­dady.

Sondaı-aq onyń aıtýynsha, Shym­kent turǵyndarynyń 32%-y – jastar, tıisinshe bul óńirdi Jastar qalasy deýge tolyq negiz bar. «Búginde búkil el boıynsha 232 jastar resýrstyq ortalyǵy bar, onda 3 myńnan astam maman jumys isteıdi. Jastardyń damýyna jaǵdaı jasaý maqsatynda, jyl sońyna deıin Jastar resýrstyq ortalyqtar bazasynda ár óńirde «IT Hub» ashý josparda bar», dep atap ótti mınıstr.

«Taıaýda «Jastar saıasaty týraly» Zań kúshine enip, Jastar saıasatynyń tujy­rymdamasy iske asyrylýda. Alǵash ret «Jastardyń damý ındeksi» engizildi. Bul ındeks ákimdikterdiń jastarmen jumysyn 7 basty baǵyt boıynsha baǵalaýǵa múmkindik beredi. Olar – bilim, densaýlyq, jumyspen qamtý, azamattyq jáne saıası qatysýy, bos ýaqyt ótkizýi jáne qaýipsizdik. Azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń ishindegi mańyzdy toptardyń biri – qoǵamdyq keńester. Qazir elimizde 258 qoǵamdyq keńestiń quramynda 4 myńnan astam belsendi azamat óz mindetterin abyroımen atqarýda. Memleket basshysynyń saılaýaldy baǵdarlamasynda berilgen tapsyrma boıynsha osy jyldyń sońyna deıin Qoǵamdyq keńesterde jastar kvotasyn 10 paıyzǵa jetkizý qajet. Qazir respýblıkalyq kórsetkish – 9 paıyz», dedi D.Qydyráli.

О́z kezeginde sala basshysy ın­k­lıý­zıvti qoǵam qurý baǵytyndaǵy úkimettik emes uıymdardyń sany arta túskenin, osy jáne basqa da azamat­tyq qoǵam ınstıtýttary turǵyn­dar­dyń áleýmettik problemalaryn sheshýde jáne qoǵamdyq-saıası úderis­ter­di jańǵyrtýda mańyzdy quralǵa aınalǵanyn jetkizdi.

Mınıstr úkimettik emes uıymdar eldiń áleýmettik máselesin sheshýge zor kómegin beretinin sol arqyly qoǵam izgilik pen qaıyrymdylyqqa tolatynyn aıta kele, «shyraıly ólkeniń dańqty perzenti, Otyrardan shyǵyp, aty álemge jaıylǵan ál-Farabı babamyzdyń áıgili eńbeginde qaıyrymdy qoǵam, parasatty qala týraly oı tolǵaǵany belgili. Qaıyrymdy qala qaıyrymdy qoǵamnan bastalady. Sondyqtan izgilik pen meıirim, parasat pen peıil saltanat quratyn abzal qoǵam bizdiń baba tanymynyń tamyrynan bastaý alady», dep sózin qorytylady mınıstr.

Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov Prezıdent tapsyrmasy aıasynda qazirgi tańda qalada azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń atqaratyn qyzmet aıasy keńeıe túskenin, sonyń nátıjesinde shahar aýmaǵynda 550-den astam úkimettik emes uıym tirkelip, jumys atqaryp jatqanyn, al ákimdik tarapynan osy uıymdardyń damýyna, olardyń qalyptasýyna turaqty túrde qoldaý kórsetilip keletinin aıtty.

«Azamattyq qoǵam – bul qarapaıym halyq, biz ben siz jáne qoǵamda ózindik orny bar úkimettik emes uıymdar. Al úkimettik emes uıymdardyń mem­lekettiń damýynda yqpaly orasan zor. Jalpy, bılik qashan da ha­lyq­tyń únine qulaq assa, onda qo­ǵamda ózara túsinistik ornaıdy, basty qundy­ly­ǵymyz – yntymaq, birligimiz arta túsedi», dedi qala ákimi.

Al Qazaqstannyń azamattyq alıansy prezıdenti Baný Nurǵazıeva myqty memleket bolý úshin kúshti azamattyq qoǵam qajet ekenin alǵa tartty. Kez kelgen damyǵan elde azamattyq qoǵam júıeli jumys atqaratynyn atap ótken spıker atqarýshy bılik pen úkimettik emes uıymdardy bir-birine seriktes bolýǵa shaqyrdy. Sonymen birge 2005 jyly qabyldanǵan áleýmettik tapsyrystar týraly Zań boıynsha ákimdik, mınıstrlikter janynda úkimettik emes uıymdarmen ózara qarym-qatynasqa negizdelgen ke­ńes­­ter bolý qajettigin atap ótti. Alıans prezıdentiniń aıtýynsha, eger áleý­met­tik máselemen shuǵyldanatyn úki­mettik emes uıymdarǵa memleket qarjylaı qoldaý bildirmese, olardyń jobalaryna qarajat shetelden kelýi múmkin. «Al bul óz elimizde turyp, kómek ala almaý barshamyzǵa syn», dedi B.Nurǵazıeva.

Sondaı-aq jıynda baıandamashylar tarapynan jastar resýrstyq ortalyqtardyń rólin kúsheıtý týraly másele kóterildi. Bul maqsatty júzege asyrý úshin onda isteıtin ma­man­dardyń aılyq jalaqysyn kóbeıtý kerektigi aıtyldy.

Forým aıasynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli bir top úkimettik emes uıym jetekshisin osy saladaǵy jemisti eńbegi úshin maqtaýqaǵazymen marapattady.

 

ShYMKENT