Ýnıversıtettiń stýdenttik teatrynda óner kórsetkenimiz bolmasa, arnaıy kásibı bilim bizde qaıdan bolsyn. Soǵan qaramastan táýekel dep iske kiristik. Ǵ.Músirepov atyndaǵy balalar men jasópirimder teatrynda qoıylǵan «Bolmaǵan balalyq shaq» spektaklin bala deńgeıine laıyqtap sahnalaýǵa qyzyǵýshylyq týdy. Akterlik quramdy jasaqtaý úshin usynys tastaǵan ustazdyń jetekshiligindegi 8 «A» synybyna bardyq. Bala bitkenniń bári qoıylymǵa suranyp-aq tur. Tańǵalarlyǵy, synyptaǵy 26 oqýshy túgeldeı «Ulan» gazetine jazylǵan ári belsendi avtorlary da bar. Ynta-talaptaryna qarap, 22 oqýshyny iriktep aldyq. Qoıylym oıdaǵydaı shyqty. О́nerge beıim balalardyń tabandylyǵyna, tapqyrlyǵyna tánti boldyq. Qazir stýdenttik teatr da sanaýly-aq. Mektep ujymynyń endigi maqsaty – oqýshylar teatryn qalalyq deńgeıge kóterip, sapaly qoıylymdar usyný. Bir sózben aıtqanda, balanyń estetıkalyq talǵamyn qalyptastyryp, ónerge degen qushtarlyǵyn arttyrýda teatr óneriniń orny mańyzdy ekenin kórsetýge asa mán berip otyr.
№58 mektep týraly siz ben biz bile bermeıtin qyzyqty derek kóp. Qalanyń qaq ortasynda ornalasqan mektep oqýshylarynyń taza qazaqsha sóıleıtini eriksiz tańǵaldyrdy. Mektep ǵımaraty ótken ǵasyrdan beri kúrdeli jóndeýden ótpegen. Basshylyqtyń aıtýynsha, jaqyn arada kúrdeli jóndeý jumysy bastalmaq. Atalǵan bilim ordasy – Almaty qalasyndaǵy HH ǵasyrdyń 70-80-jyldarynan habar beretin retro stıldegi mektepterdiń biregeıi. Osyndaı eski stıl de janǵa jylý syılaıtyndaı. Birneshe ánshiniń beınebaıany dál osy mektepte túsirilgenin aıta ketken jón. Aıadaı ǵana mekteptiń oqýshysy men ustazy da jan-jaqty izdenimpaz. Mysaly, orys tili pániniń muǵalimi Sáýle Asylbekova oqýshylardyń pánge qyzyǵýshylyǵyn arttyrýda romans janryn paıdalanady.
– Jalpyǵa bilim beretin mektepterde burynǵymen salystyrǵanda, úıirme saǵaty, varıatıvti saǵattar joq deýge bolady. Ata-anasy tańnan keshke deıin jumys isteıtin oqýshylardyń qosymsha sabaqtarǵa barýǵa múmkindigi bolmaı jatady. Oqýshy 45 mınýtta bir pándi tolyq ıgere almaıdy. Ata-ana balasynyń bir sabaqta matematıka, fızıka, hımııa, aǵylshyn tili jáne Qazaqstan tarıhy pánderin tolyq túsine almaı, qınalyp jatatynyn jıi aıtyp, kómek suraıdy. Sol sebepti mektepterge varıatıvti, komponentti saǵat sandary kóbeıtilse, tústen keıingi ýaqytta qosymsha sabaqtar uıymdastyrylsa deımiz. Jaqynda oqýshylarǵa arnalǵan «DamuBala» memlekettik baǵdarlamasy iske qosyldy. Eger varıatıvti komponent bolmasa, nelikten sondaı memlekettik baǵdarlamalar jumysyn júzege asyrýdy mektep ákimshiliginiń qolyna bermeske, – deıdi №58 mekteptiń dırektory Shynar Utjanova.
Tarıh pániniń muǵalimi Samal Bopyrbaeva da bul máseleniń oqýshylarǵa qıyn soǵatynyn jasyrmady. «Qarapaıym mektepterde oqýshylarǵa arnalǵan úıirmege saǵat bólinbegendikten, ata-ananyń kóbi balasy úshin aqyly ortalyqtyń kómegine júginedi nemese mektepke syrttan mamandar izdeımiz. Aqyly negizde bolsa da, balalardyń ıgiligi úshin eńbektenip júrgen ata-ananyń baryna qýanamyz. Oqýshylar sabaq nátıjesin túrli saıys-baıqaýlarda, is-sharalarda kórsetip, ózderin dáleldep-aq júr. Karantın kezinde de jumysymyzdy toqtatqan emespiz. Mysaly, ál-Farabı ýnıversıtetiniń dosenti, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Jıdegúl Ábdijádilqyzymen baılanys ornatyp, oqýshylarymyz esse jazý ónerin qashyqtan oqý arqyly ıgerip shyqty. Saýatty jazý, sóz mádenıeti – balanyń búgini men keleshegi úshin kerek óner», deıdi bilikti ustaz.
Rasymen-aq bilim berý salasyndaǵy bul másele talaı oqýshynyń qanatyn qyrqyp, alǵa jyljýyna tusaý bolǵany belgili. Degenmen mekteptiń janashyr túlekteri kómek qolyn sozyp júrgenin aıta ketkenimiz abzal. Belgili kásipker Meıirbek Jumabekov jaqynda ǵana mekteptegi «Ulan» gazetiniń avtorlaryna arnalǵan «Qorshaǵan álem balalar kózimen» atty taqtanyń ashylýyna qarjylaı qoldaý tanytty. Atalǵan bilim ornynda budan bólek elge tanymal tulǵalarmen áńgime-suhbat jıi ótedi.
S.Bopyrbaeva mektepte dombyra men bı úıirmesinen basqa seksııalar jumys istemeıtindikten, shyǵarmashylyq úıirmeler ashyp, ony bir ortalyqqa baǵyndyrýdy talaıdan oıǵa alǵan eken. Oqýshylardy saıysqa daıyndaımyn degen oıdan úıirme, odan ortalyq ashý ıdeıasy týǵan. Ortalyqty mektep túlegi, teatr akteri Ádil Ahmetovtiń esimimen atapty. Tarıh pániniń muǵalimi bolsa da, mekteptegi ár oqýshynyń qabiletin baıqap, baǵyt berýge tyrysatyn Samal ustazdyń basty qaǵıdasy – qoǵamǵa paıdaly bolý. S.Bopyrbaeva mektep ustazdarynyń jeke damýyna da kóńil bólip, aqysyz-pulsyz ıoga sabaǵyn ótkizip júr.
– Almaty qalasyndaǵy alǵashqy qazaqtildi ıoga mektebiniń negizin qalaýshy Juldyz Qaıypjannyń shákirtimin. Sol kisiniń ıoga kýrsyn oqyp, jattyǵýlaryn jasap úırengen soń, áriptesterime aptasyna úsh ret jumys ýaqytynan keıin sabaq ótkizýdi qolǵa aldym. Keı ustazdar bala-shaǵasyn da ertip keledi. Ustazdar tańnan keshke deıin jumys ústelinde otyrady, egde tartqan muǵalimderdiń aıaq-qoly qaqsap, omyrtqa-beli aýyrady. Dene qozǵalysynyń azdyǵynan paıda bolatyn aýrýlardyń aldyn alý, emdeý úshin ıoganyń paıdasy zor. Áriptesterimniń densaýlyǵyna, kóńil kúıine áserin baıqap júrmiz. Balalar ıogasyn damytyp, qosymsha sabaqtar uıymdastyrý da oıda bar, – deıdi Samal apaı.
Kıeli shańyraqtyń tirshiligimen tanysyp, mektep aspazy, ınjener-tehnolog Gýlııa Bolathanqyzynyń jylqy etinen daıyndaǵan taǵamdarynan da dám tattyq. Aspaz jylqy etiniń paıdasy týraly sheberlik saǵattaryn ótkizip júr. Mamannyń maqsaty – bastaýysh synyp oqýshylaryna arnalǵan mázirge jylqy etinen daıyndalǵan ulttyq taǵamdardy engizý.
– Bilim basqarmasynyń bekitken mázirinde ulttyq taǵamdar men sút taǵamdary atymen joq. Balalar kóbine un taǵamyn, toqash-bálishti unatady. Ony sút taǵamdarymen aralastyryp berýge bolady. Jalpy, mektep as máziri qysqy jáne jazǵy dep ekige bólinedi. Mázirdiń de eki túrin ázirleýge bolady emes pe? Bir oqý jylyna jasalǵan mázirdi qaıtalaı bersek, bala odan jalyǵyp ketedi. Al joǵary synypqa arnalǵan erkin mázirge qýyrdaq, nansalma, sorpa sekildi ulttyq taǵamdardy ázirlep qosyp júrmiz. Jylqy etiniń paıdasyn, dıetalyq taǵam ekenin bilemiz. Sondyqtan bastaýysh synyp mázirine jylqy etinen daıyndalǵan taǵamdar qosqanymyz jón, – deıdi tájirıbeli maman.
Onyń aıtýynsha, qazir mektep aspazdarynyń biliktiligin arttyrý kýrstary tek aqyly túrde ótedi. Buǵan ekiniń biriniń qaltasy kótere bermeıdi. Aspaz zaman talabyna saı sheberligin arttyrmasa, nátıjeli ónimniń bolmaıtyny anyq. Sondaı-aq jas mamandar tapshy ekenin de atap ótti. «Jyl saıyn oqý oryndaryn qanshama tehnolog-maman bitirip shyǵady. О́kinishke qaraı, jastardyń qaıda ketip jatqanyn túsinbeısiń. Jas tehnologterdi mektep ashanasyna jiberse, jańashyldyqqa da bet burar edik», deıdi kadr máselesine alańdaýly aspaz.
Bolam degen balanyń betin qaqpaı, belin býyp júrgen, jańashyldyqqa umtylǵan ujymnyń búgingi baǵyt-baǵdary, aıaq alysy osyndaı.
Aısulý SEZHAN,
Abaı atyndaǵy QazUPÝ
4-kýrs stýdenti
