– №59 mekteptiń dırektory Alma Jumabekovaǵa bilim ordasyna qazaqtan shyqqan tuńǵysh bıolog ǵalym Kárim Myńbaevtyń atyn berý týraly usynys aıttyq. Sodan keıin mektep dırektory ustazdarmen, ata-analar keńesimen jınalys ótkizip, usynysymyzdy qabyldap, qoldaý bildirdi. Budan buryn da mektepterge uly tulǵalarymyzdyń atyn bergizýge azdy-kópti úlesimizdi qosqanbyz. №10 mektepke Jumabek Táshenovtiń, №67 gımnazııaǵa Ilııas Esenberlınniń atyn berýge uıytqy boldyq. Endi kezek Kárim Myńbaevqa da keldi, – deıdi Memleket tarıhy ınstıtýtynyń zertteýshi ǵalymy Jabaı Qalıev.
Mektepke ǵalymnyń aty berilgennen keıin Kárim Myńbaevqa arnalǵan mýzeı ashý josparlanyp otyr. Onda ǵalymnyń artynda qalǵan murasy, paıdalanǵan zattary, eńbekteri jınaqtalady. Jádigerlerdi jınaýǵa K.Myńbaevtyń jaqyndary atsalysyp, qoldaý kórsetip jatyr.
Kárim Myńbaev – qazaqtyń tuńǵysh bıolog ǵalymy. Qazaqtardan birinshi bolyp Máskeýde doktorlyq dıssertasııa qorǵaǵan. Ári áıgili bıolog ǵalym N.Vavılovke shákirt atanǵan. Onyń ǵylym jolyndaǵy armanynyń biri Betpaqdalany gúldendirý bolypty. K.Myńbaevtyń Mılısa Vasılevnadan tórt balasy bar. Tuńǵyshy Gúlnur geolog edi. 2013 jyly ómirden ótti. 1939 jyly týǵan uly Jafar Lenıngrad polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń Elektr jelileri fakýltetin bitirgen. Kandıdattyq, doktorlyq dıssertasııa qorǵaǵan. Keńes odaǵy ydyrap, alasapyran bastalǵanda AQSh-qa qonys aýdardy. Budan bólek, K.Myńbaevtyń Tımýr jáne Alla esimdi egiz balasy bar. Tımýr – dırıjer, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri. Týǵan jerden jyraqta júrgen talantty kezinde Dinmuhamed Qonaev Qazaqstanǵa shaqyrǵan. Al Alla qazir AQSh-tyń Bostan qalasynda turyp jatyr.
– Mektepke ǵalymnyń atyn beretin kúndi belgilesek, urpaqtaryn arnaıy shaqyramyz. Byltyr jeltoqsan aıynda Kárim Myńbaev týraly kitapty orys tiline aýdaryp shyǵardyq. Ony Jafar Kárimuly qarjylandyrdy. Ol úlken ulyna ákesiniń atyn beripti. Kárim Jafaruly qazir ǵylym jolynda júr. Reseıdegi Ioffe atyndaǵy fızıka-tehnıka ınstıtýtynda zerthana meńgerýshisi jáne aqparattyq tehnologııa, mehanıka jáne optıka ýnıversıtetiniń professory bolyp eńbek etedi. Ákesi, balasy, nemeresi bári ǵylym jolyn tańdaǵan. Osylaısha, urpaqtar sabaqtastyǵy úzilmeı kele jatyr, – deıdi J.Qalıev.
Seıitqalı Dúısen men Jabaı Qalıev Kárim Myńbaevty 2006 jyldan beri zerttep keledi. Bul iske ǵylymı jetekshisi Bolat Ábdikárimuly uıytqy bolypty. Zertteýshi ǵalym Kárim Myńbaev pen Baýyrjan Momyshulynyń dostyǵy jaıynda qyzyqty derekpen bólisti. «Kárim Myńbaev Máskeýde oqyp júrgende Baýyrjan Momyshuly da áskerı akademııada bilim alypty. Olardyń dostyǵy sol kezden bastalǵan. Batyr Baýyrjan ǵalym dosynyń doktorlyq dıssertasııa qorǵaýyna qatysyp «Qazaq balasy Máskeýdiń tórinde doktorlyq qorǵaǵanda tóbem kókke jetti. Bári onyń jumysyn qoldap, qolpashtady», dep qatty qýanǵan, deıdi J.Qalıev.
K.Myńbaev 1946 jyly Ǵylym akademııasy qurylǵanda soǵan múshe bolyp qabyldanady. Onyń eń bir erekshe jumysy – Betpaqdalany zertteýi. Moıynqumda 2 mln, Betpaqdalada 5-6 mln mal ustaýǵa bolady degen tujyrym jasaǵan. Alaıda onyń bul zertteýi tájirıbege enip úlgermeıdi. Ol 1948 jyly qaıtys boldy. Onyń óliminde qupııa kóp. Qastandyqpen óltirildi degen kúmán bar.
– Búkilodaqtyq aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasynyń basshysy Lysenkonyń 50 jasqa tolǵan mereıtoıyna Kárim Myńbaev bastaǵan delegasııa shaqyrylady. Sol saparda ushaq Balqashqa toqtap janarmaı quıyp alǵan soń, kókke kóteriledi. 15 mınýttaı ushyp, jarylyp ketedi. Sherhan Murtazanyń aıtýynsha, Baýyrjan Momyshuly bul qaraly habardy estigende «ýbılı, svoloch, ýbılı», dep aıqaılaǵan eken. Ǵalymnyń áıeli Darıǵa Tinálına da ushaq apaty ádeıi uıymdastyrylǵan degen pikirdi qoldaıdy. Ǵalym «Betpaqdalany baq dalaǵa aınaldyram» degende Stalın ol aýmaqtarǵa áskerı qalashyqtar saldyrmaq bolǵan. Sol úshin de ony óltirgen bolýy múmkin degen boljam bar, – deıdi Jabaı Qalıev.
