«Til saıasatynyń ózekti máseleleri» atty seksııanyń jumysyna Parlament depýtattary, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, óńirlerdiń tilderdi damytý salasyna jaýapty basqarmalarynyń basshylary, belgili ǵalymdar, til janashyrlary, sondaı-aq úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty.
Alqaly jıyndy ashqan vıse-mınıstr Talǵat Eshenqulov memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtý jáne onyń qoǵamdyq qatynastardyń barlyq salasyndaǵy rólin kúsheıtý baǵytynda júıeli is-sharalar júzege asyrylyp jatqanyn atap ótti.
– Ásirese til saıasatyn tıimdi iske asyrýǵa baǵyttalǵan keshendi jumystardy memlekettik organdarmen, ǵalymdarmen, qoǵam belsendilerimen jáne til janashyrlarymen birlesip atqaratyn bolamyz, – dedi ol.
Elimizde til saıasatyn damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasynyń jobasynda atqarylar jumystyń bári jan-jaqty taldanyp, aıqyn kórinis tapqan. Qujattyń ǵylymı saralanyp, elimizdiń naqty qarjylyq múmkindikterine negizdelgenin jıynǵa qatysýshylar atap ótti. Osy taqyrypta baıandama jasaǵan Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy, belgili ǵalym Erbol Tileshov jobanyń ár taraýyna jeke-jeke toqtalyp ótti. Eń bastysy, joba resmı talqylaýǵa túsken sátten bastap óńirlerde, joǵary oqý oryndarynda ǵalymdar, til janashyrlary talqylap óz usynys, pikirlerin aıtty.
Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti Raýan Kenjehanuly til tóńiregindegi túıtkildi máselelerge toqtalyp, mekteptegi qazaq tili men ádebıeti muǵaliminiń bedelin kóterý kerek degen oıymen bólisti.
Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń bas dırektory Maqpal Jumabaıdyń aıtýynsha, búgingi qundylyqtardyń ómirsheńdigi sıfrlandyrý deńgeıimen ólshenedi. Osy kúnge deıin ortalyq ázirlegen 13 jobany zaman talabyna saı jetildirý qajet. IT-jobalardyń jasandy ıntellektini memlekettik tilge beıimdeýge yqpaly zor. Osy baǵyttaǵy jumystar óz jalǵasyn tabady.
Parlament depýtattary Bıbigúl Jeksenbaı, Janarbek Áshimjan, Juldyz Súleımenova, Tańsáýle Serikov talqylaý barysynda elimizdiń joǵary ókiletti organynda til saıasatyn iske asyrý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarmen tanystyrdy. Sondaı-aq osy baǵyttaǵy bastamalardy qoldaýǵa ázir ekenderin bildirdi.
Qoǵam belsendisi Orazkúl Asanǵazy memlekettik mekemelerdiń qujat aınalymyndaǵy qazaq tiliniń úlesi óspeı otyrǵanyna qynjylys bildirdi. Ásirese kóshedegi jarnamalar men qyzmet kórsetý salasy qazaqsha «sóılemeı» otyrǵanyn jetkizdi. Qoǵam qaıratkeri Ábdijálel Bákir tildiń zańdyq tuǵyrnamasy bolý kerektigin basa aıtty. A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory Anar Fazyljannyń naqty usynystary da kópshilik kóńilinen shyqty.
Jetisý oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarmasynyń basshysy Ermek Aqshabaev, Aqmola oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń basshysy Almas Alın, Shyǵys Qazaqstan oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Nurbolat Ahmetjanov, Aqtóbe oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń dırektory Klara Serǵazına memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtý baǵytynda atqarylyp jatqan naqty ister jóninde baıandady.
Sonymen qatar ortaq iste kedergi bolyp otyrǵan jaıttar da qozǵaldy. Máselen, oblystyq til basqarmalaryn ońtaılandyrý men til oqytý ortalyqtaryndaǵy mamandardyń tómen jalaqysy ózindik kedergisin keltirip otyr. Bul óz kezeginde mamandardyń turaqty jumys isteýine múmkindik bermeıdi. Joǵaryda atalǵan máselelerdi sheshýge Parlament depýtattary óz tarapynan kómek beretinin jetkizdi. Forýmnyń til salasyna arnalǵan seksııasynda talqylaǵan máseleler men qabyldanǵan qarar memlekettik sheshimderge oń yqpal etedi dep senemiz.
