Osy oraıda Satbayev University ǵalymdary uńǵymalyq derekter boıynsha qabattyń uńǵymaaralyq lıtologııasyn jáne onyń súzý qasıetterin qalpyna keltirýge, qabattaǵy gıdrodınamıkany anyqtaýǵa jáne qabattaǵy hımııalyq jáne massa almasý úderisterin esepteýge múmkindik beretin 3D kompıýterlik baǵdarlamalaryn ázirledi. Bul baǵdarlamalar zamanaýı ádistermen óndiriske jutań kenderdi tartý arqyly resýrstyq bazany keńeıtý jáne halyqaralyq naryqta ónimniń básekege qabilettiligin qamtamasyz etý turǵysynan mańyzdy.
Mamandardyń ýrandy uńǵymalyq jerasty hımııalyq shaıý ádisimen óndirýdiń geologııalyq, gıdrodınamıkalyq jáne massa almasý kezeńderiniń matematıkalyq modelderin ázirleýdegi jáne jasaýdaǵy tájirıbesi zor. Derekterge súıensek, jerasty uńǵymalyq shaıý ádisimen ıgerýge jaramdy álemdik barlanǵan ýran qorynyń 65 paıyzdan astamy Qazaqstan aýmaǵynda ornalasqan.
Ýran óndirý tehnologııasynyń otandyq ǵalymdar usynǵan ımıtasııalyq modeli «Qazatomónerkásip» ulttyq atom kompanııasynyń bólimshelerinde tolyq kólemde qoldanylyp keledi. Álemdik naryqta mundaı baǵdarlamalyq qamtamasyz etý ázirge joq. Onyń ústine bakterııalyq siltisizdendirý ádisimen altyn, mys jáne taǵy da basqa metaldardy óndiretin kásiporyndarda da ımıtasııalyq modeldi paıdalanýǵa múmkindik bar.
Júrgizilgen ǵylymı zertteý barysynda ken ornyn ıgerýdi josparlaýǵa jáne óndirýdi boljaýǵa, óndirý úderisin basqarýǵa jáne ońtaılandyrýǵa, bakterııalardy paıdalanbaı dástúrli siltisizdendirý arqyly óndirýge tıimsiz kenderdi óndiriske tartý joldaryn aıqyndaýǵa múmkindik beretin matematıkalyq negizder salynyp, bakterııalyq siltisizdendirý ádisimen ýran óndirý úderisiniń ımıtasııalyq modeli ázirlendi. Jobanyń jańashyldyǵyna keler bolsaq, 3D taldaý arqyly úderistiń damýyn boljaýǵa jáne óndirýdiń barlyq satysyn baqylaýǵa múmkindik beretin ýrandy jerasty bakterııalyq shaıý ádisimen óndirý tehnologııasynyń matematıkalyq jáne ımıtasııalyq (sıfrlyq) modelderin ázirleý kómegimen bakterııalyq shaımalaý tehnologııasyn qoldanýǵa arnalǵan ǵylymı negiz qurylǵan.
Ǵylymı zertteý jumystaryna komandamen jumys isteýdi, qujattamany daıyndap, paıdalaný joldaryn úıretý maqsatynda magıstratýra men doktorantýra stýdentteri de tartylǵanyn eske sala keteıik.
