Mádenıet pen ádilet

Ras, izgilikti qoǵamnyń irgesi ádildiktiń saltanat qu­­­­rýy­men nyǵaıady. Mem­le­ket basshysy Qasym-Jomart Toqaev buǵan áýelden basymdyq tanytyp, saılaýal­dy tuǵyrnamasyna ustyn bol­ǵan úsh ustanymynyń birin ádildik dep atady. Bıyl­ǵy Joldaýynda da bul má­se­lege erekshe mán beril­di. Ádildikke bastaıtyn qa­dam – jemqorlyqty túp-ta­my­ry­men joıý. Prezıdent el tizginin ustaǵannan keıin ha­lyq­qa bergen ýádesine berik bolatynyn aıtyp, ulyqtaý rá­siminde on negizgi baǵytty belgiledi. Sonyń qatarynda sybaılas jemqorlyqqa qar­sy tıimdi is-qımyldar nazar­ǵa alyndy.

Biraq bárin ózimizden bas­taýymyz kerek ekenin esten shyǵarmaǵan jón. Búginde aýdandyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde jemqorlyqtyń aldyn alý maqsatynda jyl sa­ıyn arnaıy jospar ázirlenip, sol boıynsha is-sharalar uıymdastyrylyp keledi.

Mýzeı qyzmetkerleriniń jıyndarynda jemqorlyqpen kúresýdi árkim ózinen bastaý kerektigi turaqty eskertiledi.  Mýzeıge kelýshi­le­rimen jemqorlyq máselesi týraly dóńgelek ústel uıym­das­tyrylyp, is-shara kezinde olar óz pikirleri men oılaryn ashyq bildirdi.

Jasyratyny joq, sybaılas jemqorlyqtyń jıi boı kórsetetin túri – paraqorlyq. Birinshi kezekte para berýdiń sebepterin, para alýdyń jaǵ­daılaryn túp-tamyryn joıý úshin qoǵam bolyp biri­gip, bel­sendilik tanytýy­myz qa­jet. Iаǵnı para berý de, para alý da úlken qylmys retinde sa­nalatyndaı qoǵamdyq sa­na qalyptasýy qajet. Pa­ra­qorlyq memlekettik ap­pa­­rattyń qalypty qyz­met etýine bóget bolyp, bılik jáne basqarý organ­da­rynyń be­­deline nuqsan keltiretini sózsiz. Zańdylyq qaǵı­da­la­ryn joqqa shyǵa­ryp, aza­mat­tardyń konstıtý­sııa­lyq qu­qyq­tary men zańdy múd­de­­le­rine qysym jasaıdy.

Eger sybaılas jem­qor­lyq joıylsa, halyq­tyń bı­lik­ke senimi paıda bolyp, kú­dik te sap ty­­­ıylar edi. Son­dyq­tan elimizdiń árbir aza­maty Konstıtýsııany, qu­qy­q­­taryn jetik bilip, jiti túsinip, abyroıy men qadir-qa­sıetine qurmetpen qaraý­ǵa tıis. Sonda ǵana jem­qor­lyqqa jol berilmeıdi. Árı­ne, jemqorlyq dári be­rip em­deıtin syrqat emes. Son­­dyqtan onyń aldyn alyp, qoǵamnan joıyp, onyń ul­ǵaıýy­na jol bermeýge bir­lese oty­ryp jumys júr­gizgen jaǵ­daı­da ǵana oń nátı­je bolady.

Tóle NARJANOV,

Baızaq aýdandyq tarıhı-ólketaný

mýzeıiniń qyzmetkeri

Jambyl oblysy