Eńbegimen qadirli

Jasyratyny joq, qazir qu­raq kórpe tigý bylaı turmaq, ıne sabaqtaı almaıtyndar kóp. Osy bir kósheli ónerdi óltirmeı júrgen aq jaýlyqty analarymyz ǵana sııaqty. Solardyń biri Raýshan ájeıdiń qolynan shyq­qan tól týyndylaryna sura­nys kóp qazir. Tańnan keshke deıin tigin máshińkesimen quraq qu­raıdy.

Raýshan Zııadaqyzy qazir 72 jasta. Áli tyń. Ábden ma­shyqtanǵan saýsaqtarymen ıne sabaqtap, matany kózben-aq ólshep, túp-túzý qııady. Qıyn­dyny qıyndyǵa jalǵaıdy. Mata betine órnektegen oıýlary da kóz tartady. Tústerdi de úılesimdi etip tańdaıdy. Geo­metrııa, dızaındy oqymaı-aq osy jumystyń bárin ońaı ıger­gen ájeı – óz isiniń naq sheberi.

Quraq kórpe tigip otyryp, halyq ánderin qońyr únimen shyrqaıdy. Ájesiniń meıiriminen shýaq sezingen nemereleri bolsa, ertegisin tyńdaıdy. Budan bólek, obal men saýap, ar men uıat jóninde taǵylymyn aıtady. Sonysymen ýaqyty ótedi. Ústelinde qolmen aınaldyratyn ótken ǵasyrdan saqtap kele jatqan tigin máshińkesi tur. Úıindegi tarıhı jádigeri. Munyńyz da tyń. Tapsyrystyń kóp bóligin osy máshińkemen sy­ryldatady. Kórpesine sura­nys kóp. Jarnamasyz-aq ká­sibin dóńgeletip otyr. Ár kór­pesin bar ynta-yqylasymen qu­raǵandyqtan, ismer ájeni kóbi biledi. Raýshan ájeı bir aıda jıyrmadan asa kórpe satady. Shı quraq degen túrine kóp ýaqyt ketedi.

– Bul kásippen qazirgi kelin­shekter aınalyspaıdy. О́ıtkeni mashaqaty kóp. Tózim men uqyp­tylyq qajet. Olardy da kiná­laýǵa bolmaıdy. Qazir zaman basqa. Úıde omalyp otyratyn ýaqyt joq kóbinde. Biraq bul – ulttyń qolóneri. Sol sebepti de saqtaýǵa kúsh salý kerek, – deıdi ájeı.

Raýshan ájemiz qazir quraq quraýdy óziniń qyzdary men kelinderine úıretip jatyr.

Sha­ńyraq ıesi Seısenbek Nárin­uly da qolónermen aınalysady. Jasy – 73-te. Qańyltyrdy ıip shelek ázirleıdi, qaıystan qam­shy óredi, arqan esedi, aǵash­tan túrli jıhaz jasaıdy, taǵysyn taǵy. Odan bólek, jaz boıy baý-baqshasyn baptaıdy. Baqshasy da túrli jemis-jı­dekke baı. Qys boıy aýlanyń qa­ryn kú­reıdi. Kórshileriniń úıinde Seı­senbek aqsaqaldyń sheber­hanasynan shyqqan shelek pen túrli buıym bar. Aýyl­das­­tary «Seısenbegi bar aýyl ju­ta­maıdy», dep sheberin bir marqaıtyp qoıady.

Aqsaqal aýylyna eńbegimen syıly. Árıne, jasynan eńbekpen shyńdalǵan aqsaqal ońaı sharshasyn ba? Áli kúnge deıin tynym tappaıtyny da sodan. Kúni boıy shaǵyn sheberhanasynan shyq­paıdy. Keńes úkimeti kezinde kompartııa múshesi bolypty. Trak­tor júrgizip, keńsharda mal basyn kóbeıtýge úles qosqan eńbekker. Mal basyn artyǵymen kóbeıtkeni úshin 1980 jyly III dárejeli «Eńbek Dańqy» or­denimen marapattalǵan. Or­den­nen bólek túrli madaqtama qaǵazdary sóresinde qalanyp tur. «Eńbek ete júrip, qoıyn-qonyshymyzǵa jýrnal, kitap salyp, qyr basynda kórkem áde­bıetti oqıtyn edik», deıdi qa­dirli aqsaqal.

– Búgingi qoǵamda eńbekke qulyqsyz jastar kóp. Ár nár­seni syltaý etedi. Biraq «eń­bek­tenemin, nápaqa tabamyn» degen adam eshteńege qaramaıdy. Bastysy, nıet pen ynta. Biz jetpisten assaq ta, eńbekten qol úzgen joqpyz. Qımyldaǵan adam­nyń jaǵdaıy oń, deni saý bolady, – deıdi Seısenbek aq­saqal.

Seısenbek aqsaqal men Raý­shan ájeıdiń shańyraq qur­ǵanyna elý jyldan asty. 4 qy­zy, 3 uly bar. Solardan jı­en, nemere, shó­­bere kórip otyr. Za­mannyń qı­yn kezinde jaǵ­­daıy tómen otba­­sydan bala alyp, asyrap, jetkizgeni jáne bar. Kómek sura­ǵannyń kóńilin qaı­tar­maǵan qa­ıyrymdy jandar «Osy kúnimiz halyqtyń aq batasy ǵoı», deıdi.

Qaraǵandy oblysy