Kóńilge shýaq syılaıtyny – Fransııada qazaq tilin úırenemin, oqımyn degen talaptylar kóp. Muny lyq toly aýdıtorııaǵa qarap túsinýge bolady. San túrli mamandyq boıynsha bilim alyp jatqan stýdentter qyzyqty suraqtar qoıyp, qazaq mádenıetine tereńdeı túsken. Kóbiniń kóńilindegisi – Ortalyq Azııa týraly, onyń ishinde Qazaqstan týraly barynsha kóbirek aqparat alý.
Fransýz stýdentteriniń aıtqan pikirinen-aq qazaq tiliniń mereıi ósip jatqanyn kórip, janyń semirgendeı. Mysaly, magıstrant Vıktor Gomarız «Meniń jumysym Ortalyq Azııamen baılanysty. Atap aıtqanda, óńir tarıhyna qatysty zertteýler júrgizemin. Sol sebepti de qazaq tilin tańdadym. Jumysyma kóp kómegi tıedi dep oılaımyn», deıdi. Al Kloe Lore bolsa, keleshekte bizdiń elge kelgisi keledi eken. Ol baǵdarlamaǵa engen «Qazaq tili» sabaǵy tanym kókjıegimdi keńeıte túsedi, jańasha álemge jeteleıdi dep senedi.
Qazaq tilinen Quralaı Qalıeva esimdi fılolog maman sabaq beredi. Ol ázirge elektrondy materıaldarmen oqytyp júr. Biraq bolashaqta stýdentterge arnaıy kitaptar qurastyrylady nemese elden aldyrtamyz dep úmittenip otyr. Osy rette oqytýshynyń eldegi áriptesteriniń kómegine senimmen qarap, kútip júrgen jaıy bar.
Negizinen kezinde ınstıtýttyń oqý baǵdarlamasyna qazaq tili engen bolatyn. Biraq keıinnen úzilip qalǵan. Azdaǵan úzilis endi aıaqtalǵandaı. Bizdiń elge degen qyzyǵýshylyqtyń kóptigi qazaq tilin qaıta qosýǵa túrtki bolǵan.
«Qazaq tili ekinshi semestrde de oqytylady. Sóıtip, aldaǵy ýaqytta Ortalyq Azııa seksııasyn quryp, oǵan ózge tilderdi de qosý josparda bar. Shyǵys tilderi men órkenıetteri ulttyq ınstıtýty – 250 jyldyq tarıhy bar mekeme. Onyń alǵashqy jetekshileri Ortalyq Azııa boıynsha mamandar bolǵan. Qazaq tiliniń kómegimen osy baǵyttaǵy jumystardy kúsheıtip jatyrmyz. Fransýzdar qazaq tilin úırenip qana qoımaı, mádenıetimen, salt-dástúrimen jaqynyraq tanysýdy kózdeıdi», deıdi Shyǵys tilderi jáne órkenıetteri ulttyq ınstıtýtynyń oqytýshysy Katrın Pýjol.
Jalpy, Fransııa memleketi Qazaq eline qurmetpen qaraıdy. Osyǵan deıin de bul eldiń ǵylym akademııasynda qazaqtyń kóne tarıhy tanystyrylǵan edi. Akademııa Zamanaýı zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, tarıhshy Muhıt-Ardager Sydyqnazarovty Fransııanyń Moraldyq (qoǵamdyq) jáne saıası ǵylymdar akademııasynyń Ǵylymı keńesine shaqyrǵan bolatyn. Ol jerde XV-XVIII ǵasyrlardaǵy Qazaq memleketiniń eýropalyq, onyń ishinde fransýz kartografııasy boıynsha júrgizgen zertteýleri týraly baıandama jasalǵan. Ǵalymnyń aıtýynsha, fransýz akademıkteri baıandamadan keıin «Fransýz-qazaq, Eýropa-qazaq qatynastary 1991 jyly emes, bes ǵasyr buryn bastalǵan dep jazýymyz qajet. Fransııa men qazaq tarıhy qatar damýy kerek. Sizdiń zertteýlerińiz bizge úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy jáne biz ony quptaımyz», degen eken.
Til mereıi – el mereıi. Júsipbek Aımaýytulynyń degenine súıener bolsaq, «Ana tilimiz – halyq bolyp jasalǵannan beri jan dúnıesiniń aınasy, ósip-ónip, túrlene beretin, máńgi qulamaıtyn báıteregi». Osy qýanyshty jańalyqtan keıin, «О́zge eldiń qyzyǵýshylyǵyn oıatqan qazaq tili óz elinde de basyn tik kóterip júrse eken» degen tilek oıǵa orala berdi.
