Foto: Ashyq derekkóz
Etnograf Bolat Bopaıuly: «Qyz alyp qashýdy qazaqtyń dástúrine telip, salty dep sanap eshqandaı kelisimsiz adam urlaýshylardyń áreketi eshqandaı aqtaýǵa kelmeıdi», deıdi.
«Ertede jarly, jalshynyń balasy dep baı qyzyn bergisi kelmegende qyz ben jigit sóz baılasyp, ýaǵdalastyqpen alyp qashý úrdisi bolǵan. Jigit alyp qashady, qyz ilesip qashady. Ǵashyqtyq jyrlardaǵy Qozy Kórpesh-Baıan sulý, Qyz Jibek pen Tólegen, Qalqaman-Mamyrdyń taǵdyr-talaıynda sharasyzdyq pen kezikken kedergiden ótýdiń aqyry qaıǵymen aıaqtalǵan. Qazirgi kúni she, kóshede ketip bara jatqan, múlde tanymaıtyn beıtanys qyz balasyn shyryldatyp óńgerip áketý adam urlaý emeı nemene?! Qoı toryǵan qasqyrdaı izinen ańdyp alyp qashý zańǵa múlde qaıshy. Ras, kezinde ata-anasy qarsy bolǵandyqtan, rýlyq qaıshylyqtardyń kedergi keltirýinen muńlyqtar qosylýdyń basqa amalyn tappaǵan soń osyndaı qadamǵa barǵan. Onda da qyzdyń yqylasymen iske asqan. Qyzdyń ózi júırik atyn jaraý kúıine jetkizip, ýádeli kúnge deıin qashyp ketýdiń qamyn oılastyrǵan. Jolǵa qajet azyǵyn daıyndap alyp súıgenine ilesken. Qazir múlde tanyp-bilmeıtin adamdy alyp qashtyq degen jeleýmen ákeledi de, túrli qorqytý, úrkitýmen psıhologııalyq qysym jasaý arqyly kóndirip jatady. Al keıin jas jubaılar jarasym tappaı ekige aıyrylatyn jaıt da jıi ushyrasady. Kópshiligi bosaǵa attap qoıǵan soń amalsyz kóndigetindikten de «sharasyzdan shalǵa tıdim» deıdi. Taıaqtyń eki ushy bolatyny sekildi, búgingi kúnde de ata-anasy qarsy bolatyn jaıt ta kezigedi. Basqa da turmystyq jaǵdaıyna baılanysty syńsý aıtyp uzatý toıyn jasaý qaltasyna salmaq salatyndyqtan eki jastyń ózara kelisimimen alyp qashýdy da estip bilip, kórip júrmiz. Zańmen tyıym salǵanda buǵan da basa mán berip, qyzdyń óz yrqymen kelgenin eskerý kerek dep sanaımyn», deıdi Bolat Bopaıuly.
