Qyzylsha – jyldam taralatyn juqpaly aýrýlardyń biri. Alǵashynda aýrýdyń belgileri kádimgi tumaýǵa uqsaǵanymen, ýaqyt óte kele balalar dertti aýyrsynýy múmkin. Sondyqtan dárigerler syrqattyń belgilerine beıqam qaraýǵa bolmaıtynyn eskertedi.
Dárigerlerdiń aıtýynsha, qyzylsha juqtyrǵan naýqastardyń basym kópshiligi alǵashynda sýyq tıgen shyǵar dep oılaýy múmkin. Sebebi juqpaly aýrýdyń alǵashqy kezeńderinde qyzý kóterilip, jótel qysýy múmkin. Odan keıin bórtpeler paıda bolady. Balalar qyzylshamen aýyrmasyn desek, onda qyzylshaǵa qarsy vaksına alǵany lázim. Kúntizbege sáıkes, bala qyzylshaǵa qarsy vaksınany 12 aıynda alady. Keıin, qaıta vaksınalaýǵa 6 jasynda barsa, bolady. Ata-analarǵa aıtarymyz, eger baladan qyzylsha aýrýynyń belgileri baıqalsa, onda «dárigerdi úıge shaqyrý» qyzmetine júgingen abzal.
Birer kún buryn ótken baspasóz máslıhatynda Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Aıjan Esmaǵambetova aǵymdaǵy epıdemııalyq jaǵdaı týraly jan-jaqty baıandap, juqpaly aýrýlardyń ishinde qyzylshanyń asqynyp turǵanyn habarlaǵan edi.
– Búginde jiti respıratorlyq vırýstyq ınfeksııalar men tumaýdyń kezekti maýsymy bastaldy. Elimizde jyl saıyn tumaý vırýsy qarasha aıynan bastalyp, sáýir aıynyń ortasyna deıin jalǵasady. Osy jyldyń qazan aıynda respýblıkada JRVI-diń 638 208 jaǵdaıy tirkelgen, aýyrǵan adamdardyń 66%-yn 14 jasqa deıingi balalar quraıdy. О́tken jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda syrqattanýshylyq 27%-ǵa tómen. Qyzylsha aýrýy boıynsha epıdemııalyq jaǵdaı kúrdeli. Aýrýdyń bul túri eldiń barlyq óńirinde tirkeldi. Ásirese, Shymkent, Almaty qalasynda, Jambyl, Almaty oblystarynda kóbirek anyqtalyp otyr. Syrqattanǵan balalardyń qyzylshaǵa qarsy vaksına almaǵany da belgili bolyp jatyr. Qazir elimizde vaksına almaǵan balalardyń úlesi 71%-dy quraıdy. Bul rette balalardyń 60%-y ekpeden bas tartqan. Al 18%-y medısınalyq qarsy kórsetilim boıynsha vaksına almasa, 21%-y – jasyna jetpegen shaqalaqtar. Qyzylshaǵa qatysty jaǵdaıdy turaqtandyrý maqsatynda birneshe is-shara jolǵa qoıyldy. Sonyń ishinde qyzylshaǵa qarsy josparly vaksınalaýǵa basymdyq berip otyrmyz. 18 jasqa deıingi balalardy vaksınalaýdan ótkizý boıynsha aqparattyq túsindirý jumystary úzilgen joq. Aıta ketý kerek, qazirgi epıdemııalyq jaǵdaı qyzylshanyń 5 jasqa deıingi balalardyń arasynda kóp tirkelýimen sıpattalady. Bul jalpy qyzylsha jaǵdaılarynyń 65 paıyzyn quraıdy. Qyzylsha boıynsha qolaısyz epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, ata-analardy balalaryna qyzylshaǵa qarsy vaksına alýǵa shaqyramyz. Eger vaksına almaǵan bolsa, turǵylyqty mekenjaıy boıynsha medısınalyq uıymda ekpe alý jóninde sharalar qabyldaýǵa keńes beremiz, – deıdi A.Esmaǵambetova.
Vıse-mınıstr de aýrýdyń aldyn alýdyń birden-bir joly vaksınalaý ekenin eskertti. Endigi kezde qyzylshany tusaýlaý úshin 6 aılyq balalardy, 2 jastan 5 jasqa deıingi balalardy jáne medısına qyzmetkerlerin qosymsha vaksınalaý josparlanypty. Mysaly, 6 aıdan 11 aıǵa deıingi balalardy qosymsha ımmýndaý 6 qarashadan bastalady eken. Al jeltoqsanda 5 jasqa deıingi balalar qosymsha jappaı ımmýndalady.
