Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
«Ekonomıkany nesıeleý ósiminiń ornyqty faktorlarynyń biri – bankterdi qorlandyrýdyń turaqty kózin qalyptastyrýǵa múmkindik beretini. Sonyń nátıjesinde, olar uzaq merzimge jospar qura alady jáne úlken jobalardy qarjylandyra alady. Osyǵan baılanysty Ulttyq bank «Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń» zeınetaqy aktıvterin naryqtyq sharttarmen bankterdiń uzaqmerzimdi oblıgasııalaryna ınvestısııalaý jobasyn qarastyryp otyr. Bul rette bankterge olardyń ornyqtylyǵy jáne bıznesti nesıeleý boıynsha qarama-qarsy mindettemelerdi qoıýy boıynsha talap qoıylady. Atalǵan qarajat naqty sektordy nesıeleýge baǵyttalady, bul óz kezeginde ekonomıka ósimi men ony ártaraptandyrýǵa jaǵdaı jasaıdy», deıdi UB basshysy.
Túsingenimizdeı, BJZQ aqshasyn alǵysy keletin bank belgili bir talaptarǵa saı bolýǵa tıis. Alaıda onyń parametri ázirge naqty atap kórsetilmedi. Al talapqa saı bolyp, zeınetaqy aktıvine ıe bolǵan qarjy ınstıtýty ol qarajatty korporatıvti sektorǵa nesıe retinde jiberýge mindetti.
Súleımenovtiń sózinshe, salyq salasyna qatysty zań jobasy aıasynda bank kiristerine Ulttyq bank notalary boıynsha salyq salý qarastyrylmaq.
«Atalǵan sharanyń qabyldanýy bankterdiń ótimdilikti táýekelsiz quraldarǵa ınvestısııalaý múddesin tómendetýge múmkindik beredi, ol ekonomıkany kredıtteýge baǵyttalýy múmkin. Bul rette Ulttyq bank atalǵan túzetýlerdi qaraý sheńberinde Ulttyq banktiń notalary boıynsha ǵana emes, sonymen qatar barlyq basqa da memlekettik baǵaly qaǵazdar (MBQ) boıynsha korporatıvtik tabys salyǵyn (KTS) salýdy engizý qajettigi týraly ustanymyn bildirdi. Bıýdjet kiristeriniń boljamdy ulǵaıýyn baǵalaý maqsatynda 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha bankter usynǵan derekter jáne 2023 jyldyń 31 tamyzyna MBQ ustaýshylar qurylymy negizinde esepteýler júrgizildi. Máselen, 2022 jylǵy mysalda MBQ salyq salýdan túsetin bıýdjettiń qosymsha kiristerin baǵalaý bank sektory boıynsha (KTS mólsherlemesi 20 paıyz bolǵanda) 96 mlrd teńgeni, al MBQ ustaýshylar – KTS tóleýshiler boıynsha – 165 mlrd teńgeni quraıdy», deıdi.
UB tóraǵasynyń pikirine súıensek, bank kiristeriniń ár túri boıynsha korporatıvti tabys salyǵy mólsherlemesin ártaraptandyrý bıznesti nesıeleýge degen qyzyǵýshylyqty arttyrady. Iаǵnı Ulttyq bank bankter úshin korporatıvti tabys salyǵynyń mólsherlemesin ártaraptandyrady. Nátıjesinde, bızneske belsendi túrde nesıe usynyp jatqan bank tómengi stavkadan úmittene alady.
2023 jylǵy 1 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha zeınetaqy aktıvteriniń jalpy kólemi 16 772,89 mlrd teńge boldy. Ulttyq banktiń senimgerlik basqarýyndaǵy BJZQ zeınetaqy aktıvteri – 16 759,31 mlrd teńge. IPB basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteri – 10,28 mlrd teńge. UB zeınetaqy aktıvterin negizinen Qarjy mınıstrliginiń memlekettik baǵaly qaǵazdaryna (48,11 paıyz), kvazımemlekettik kompanııalardyń oblıgasııalaryna (10,25 paıyz), ekinshi deńgeıdegi bankteriniń oblıgasııalaryna (5,19 paıyz), shet memleketterdiń memlekettik baǵaly qaǵazdaryna (4,51 paıyz), halyqaralyq qarjy uıymdarynyń baǵaly qaǵazdaryna (2,20 paıyz), UB depozıtterine (2,64 paıyz) jáne Qazaqstan Respýblıkasy emıtentteriniń aksııalary men depozıtarlyq qolhattaryna (1,62 paıyz) ınvestısııalaıdy.
IPB basqarýy boıynsha eń kóp úles – «Jusan Invest» AQ-ta – 4,14 mlrd teńge. «Halyk Global Markets» AQ 2,48 mlrd teńge zeınetaqy aktıvin basqaryp otyr. Olardan bólek, «BCC Invest» AQ senimgerlik basqarýynda – 1,48 mlrd teńge, «Sentras Sekıýrıtız» AQ senimgerlik basqarýynda – 0,91 mlrd teńge, «Halyk Finance «Qazaqstan Halyq Banki EU» AQ senimgerlik basqarýynda 1,26 mlrd teńge bar.
