Quqyq • 05 Qarasha, 2023

Saq bolyńyz: Mal urlyǵy «maýsymy» bastaldy

250 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqta yqylym zamannan soǵym maýsymy bastalǵanda mal urlyǵy kóbeıetini belgili jaıt. Bul mal ıelerinen óz sharýashylyqtarynyń kúzetin kúsheıtýdi talap etedi. Kezekti soǵym ýaqyty taıaǵan saıyn ár óńirde mal urlaý oqıǵalary da tirkele bastaıdy.

Saq bolyńyz: Mal urlyǵy «maýsymy» bastaldy

Jýyrda Túrkistan obly­synda mal urlaýdy kásip qyl­ǵan­ eki azamat ustaldy. Keles aýdan­dyq polısııa bóli­mine 6 aýyl turǵyny aryz qaldyrǵan. Olardyń aıtýynsha, belgisiz bireýler olardyń iri qara maldaryn qoldy etken. Joǵalǵan maldaryn turǵyndar óz kúshterimen izdegenimen, nátı­je bolmaǵan soń polısııaǵa shaǵymdanǵan.

Jedel-izdestirý sharala­ry­­nyń nátıjesinde polı­sııa­­ qyzmetkerleri mal urly­ǵyn­ jasaǵandardyń izine shy­ǵyp, eki kúdikti er azamatty­ usta­dy. Olar jumyssyz júr­gen jas­ jigitter bolyp shyq­ty. Aıyp­ta­lýshylar jábir­le­nýshilerge 2,5 mıllıon teńge kóleminde shy­ǵyn keltirgen. Polısııa qyz­metkerleri atalǵan faktini Qyl­mystyq kodekstiń 188-1-ba­by (Mal urlyǵy) boıynsha tir­kedi.

Anyqtalǵandaı, urylar jer­­gilikti turǵyndardyń jaıy­­­­­­lymdarda qaraýsyz qal­ǵan jáne qorada turǵan tórt túli­gin jymqyryp, júk kóli­gi­m­en artyp áketken. Sodan soń urlanǵan maldy arzan baǵa­men satyp, túsken aqshany ózara bólip alǵan. Qazirgi tańda kúdik­tiler qamaýǵa alynyp, olar­ǵa qatysty sotqa deıingi ter­geý amaldary júrgizilip jatyr.

Jalpy, jyl basynan beri elimizde 42 mal joǵalý deregi tirkeldi. Degenmen olardyń jarty­synan kóbinde urlyqtyń oryn almaýyna baılanysty qyl­mystyq ister toqtatylǵan. Bar­lyq fakt boıynsha izdeý ju­mystary júrgizilip, mal joǵa­lýynyń basty sebebi – ıe­le­riniń ony qaraýsyz qaldyrýy ekeni anyqtaldy.

Sondaı oqıǵanyń biri jýyr­da Aqtóbe oblysynda tirkel­di. Qarǵaly aýdanynyń polısııa bólimine 76 jastaǵy aýyl turǵyny shaǵymdanyp, 130 bas jylqysynyń joǵal­ǵany týraly aryz bergen. Zalal­dyń jalpy somasy – 65 mln teńge. Jábirlenýshiniń aryzy tirkelip, Qylmystyq ko­dek­­s­­tiń 188-babynyń 4-bóligi (Ur­lyq) boıynsha­ qyl­mys­tyq is qozǵaldy. Joǵalǵan jyl­qylardy izdeý úshin polısııa qyzmetkerleri jedel shara­lar qabyldady. Aýa raıy­nyń qolaısyzdyǵyna qara­mas­tan, tártip saqshylary Qar­ǵaly aýdanynda ǵana emes, oblystyń kórshi aýdanda­ryn­da da izdestirý sharala­ryn júzege asyrdy. Úsh kún­nen keıin joǵalǵan mal sharýa­shy­lyqtan 60 shaqyrym jerden tabylyp, urlyqtyń oryn almaǵany anyqtaldy. Osy­ǵan baılanysty tergeý toqtatyldy. Degenmen mun­daı­ jaǵdaılar, birinshiden, tár­tip saqshylarynyń qymbat ýa­qytyn alatyndyqtan, ekin­shi­den, oǵan qanshama shyǵyn kete­tin­dikten, polısııa qyz­­met­kerleri halyqqa óz malda­ry­na muqııat qaraý kerektigin es­kertti. 

Sońǵy jańalyqtar