Sondaı-aq Qazaqstan jáne О́zbekstanmen bıznesti, qarym-qatynasty damytý da – basym baǵyttyń biri. Degenmen Makron saparynyń mánin túsiný úshin byltyrǵy shildege oralǵan jón.
Nıgerdegi áskerı tóńkeris Fransııanyń ıadrolyq ónerkásibine qajet ýrandy jetkizýge qaýip tóndirýi múmkin degen alańdaýshylyq bolǵan. Shyn máninde, tekke úreılenbegen eken. Byltyr Nıger Fransııaǵa ýran jetkizý jóninen ekinshi oryndy ıelendi. Basty eksporter – Qazaqstan.
Prezıdent Makron sársenbi kúni álemdegi eń iri ýran óndirýshi el – Qazaqstanǵa at basyn burdy. Beısenbide kórshisi sekildi negizgi óndirýshi sanalatyn О́zbekstanǵa barady.
Sársenbide baspasóz máslıhatynda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Fransııany «negizgi jáne senimdi seriktes» retinde joǵary baǵalady. Buǵan jaýap retinde Makron Toqaevqa Batystyń Reseıge qarsy sanksııalaryn oryndaǵany úshin alǵys aıtty.
Ýkraınaǵa basyp kirgennen soń Reseıdiń Eýropalyq odaqqa munaı eksporty kúrt qysqarǵandyqtan, Qazaqstan Eýropaǵa «qara altyn» jetkizý jóninen Norvegııa men AQSh-tan keıingi úshinshi oryndy ıelendi.
Biraq Ortalyq Azııa ýrany Fransııanyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týǵyzady. Atalǵan el elektr qýatynyń 60 paıyzdan astamyn atom energııasynan óndiredi. Bul – álemdegi eń joǵary kórsetkish. Qazaqstan óz ınjenerlerin daıarlaý jáne otandyq atom energetıkasyn damytý aıasynda fransýzdyq noý-haýdy paıdalanýdy kózdeıdi.
«Qazaqtardy bizdiń atom energetıkasy salasyndaǵy tájirıbemiz qatty qyzyqtyrady», dedi fransýz delegasııasy músheleriniń biri. Onyń aıtýynsha, Fransııanyń memlekettik «EDF» kompanııasy Qazaqstannyń tuńǵysh atom elektr stansasyn salýǵa qatysýǵa nıet bildirip otyr. Al Parıj úkimeti fransýz ýnıversıtetteriniń Qazaqstanda fılıaldaryn ashýdy qalaıdy.
El egemendigine basymdyq beredi
Fransııa prezıdenti keńes odaǵynyń quramynda bolǵan Qazaqstan men О́zbekstanǵa resmı saparmen bardy. Emmanıýel Makron ekonomıkalyq máni bar úkimetaralyq sharttar men kelisimderdi talqylady.
Sondaı-aq Qazaqstan men О́zbekstannyń egemendigi týraly sóz qozǵamaq. Onyń maqsaty – álemniń túkpir-túkpirinde Batystyń ustanymy pikirtalas týǵyzyp jatqanda atalǵan eki memleketpen áriptestikti nyǵaıtý, Reseı men Qytaıdyń yqpalyn shekteý.
Osyǵan jáne Ýkraınadaǵy soǵysqa baılanysty G7 elderi Qazaqstanǵa erekshe nazar aýdaryp otyr.
Makron Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevpen jáne О́zbekstan basshysy Shavkat Mırzıeıovpen negizgi saıası máselelerdi, sondaı-aq ekijaqty qarym-qatynastardy talqylamaq. Sonyń ishinde olardyń ekonomıkalyq jáne mádenı aspektilerin tereńdetý qarastyrylǵan.
Qazaqstanǵa sapardyń maqsaty – 2008 jyly qol qoıylǵan «strategııalyq seriktestikti» júzege asyrý. Oǵan «Qashaǵan» alyp teńiz munaı kenishiniń 16,81 paıyz úlesin ıelenetin «Total» jáne ýran kenishterinen 37 paıyz ónim shyǵaratyn Orano kompanııalarynyń qyzmeti kiredi.
